UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

republikanin

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: republika

1. zwolennik republiki

Definicja

zwolennik republiki (ustroju)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  republikan, republikant

Połączenia

  • lewicowi republikanie; republikanie francuscy, hiszpańscy
  • monarchiści i republikanie

Cytaty

[...] to oni oceniają panowanie Juana Carlosa I najgorzej ze wszystkich grup wiekowych. Aż 30 proc. twierdzi, że monarchia parlamentarna nie jest najlepszym ustrojem dla współczesnej Hiszpanii, a co piąty deklaruje się jako republikanin.

źródło: NKJP: Aleksandra Lipczak: Cierń w koronie, Polityka, 2009-02-14

Nie chodzi też o zniszczenie republiki, bo Jean-Marie Le Pen jest republikaninem.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.04.2002

Tymczasem rzymscy republikanie uzyskali wsparcie ze strony toskańskich demokratów, którzy postanowili iść „rzymską” drogą, zmuszając [...] wielkiego księcia do ucieczki i powołując rząd tymczasowy.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Nieprzemyślane i niepoważne wybryki monarchistów [...] oburzyły republikanów i zaniepokoiły masy robotnicze stolicy.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

- Partia monarchistyczna?
- W żadnym wypadku. Żeleńscy byli zawsze republikanami, również wolnomularzami i karbonariuszami.

źródło: NKJP: Krystyna Chwedeńczuk: Błękitna krew, Wieści Podwarszawskie, 2000-07-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. republikanin
republikanie
ndepr
republikany
depr
D. republikanina
republikanów
C. republikaninowi
republikanom
B. republikanina
republikanów
N. republikaninem
republikanami
Ms. republikaninie
republikanach
W. republikaninie
republikanie
ndepr
republikany
depr

2. członek partii

Definicja

osoba należąca do partii republikańskiej

Noty o użyciu

Zapisywane również wielką literą, co nie ma uzasadnienia w przepisach ortograficznych.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  republikan

Połączenia

  • radykalny republikanin; demokratyczni, konserwatywni, umiarkowani; amerykańscy republikanie
  • republikanin Bush, Nixon, Reagan...
  • republikanie w kongresie, w senacie
  • demokraci i republikanie
  • prezydent republikanin
  • kandydat, lider, przywódca; partia; zwolennicy; kampania, konwencja, nominacja; rządy; porażka, przewaga, zwycięstwo republikanów
  • republikanin został gubernatorem, prezydentem, sekretarzem...; republikanie krytykują kogoś, odmówili komuś poparcia; ponieśli straty, wygrali wybory, zdobyli ileś głosów

Cytaty

Demokrata Al Gore i republikanin George W. Bush mają właściwie w kieszeni partyjne nominacje na kandydatów do prezydentury w Stanach Zjednoczonych.

źródło: NKJP: pap: Dwaj po Clintonie, Życie, 2000-03-09

W pierwszych latach działalności w Kongresie odgrywał rolę konserwatywnego, klasycznego republikanina. Krytykował administrację za sprzedaż zboża ZSRR i Europie Wschodniej, uchodził za zwolennika zaostrzenia zimnej wojny [...].

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Ja cię znam, Tony, ty z natury jesteś republikaninem, tylko dzięki niezbyt szczęśliwemu zbiegowi okoliczności byłeś w Partii Demokratycznej.

źródło: NKJP: Piotr Niklewicz: Niezwykła kariera Antoniego K, 2006

Tegoroczne orędzie, wygłoszone we wtorek wieczorem przed Kongresem, w którym większość mają Republikanie, było zarazem pierwszym wielkim wystąpieniem Clintona w kampanii wyborczej [...].

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Clinton pokonał Dole'a na słowa, Gazeta Wyborcza, 1996-01-25

Konserwatywny w sprawach ekonomicznych, a więc skłaniający się raczej ku republikanom, wielki biznes popiera zarazem szersze otwarcie granic [...].

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Duma i lęk Ameryki, Polityka, 2004-10-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. republikanin
republikanie
ndepr
republikany
depr
D. republikanina
republikanów
C. republikaninowi
republikanom
B. republikanina
republikanów
N. republikaninem
republikanami
Ms. republikaninie
republikanach
W. republikaninie
republikanie
ndepr
republikany
depr
Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json