Chronologizacja
Pochodzenie
fr. évacuer
niem. evakuieren
z łac. evacuare 'wypróżnić'
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- ewakuować kobiety i dzieci, ludność, ludzi, mieszkańców, pracowników, więźniów, wojsko, żołnierzy; budynek szkolny, dzielnicę, kamienicę, kilka domów, miasto, stolicę, szpital, teren, ulicę, Warszawę
- ewakuować do bazy szpitalnej, do pobliskiego centrum handlowego
- ewakuować z Bagdadu, z kamienicy, z oblężonego miasta, z płonącego budynku, ze szpitala, z jakiegoś terytorium, z Warszawy, z wyspy, z zadymionego budynku
- ewakuować w nocy; w pośpiechu
Cytaty
|
Zeszyty, rękopisy - oto cały jej skarb, który ze sobą powlokła, kiedy ją ewakuowano z oblężonego, przymierającego głodem Leningradu. źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
|
|
W styczniu 1945 przez ziemię wodzisławską ewakuowano więźniów oświęcimskich. źródło: KWSJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997 |
|
|
Po ewakuowaniu Warszawy w nocy z 21 na 22 kwietnia i podjęciu decyzji o wkroczeniu armii polskiej do Galicji książę Józef polecił Dąbrowskiemu odprowadzić do Modlina jazdę. źródło: KWSJP: Marek Ruszczyc: Potomkowie generała, 1985 |
|
|
Straż pożarna ewakuowała z budynku ok. 150 mieszkańców. źródło: KWSJP: Kraj, Dziennik Polski, 1998-02-16 |
|
|
Na propozycję Sikorskiego, by jednostki polskie ewakuować do Iranu, Stalin wyraził przekonanie, że jeśli wojsko opuści terytorium Związku Radzieckiego, to już nie wróci. źródło: KWSJP: Eugeniusz Duraczyński: Rząd polski na uchodźstwie1939-1345: organizacja, personalia, polityka, 1993 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany lub niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ewakuuję |
ewakuujemy |
|||
| 2 os. |
ewakuujesz |
ewakuujecie |
|||
| 3 os. |
ewakuuje |
ewakuują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ewakuowałem +(e)m ewakuował |
ewakuowałam +(e)m ewakuowała |
ewakuowałom +(e)m ewakuowało |
ewakuowaliśmy +(e)śmy ewakuowali |
ewakuowałyśmy +(e)śmy ewakuowały |
| 2 os. |
ewakuowałeś +(e)ś ewakuował |
ewakuowałaś +(e)ś ewakuowała |
ewakuowałoś +(e)ś ewakuowało |
ewakuowaliście +(e)ście ewakuowali |
ewakuowałyście +(e)ście ewakuowały |
| 3 os. |
ewakuował |
ewakuowała |
ewakuowało |
ewakuowali |
ewakuowały |
bezosobnik: ewakuowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę ewakuował będę ewakuować |
będę ewakuowała będę ewakuować |
będę ewakuowało będę ewakuować |
będziemy ewakuowali będziemy ewakuować |
będziemy ewakuowały będziemy ewakuować |
| 2 os. |
będziesz ewakuował będziesz ewakuować |
będziesz ewakuowała będziesz ewakuować |
będziesz ewakuowało będziesz ewakuować |
będziecie ewakuowali będziecie ewakuować |
będziecie ewakuowały będziecie ewakuować |
| 3 os. |
będzie ewakuował będzie ewakuować |
będzie ewakuowała będzie ewakuować |
będzie ewakuowało będzie ewakuować |
będą ewakuowali będą ewakuować |
będą ewakuowały będą ewakuować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ewakuujmy |
|
| 2 os. |
ewakuuj |
ewakuujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ewakuowałbym bym ewakuował |
ewakuowałabym bym ewakuowała |
ewakuowałobym bym ewakuowało |
ewakuowalibyśmy byśmy ewakuowali |
ewakuowałybyśmy byśmy ewakuowały |
| 2 os. |
ewakuowałbyś byś ewakuował |
ewakuowałabyś byś ewakuowała |
ewakuowałobyś byś ewakuowało |
ewakuowalibyście byście ewakuowali |
ewakuowałybyście byście ewakuowały |
| 3 os. |
ewakuowałby by ewakuował |
ewakuowałaby by ewakuowała |
ewakuowałoby by ewakuowało |
ewakuowaliby by ewakuowali |
ewakuowałyby by ewakuowały |
bezosobnik: ewakuowano by
bezokolicznik: ewakuować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ewakuując
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ewakuowawszy
gerundium: ewakuowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ewakuowanie |
ewakuowania |
| D. | ewakuowania |
ewakuowań |
| C. | ewakuowaniu |
ewakuowaniom |
| B. | ewakuowanie |
ewakuowania |
| N. | ewakuowaniem |
ewakuowaniami |
| Ms. | ewakuowaniu |
ewakuowaniach |
| W. | ewakuowanie |
ewakuowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ewakuujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ewakuujący |
ewakuujący |
ewakuujący |
ewakuujące |
ewakuująca |
| D. | ewakuującego |
ewakuującego |
ewakuującego |
ewakuującego |
ewakuującej |
| C. | ewakuującemu |
ewakuującemu |
ewakuującemu |
ewakuującemu |
ewakuującej |
| B. | ewakuującego |
ewakuującego |
ewakuujący |
ewakuujące |
ewakuującą |
| N. | ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującą |
| Ms. | ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ewakuujący |
ewakuujący |
ewakuujące |
ewakuujące |
| D. | ewakuujących |
ewakuujących |
ewakuujących |
ewakuujących |
| C. | ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującym |
ewakuującym |
| B. | ewakuujących |
ewakuujących |
ewakuujących |
ewakuujące |
| N. | ewakuującymi |
ewakuującymi |
ewakuującymi |
ewakuującymi |
| Ms. | ewakuujących |
ewakuujących |
ewakuujących |
ewakuujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ewakuowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ewakuowany |
ewakuowany |
ewakuowany |
ewakuowane |
ewakuowana |
| D. | ewakuowanego |
ewakuowanego |
ewakuowanego |
ewakuowanego |
ewakuowanej |
| C. | ewakuowanemu |
ewakuowanemu |
ewakuowanemu |
ewakuowanemu |
ewakuowanej |
| B. | ewakuowanego |
ewakuowanego |
ewakuowany |
ewakuowane |
ewakuowaną |
| N. | ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowaną |
| Ms. | ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ewakuowani |
ewakuowani |
ewakuowane |
ewakuowane |
| D. | ewakuowanych |
ewakuowanych |
ewakuowanych |
ewakuowanych |
| C. | ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanym |
ewakuowanym |
| B. | ewakuowanych |
ewakuowanych |
ewakuowanych |
ewakuowane |
| N. | ewakuowanymi |
ewakuowanymi |
ewakuowanymi |
ewakuowanymi |
| Ms. | ewakuowanych |
ewakuowanych |
ewakuowanych |
ewakuowanych |
Składnia
| Rzosobowy | + | ewakuować | + |
KOGO/CO +
(SKĄD)
|