UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczebel

Chronologizacja

XVI w., Bor
Od XV w. szczebl.

Pochodzenie

psł. (dial.) *ščeblь 'odszczepiony, oderwany kawałek drewna; szczebel (w drabinie), kawałek drewna'

Od: pie. *(s)kēb(h)-/*(s)kĕb(h)- 'ciąć ostrym narzędziem, rozłupywać'

1. w drabinie

Definicja

jedna z deseczek lub jeden z drążków poprzecznie ułożonych w drabinie i służących do wchodzenia lub schodzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • drewniany, metalowy, zbutwiały, złamany szczebel
  • szczebel drabinki, drabiny
  • złamać szczebel
  • schodzić, wspinać się po szczeblach

Cytaty

Wymacałem nogą pierwszy szczebel drabiny i powoli zszedłem na dół.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

Zacząłem wspinać się po szczeblach, mając nadzieję, że na strychu znajdę wiele rzeczy, które na pewno przydadzą się w urządzeniu domu.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Przez rzadkie gałęzie olszyn zobaczył fragment drewnianej przybudówki i nieznanego człowieka, który wolno zstępował w dół po kruchych szczeblach drabiny.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczebel
szczeble
D. szczebla
szczebli
C. szczeblowi
szczeblom
B. szczebel
szczeble
N. szczeblem
szczeblami
Ms. szczeblu
szczeblach
W. szczeblu
szczeble

2. w ogrodzeniu

Definicja

jeden z prętów ułożonych podłużnie w ogrodzeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • drewniany, metalowy szczebel
  • szczebel łóżka, ogrodzenia, płotu, poręczy
  • szczebel w ogrodzeniu, w płocie
  • chwycić się, trzymać się szczebla
  • wyrwać, złamać szczebel

Cytaty

Po wypadku pani Jadwigi Zarząd Lokalami Komunalnymi w Jaworze przysłał fachowców, którzy naprawili balustradę i wstawili brakujące szczeble w poręczy.

źródło: NKJP: Piotr Kanikowski: Schody do sądu, Gazeta Wrocławska, 2003-01-23

Nie powinno też być [...] Różnego rodzaju szczebli w ogrodzeniu i na elewacji budynku ułatwiających dostanie się [złodziejowi] na posesję i do okien.

źródło: NKJP: Urszula Szyperska: Jak na dłoni, Polityka, 2007-05-19

Powyrywane szczeble w płocie nie mogą zatrzymać drobiu, który rozłazi się po drodze.

źródło: NKJP: Katarzyna Lesiak: Małe izby wielkiej biedy, Dziennik Łódzki, 2003-11-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczebel
szczeble
D. szczebla
szczebli
C. szczeblowi
szczeblom
B. szczebel
szczeble
N. szczeblem
szczeblami
Ms. szczeblu
szczeblach
W. szczeblu
szczeble

3. w rozwoju

Definicja

określony poziom w rozwoju lub hierarchii

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • najwyższy, niski, niższy, wysoki, wyższy; państwowy, partyjny, sportowy szczebel; szczebel krajowy, międzynarodowy, państwowy, powiatowy, samorządowy, wojewódzki; szczebel kierowniczy
  • szczebel gminy, powiatu, województwa; ministerstwa, rządu; edukacji, kształcenia, rozwoju; szczebel awansu, kariery
  • osiągnąć, zajmować jakiś szczebel
  • dojść do wysokiego szczebla
  • przejść przez wszystkie szczeble

Cytaty

Utworzenie woj. częstochowskiego to decyzja polityczna !?na szczeblu rządu.

źródło: NKJP: (JS): Zapisać się do towarzystwa, Dziennik Zachodni, 2005-04-26

W społeczeństwie na niskim szczeblu rozwoju powszechnej biedzie towarzyszy powszechna bezczynność.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008

Miał swoich przedstawicieli na szczeblu ekstraklasy praktycznie we wszystkich znaczących dyscyplinach [...].

źródło: NKJP: Andrzej Skowroński: Polski kocioł w piekle, Gazeta Krakowska, 2001-12-10

Izabela przeszła gładko przez wszystkie szczeble szkół muzycznych, a średnią w Bytomiu zaliczyła z wynikiem celującym.

źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010

Na szczeblu wojewódzkim nie występuje władza ustawodawcza. Ten fakt przesądza o charakterze budżetu wojewody.

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szczebel
szczeble
D. szczebla
szczebli
C. szczeblowi
szczeblom
B. szczebel
szczeble
N. szczeblem
szczeblami
Ms. szczeblu
szczeblach
W. szczeblu
szczeble

Składnia

bez ograniczeń + szczebel +
(JAKI) + CZEGO
bez ograniczeń + szczebel +
JAKI

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: na jakimś szczeblu, np. na szczeblu gminy, rządu

Frazeologizmy

na najwyższym szczeblu II
na najwyższym szczeblu I
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj