UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ożywić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. żywić

1. posąg

Definicja

przywrócić komuś lub czemuś życie albo spowodować, że ktoś lub coś zacznie żyć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ożywić dinozaury, drewnianą kukłę, posąg, papierową figurkę, wymarłe gatunki

Cytaty

W tych laboratoriach można by ożywić dinozaury z Jurassic Parku, bo Zakład Fizjologii Rozrodu Zwierząt prowadzi badania we współpracy z nauką światową.

źródło: KWSJP: Franciszek Palowski: Gdyby Noe był zootechnikiem, Przekrój, 1995, nr 27

Joanna położyła liszkę na dłoni i próbowała ożywić ją swoim oddechem.

źródło: KWSJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000

Powiedział, że jest królem żydowskim. Gorzej, wskrzesił Łazarza. To był gwóźdź do trumny. Bo jeśli ożywił umarłego, to znaczy, że rzeczywiście dużo mógł. Kapłani przestraszyli się.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: Via dolorosa, Gazeta Wyborcza,1998-04-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywię
ożywimy
2 os. ożywisz
ożywicie
3 os. ożywi
ożywią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłem
+(e)m ożywił
ożywiłam
+(e)m ożywiła
ożywiłom
+(e)m ożywiło
ożywiliśmy
+(e)śmy ożywili
ożywiłyśmy
+(e)śmy ożywiły
2 os. ożywiłeś
+(e)ś ożywił
ożywiłaś
+(e)ś ożywiła
ożywiłoś
+(e)ś ożywiło
ożywiliście
+(e)ście ożywili
ożywiłyście
+(e)ście ożywiły
3 os. ożywił
ożywiła
ożywiło
ożywili
ożywiły

bezosobnik: ożywiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywmy
2 os. ożyw
ożywcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłbym
bym ożywił
ożywiłabym
bym ożywiła
ożywiłobym
bym ożywiło
ożywilibyśmy
byśmy ożywili
ożywiłybyśmy
byśmy ożywiły
2 os. ożywiłbyś
byś ożywił
ożywiłabyś
byś ożywiła
ożywiłobyś
byś ożywiło
ożywilibyście
byście ożywili
ożywiłybyście
byście ożywiły
3 os. ożywiłby
by ożywił
ożywiłaby
by ożywiła
ożywiłoby
by ożywiło
ożywiliby
by ożywili
ożywiłyby
by ożywiły

bezosobnik: ożywiono by

bezokolicznik: ożywić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ożywiwszy

gerundium: ożywienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ożywienie
ożywienia
D. ożywienia
ożywień
C. ożywieniu
ożywieniom
B. ożywienie
ożywienia
N. ożywieniem
ożywieniami
Ms. ożywieniu
ożywieniach
W. ożywienie
ożywienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ożywiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ożywiony
ożywiony
ożywiony
ożywione
ożywiona
D. ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionej
C. ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionej
B. ożywionego
ożywionego
ożywiony
ożywione
ożywioną
N. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywioną
Ms. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ożywieni
ożywieni
ożywione
ożywione
D. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych
C. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
B. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywione
N. ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
Ms. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych

odpowiednik aspektowy: ożywiać

Składnia

bez ograniczeń + ożywić +
KOGO/CO

2. współpracę

Definicja

spowodować, że coś zaczyna przebiegać intensywniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozruszać

Połączenia

  • ożywić dialog, dyskusję, gospodarkę, relację, rynek, sprzedaż, współpracę, wymianę handlową

Cytaty

Walka robotników przeciwko społecznemu ustrojowi caratu ożywiła ruch chłopski, głównie na Ukrainie i Powołżu.

źródło: KWSJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Nie bacząc na wzrastające trudności i zagrożenia uczestnicy synodu podjęli szereg uchwał, które miały na celu ożywić i usprawnić działalność duszpasterską Cerkwi.

źródło: KWSJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywię
ożywimy
2 os. ożywisz
ożywicie
3 os. ożywi
ożywią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłem
+(e)m ożywił
ożywiłam
+(e)m ożywiła
ożywiłom
+(e)m ożywiło
ożywiliśmy
+(e)śmy ożywili
ożywiłyśmy
+(e)śmy ożywiły
2 os. ożywiłeś
+(e)ś ożywił
ożywiłaś
+(e)ś ożywiła
ożywiłoś
+(e)ś ożywiło
ożywiliście
+(e)ście ożywili
ożywiłyście
+(e)ście ożywiły
3 os. ożywił
ożywiła
ożywiło
ożywili
ożywiły

bezosobnik: ożywiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywmy
2 os. ożyw
ożywcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłbym
bym ożywił
ożywiłabym
bym ożywiła
ożywiłobym
bym ożywiło
ożywilibyśmy
byśmy ożywili
ożywiłybyśmy
byśmy ożywiły
2 os. ożywiłbyś
byś ożywił
ożywiłabyś
byś ożywiła
ożywiłobyś
byś ożywiło
ożywilibyście
byście ożywili
ożywiłybyście
byście ożywiły
3 os. ożywiłby
by ożywił
ożywiłaby
by ożywiła
ożywiłoby
by ożywiło
ożywiliby
by ożywili
ożywiłyby
by ożywiły

bezosobnik: ożywiono by

bezokolicznik: ożywić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ożywiwszy

gerundium: ożywienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ożywienie
ożywienia
D. ożywienia
ożywień
C. ożywieniu
ożywieniom
B. ożywienie
ożywienia
N. ożywieniem
ożywieniami
Ms. ożywieniu
ożywieniach
W. ożywienie
ożywienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ożywiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ożywiony
ożywiony
ożywiony
ożywione
ożywiona
D. ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionej
C. ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionej
B. ożywionego
ożywionego
ożywiony
ożywione
ożywioną
N. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywioną
Ms. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ożywieni
ożywieni
ożywione
ożywione
D. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych
C. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
B. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywione
N. ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
Ms. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych

odpowiednik aspektowy: ożywiać

Składnia

bez ograniczeń + ożywić +
CO

3. strój

Definicja

spowodować, że coś wygląda ładniej lub mniej monotonnie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • cień do powiek, makijaż ożywił
  • ożywić cerę, domową przestrzeń, kolor włosów, strój, szarą sukienkę, twarz, ubiór, wnętrze
  • ożywić biżuterią, kolorowym dodatkiem, kolorowym paskiem, makijażem

Cytaty

By ożywić lekko opaloną cerę, warto delikatnie musnąć policzki odrobiną różu w odcieniu brzoskwiniowym lub czekoladowym.

źródło: KWSJP: Pod słońce, Cosmopolitan, 2003

Dopiero na 5 minut przed końcem farbowania należy preparat rozprowadzić na całych pasmach, aby ożywić stary kolor.

źródło: KWSJP: 25 pytań na temat farbowania włosów, Cosmopolitan, 2003

Przywdziała ambrozyjską szatę, jaką jej utkała i wyhaftowała Atena. Szatę ożywiła licznymi ozdobami, na piersiach spięła złotą broszą.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywię
ożywimy
2 os. ożywisz
ożywicie
3 os. ożywi
ożywią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłem
+(e)m ożywił
ożywiłam
+(e)m ożywiła
ożywiłom
+(e)m ożywiło
ożywiliśmy
+(e)śmy ożywili
ożywiłyśmy
+(e)śmy ożywiły
2 os. ożywiłeś
+(e)ś ożywił
ożywiłaś
+(e)ś ożywiła
ożywiłoś
+(e)ś ożywiło
ożywiliście
+(e)ście ożywili
ożywiłyście
+(e)ście ożywiły
3 os. ożywił
ożywiła
ożywiło
ożywili
ożywiły

bezosobnik: ożywiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywmy
2 os. ożyw
ożywcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłbym
bym ożywił
ożywiłabym
bym ożywiła
ożywiłobym
bym ożywiło
ożywilibyśmy
byśmy ożywili
ożywiłybyśmy
byśmy ożywiły
2 os. ożywiłbyś
byś ożywił
ożywiłabyś
byś ożywiła
ożywiłobyś
byś ożywiło
ożywilibyście
byście ożywili
ożywiłybyście
byście ożywiły
3 os. ożywiłby
by ożywił
ożywiłaby
by ożywiła
ożywiłoby
by ożywiło
ożywiliby
by ożywili
ożywiłyby
by ożywiły

bezosobnik: ożywiono by

bezokolicznik: ożywić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ożywiwszy

gerundium: ożywienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ożywienie
ożywienia
D. ożywienia
ożywień
C. ożywieniu
ożywieniom
B. ożywienie
ożywienia
N. ożywieniem
ożywieniami
Ms. ożywieniu
ożywieniach
W. ożywienie
ożywienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ożywiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ożywiony
ożywiony
ożywiony
ożywione
ożywiona
D. ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionej
C. ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionej
B. ożywionego
ożywionego
ożywiony
ożywione
ożywioną
N. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywioną
Ms. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ożywieni
ożywieni
ożywione
ożywione
D. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych
C. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
B. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywione
N. ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
Ms. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych

odpowiednik aspektowy: ożywiać

Składnia

bez ograniczeń + ożywić +
CO + (CZYM)

4. ogród

Definicja

spowodować, że coś, co zostało zapomniane lub zaniedbane, staje się znów atrakcyjne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ożywić ogród, miasteczko, miejsce, muzeum, region, teren, wspomnienia

Cytaty

Ktoś jednak chce to wszystko zmienić, ożywić stary ogród, żeby to jedno zadrzewione i zdziczałe miejsce stało się ozdobą, znowu było prawdziwym parkiem i dawało ludziom radość.

źródło: KWSJP: MYN: Nie dajmy umierać pomysłom, 1997

Naprawa dróg i utworzenie przejścia samochodowego w Roztokach są dla nas najważniejsze, bo ożywią region i pokażą jego wszystkie walory - uważa wójt Cisnej.

źródło: KWSJP: Wojciech Duda-Dudkiewicz: Bieszczady - jak żyć z legendy?, Ozon, nr 13 2005

Kompleks ożywił miasto i na nowo ściągnął ludzi do centrum.

źródło: KWSJP: Agnieszka Rasmus-Zgorzelska, Agnieszka Berlińska: Fabryki wyobraźni, Ozon, 2005, nr 1

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywię
ożywimy
2 os. ożywisz
ożywicie
3 os. ożywi
ożywią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłem
+(e)m ożywił
ożywiłam
+(e)m ożywiła
ożywiłom
+(e)m ożywiło
ożywiliśmy
+(e)śmy ożywili
ożywiłyśmy
+(e)śmy ożywiły
2 os. ożywiłeś
+(e)ś ożywił
ożywiłaś
+(e)ś ożywiła
ożywiłoś
+(e)ś ożywiło
ożywiliście
+(e)ście ożywili
ożywiłyście
+(e)ście ożywiły
3 os. ożywił
ożywiła
ożywiło
ożywili
ożywiły

bezosobnik: ożywiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywmy
2 os. ożyw
ożywcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłbym
bym ożywił
ożywiłabym
bym ożywiła
ożywiłobym
bym ożywiło
ożywilibyśmy
byśmy ożywili
ożywiłybyśmy
byśmy ożywiły
2 os. ożywiłbyś
byś ożywił
ożywiłabyś
byś ożywiła
ożywiłobyś
byś ożywiło
ożywilibyście
byście ożywili
ożywiłybyście
byście ożywiły
3 os. ożywiłby
by ożywił
ożywiłaby
by ożywiła
ożywiłoby
by ożywiło
ożywiliby
by ożywili
ożywiłyby
by ożywiły

bezosobnik: ożywiono by

bezokolicznik: ożywić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ożywiwszy

gerundium: ożywienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ożywienie
ożywienia
D. ożywienia
ożywień
C. ożywieniu
ożywieniom
B. ożywienie
ożywienia
N. ożywieniem
ożywieniami
Ms. ożywieniu
ożywieniach
W. ożywienie
ożywienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ożywiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ożywiony
ożywiony
ożywiony
ożywione
ożywiona
D. ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionej
C. ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionej
B. ożywionego
ożywionego
ożywiony
ożywione
ożywioną
N. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywioną
Ms. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ożywieni
ożywieni
ożywione
ożywione
D. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych
C. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
B. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywione
N. ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
Ms. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych

odpowiednik aspektowy: ożywiać

Składnia

bez ograniczeń + ożywić +
CO

5. słuchaczy

Definicja

spowodować, że ktoś się uaktywni lub czymś żywo zainteresuje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozruszać

Połączenia

  • ożywić odbiorców, słuchaczy

Cytaty

Po ślubie natychmiast wrócił do swoich dawnych upodobań i zajęć. Ożywiła go na krótko wiadomość, iż został ojcem i ma syna.

źródło: KWSJP: Andrzej Sarwa: Strzyga, 2006

Przysypiających, znużonych służbą na lotnisku żołnierzy nie ożywiła nawet perspektywa niezapowiedzianych gości.

źródło: KWSJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywię
ożywimy
2 os. ożywisz
ożywicie
3 os. ożywi
ożywią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłem
+(e)m ożywił
ożywiłam
+(e)m ożywiła
ożywiłom
+(e)m ożywiło
ożywiliśmy
+(e)śmy ożywili
ożywiłyśmy
+(e)śmy ożywiły
2 os. ożywiłeś
+(e)ś ożywił
ożywiłaś
+(e)ś ożywiła
ożywiłoś
+(e)ś ożywiło
ożywiliście
+(e)ście ożywili
ożywiłyście
+(e)ście ożywiły
3 os. ożywił
ożywiła
ożywiło
ożywili
ożywiły

bezosobnik: ożywiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ożywmy
2 os. ożyw
ożywcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ożywiłbym
bym ożywił
ożywiłabym
bym ożywiła
ożywiłobym
bym ożywiło
ożywilibyśmy
byśmy ożywili
ożywiłybyśmy
byśmy ożywiły
2 os. ożywiłbyś
byś ożywił
ożywiłabyś
byś ożywiła
ożywiłobyś
byś ożywiło
ożywilibyście
byście ożywili
ożywiłybyście
byście ożywiły
3 os. ożywiłby
by ożywił
ożywiłaby
by ożywiła
ożywiłoby
by ożywiło
ożywiliby
by ożywili
ożywiłyby
by ożywiły

bezosobnik: ożywiono by

bezokolicznik: ożywić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ożywiwszy

gerundium: ożywienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ożywienie
ożywienia
D. ożywienia
ożywień
C. ożywieniu
ożywieniom
B. ożywienie
ożywienia
N. ożywieniem
ożywieniami
Ms. ożywieniu
ożywieniach
W. ożywienie
ożywienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ożywiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ożywiony
ożywiony
ożywiony
ożywione
ożywiona
D. ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionego
ożywionej
C. ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionemu
ożywionej
B. ożywionego
ożywionego
ożywiony
ożywione
ożywioną
N. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywioną
Ms. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ożywieni
ożywieni
ożywione
ożywione
D. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych
C. ożywionym
ożywionym
ożywionym
ożywionym
B. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywione
N. ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
ożywionymi
Ms. ożywionych
ożywionych
ożywionych
ożywionych

odpowiednik aspektowy: ożywiać

Składnia

bez ograniczeń + ożywić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 23.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj