UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niedawny

Chronologizacja

1498, SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	niedawny	niedawny	niedawny	niedawne	niedawna
D.	niedawnego	niedawnego	niedawnego	niedawnego	niedawnej
C.	niedawnemu	niedawnemu	niedawnemu	niedawnemu	niedawnej
B.	niedawnego	niedawnego	niedawny	niedawne	niedawną
N.	niedawnym	niedawnym	niedawnym	niedawnym	niedawną
Ms.	niedawnym	niedawnym	niedawnym	niedawnym	niedawnej
W.	niedawny	niedawny	niedawny	niedawne	niedawna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	niedawni	niedawni	niedawne	niedawne
D.	niedawnych	niedawnych	niedawnych	niedawnych
C.	niedawnym	niedawnym	niedawnym	niedawnym
B.	niedawnych	niedawnych	niedawnych	niedawne
N.	niedawnymi	niedawnymi	niedawnymi	niedawnymi
Ms.	niedawnych	niedawnych	niedawnych	niedawnych
W.	niedawni	niedawni	niedawne	niedawne

Pochodzenie

Zob. dawny

1. czas

Definicja

niezbyt odległy od momentu, w którym lub o którym mówimy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

antonimy:

dawny

Połączenia

niedawny czas; niedawna przeszłość

Cytaty

Zrozumiał, skąd wzięły się opowieści, którymi tak się fascynował jeszcze w niedawnej przeszłości.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Czasy to jeszcze niedawne, świadkowie żyją, również ci, którzy wówczas byli owej władzy narzędziem.

źródło: NKJP: Wiktor Szych, Zdzisław Tranda, Jan Turnau: Dekomunizacja ekumenizmu, Gazeta Wyborcza, 1993-01-30

Składnia

Rz	+	niedawny	+
szyk: neutralny

2. wypadek

Definicja

taki, który zdarzył się w niedalekiej przeszłości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

niedawny deszcz, płacz; kongres; wypadek; koszmar; niedawna burza, powódź; podróż; awantura, rozmowa, wypowiedź; śmierć; klęska; historia, wizyta, wojna; niedawne doświadczenie, przeżycie, wydarzenie, zdarzenie; niedawne łzy

Cytaty

W czasie mego niedawnego pobytu w Rzymie, z okazji synodu biskupów, miałem szczęście spotkać Matkę Teresę.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych : eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993

Przypomniała sobie niedawną rozmowę, podczas której Alek robił jej wymówki, że mu wcześniej nie powiedziała, o czym pisze książkę.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Stach miał za sobą partyzantkę, wojaczkę, chciał o tym wszystkim zapomnieć. Ale chodziło nie tylko o wyrzucenie z pamięci niedawnych zdarzeń.

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998

Składnia

Rz	+	niedawny	+
szyk: neutralny

3. wróg

Definicja

taki, który był kimś lub czymś w przeszłości i dopiero niedawno przestał nim być

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

niedawny kolega, pacjent, partner, przeciwnik, sojusznik, szef, towarzysz, wróg

Cytaty

	Książę okazał łaskawość niedawnym przeciwnikom oraz cywilnej ludności. źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007
	Przejście niedawnych żołnierzy do cywila stało się naczelną sprawą rządów wielu państw, tylko zadrę stanowiły Polskie Siły Zbrojne, które nie chciały demobilizacji. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Anders, 2008
	Wszystko wskazuje bowiem na to, że drogi obu panów rozeszły się, a niedawna jeszcze współpraca przerodziła się w ostry konflikt interesów. źródło: NKJP: Mariola Balicka: Wydmuszka, Polityka, 2000-03-18
	Reszta działaczy Komitetu Góralskiego - przywódców „goralenvolku” chciała się zabrać na zachód wraz z uciekającymi Niemcami, ale ci nie chcieli słyszeć o pomaganiu niedawnym sojusznikom. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003
	Cała moja niedawna życzliwość do kolegi ulotniła się bez śladu. „Ten Paweł to mój zły duch - myślałem z niechęcią. źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Składnia

Rz	+	niedawny	+
szyk: neutralny

4. absolwent

Definicja

taki, który był lub stał się kimś lub czymś niedawno

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

niedawny absolwent; niedawna ofiara

Cytaty

Język powieści także pozostawia wiele do życzenia. Znać rękę niedawnego debiutanta, bo zdania są ciężkie i nie zachęcają do dalszej lektury.

źródło: NKJP: Paweł Sasko: Klątwa Kinga, Esensja , 2008-07

Gdy wracał, przy drzwiach zatrzymał go kelner, niedawna gwiazda głośnego reality-show. - Jakichś dwóch tu się plącze - szepnął.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Składnia

Rz	+	niedawny	+
szyk: neutralny

Frazeologizmy

do niedawna
od niedawna

Data ostatniej modyfikacji: 20.02.2024