UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ewakuować

Chronologizacja

SJPXVII, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. évacuer

niem. evakuieren

z łac. evacuare 'wypróżnić'

Definicja

wywieźć lub wyprowadzić ludzi z zagrożonego miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • ewakuować kobiety i dzieci, ludność, ludzi, mieszkańców, pracowników, więźniów, wojsko, żołnierzy; budynek szkolny, dzielnicę, kamienicę, kilka domów, miasto, stolicę, szpital, teren, ulicę, Warszawę
  • ewakuować do bazy szpitalnej, do pobliskiego centrum handlowego
  • ewakuować z Bagdadu, z kamienicy, z oblężonego miasta, z płonącego budynku, ze szpitala, z jakiegoś terytorium, z Warszawy, z wyspy, z zadymionego budynku
  • ewakuować w nocy; w pośpiechu

Cytaty

Zeszyty, rękopisy - oto cały jej skarb, który ze sobą powlokła, kiedy ją ewakuowano z oblężonego, przymierającego głodem Leningradu.

źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

W styczniu 1945 przez ziemię wodzisławską ewakuowano więźniów oświęcimskich.

źródło: KWSJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Po ewakuowaniu Warszawy w nocy z 21 na 22 kwietnia i podjęciu decyzji o wkroczeniu armii polskiej do Galicji książę Józef polecił Dąbrowskiemu odprowadzić do Modlina jazdę.

źródło: KWSJP: Marek Ruszczyc: Potomkowie generała, 1985

Straż pożarna ewakuowała z budynku ok. 150 mieszkańców.

źródło: KWSJP: Kraj, Dziennik Polski, 1998-02-16

Na propozycję Sikorskiego, by jednostki polskie ewakuować do Iranu, Stalin wyraził przekonanie, że jeśli wojsko opuści terytorium Związku Radzieckiego, to już nie wróci.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Duraczyński: Rząd polski na uchodźstwie1939-1345: organizacja, personalia, polityka, 1993

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ewakuuję
ewakuujemy
2 os. ewakuujesz
ewakuujecie
3 os. ewakuuje
ewakuują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ewakuowałem
+(e)m ewakuował
ewakuowałam
+(e)m ewakuowała
ewakuowałom
+(e)m ewakuowało
ewakuowaliśmy
+(e)śmy ewakuowali
ewakuowałyśmy
+(e)śmy ewakuowały
2 os. ewakuowałeś
+(e)ś ewakuował
ewakuowałaś
+(e)ś ewakuowała
ewakuowałoś
+(e)ś ewakuowało
ewakuowaliście
+(e)ście ewakuowali
ewakuowałyście
+(e)ście ewakuowały
3 os. ewakuował
ewakuowała
ewakuowało
ewakuowali
ewakuowały

bezosobnik: ewakuowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ewakuował
będę ewakuować
będę ewakuowała
będę ewakuować
będę ewakuowało
będę ewakuować
będziemy ewakuowali
będziemy ewakuować
będziemy ewakuowały
będziemy ewakuować
2 os. będziesz ewakuował
będziesz ewakuować
będziesz ewakuowała
będziesz ewakuować
będziesz ewakuowało
będziesz ewakuować
będziecie ewakuowali
będziecie ewakuować
będziecie ewakuowały
będziecie ewakuować
3 os. będzie ewakuował
będzie ewakuować
będzie ewakuowała
będzie ewakuować
będzie ewakuowało
będzie ewakuować
będą ewakuowali
będą ewakuować
będą ewakuowały
będą ewakuować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ewakuujmy
2 os. ewakuuj
ewakuujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ewakuowałbym
bym ewakuował
ewakuowałabym
bym ewakuowała
ewakuowałobym
bym ewakuowało
ewakuowalibyśmy
byśmy ewakuowali
ewakuowałybyśmy
byśmy ewakuowały
2 os. ewakuowałbyś
byś ewakuował
ewakuowałabyś
byś ewakuowała
ewakuowałobyś
byś ewakuowało
ewakuowalibyście
byście ewakuowali
ewakuowałybyście
byście ewakuowały
3 os. ewakuowałby
by ewakuował
ewakuowałaby
by ewakuowała
ewakuowałoby
by ewakuowało
ewakuowaliby
by ewakuowali
ewakuowałyby
by ewakuowały

bezosobnik: ewakuowano by

bezokolicznik: ewakuować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

ewakuując

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

ewakuowawszy

gerundium: ewakuowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ewakuowanie
ewakuowania
D. ewakuowania
ewakuowań
C. ewakuowaniu
ewakuowaniom
B. ewakuowanie
ewakuowania
N. ewakuowaniem
ewakuowaniami
Ms. ewakuowaniu
ewakuowaniach
W. ewakuowanie
ewakuowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ewakuujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ewakuujący
ewakuujący
ewakuujący
ewakuujące
ewakuująca
D. ewakuującego
ewakuującego
ewakuującego
ewakuującego
ewakuującej
C. ewakuującemu
ewakuującemu
ewakuującemu
ewakuującemu
ewakuującej
B. ewakuującego
ewakuującego
ewakuujący
ewakuujące
ewakuującą
N. ewakuującym
ewakuującym
ewakuującym
ewakuującym
ewakuującą
Ms. ewakuującym
ewakuującym
ewakuującym
ewakuującym
ewakuującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ewakuujący
ewakuujący
ewakuujące
ewakuujące
D. ewakuujących
ewakuujących
ewakuujących
ewakuujących
C. ewakuującym
ewakuującym
ewakuującym
ewakuującym
B. ewakuujących
ewakuujących
ewakuujących
ewakuujące
N. ewakuującymi
ewakuującymi
ewakuującymi
ewakuującymi
Ms. ewakuujących
ewakuujących
ewakuujących
ewakuujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: ewakuowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ewakuowany
ewakuowany
ewakuowany
ewakuowane
ewakuowana
D. ewakuowanego
ewakuowanego
ewakuowanego
ewakuowanego
ewakuowanej
C. ewakuowanemu
ewakuowanemu
ewakuowanemu
ewakuowanemu
ewakuowanej
B. ewakuowanego
ewakuowanego
ewakuowany
ewakuowane
ewakuowaną
N. ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowaną
Ms. ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ewakuowani
ewakuowani
ewakuowane
ewakuowane
D. ewakuowanych
ewakuowanych
ewakuowanych
ewakuowanych
C. ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanym
ewakuowanym
B. ewakuowanych
ewakuowanych
ewakuowanych
ewakuowane
N. ewakuowanymi
ewakuowanymi
ewakuowanymi
ewakuowanymi
Ms. ewakuowanych
ewakuowanych
ewakuowanych
ewakuowanych

Składnia

Rzosobowy + ewakuować +
KOGO/CO + (SKĄD)
Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj