UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

faszyzm

Chronologizacja

SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

wł. fascismo

Definicja

ideologia opowiadająca się za rządami dyktatorskimi, całkowitą kontrolą państwa nad życiem obywateli oraz podporządkowaniem ich osobistych interesów dobru wspólnoty narodowej, traktowanej jako wartość najwyższa

Noty o użyciu

Wyraz używany często jako inwektywa przez przeciwników różnych organizacji i poglądów politycznych uznawanych przez nich za skrajnie prawicowe.

Wymowa

[faszysm] lub [faszyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Połączenia

  • niemiecki, polski, włoski...; hitlerowski faszyzm
  • faszyzm Hitlera, Mussoliniego
  • faszyzm w Niemczech, we Włoszech
  • faszyzm i hitleryzm, faszyzm i komunizm, faszyzm i nazizm
  • (niemiecka) forma, ideologia; przeciwnik, zwolennik; historia, narodziny, rozwój; klęska, upadek, zwycięstwo; ofiary, zbrodnie; siła; pochwały faszyzmu
  • zwycięstwo nad faszyzmem; wojna, walka z faszyzmem
  • faszyzm powstał gdzieś
  • walczyć z faszyzmem

Cytaty

W latach dwudziestych narodził się faszyzm, ogarnął Włochy, potem Niemcy.

źródło: NKJP: Internet

Twórca włoskiego faszyzmu, Benito Mussolini, po dojściu do władzy (1922) dążył do złagodzenia istniejących napięć między rządem włoskim a Stolicą Apostolską.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

W kodeksie karnym już teraz komunizm oficjalnie jest zrównany z faszyzmem.

źródło: NKJP: Marek Świercz: Bez sierpa i młota, Gazeta Krakowska, 2007-06-15

Po latach ostro wystąpił przeciw faszyzmowi i Hitlerowi.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

[...] poprzez wszystkie prądy: [...] materializm, faszyzmy, totalizmy i racjonalizmy, przewija się jeden motyw niezmienny: naturalistyczna koncepcja człowieka.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności: eseje okupacyjne, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. faszyzm
faszyzmy
D. faszyzmu
faszyzmów
C. faszyzmowi
faszyzmom
B. faszyzm
faszyzmy
N. faszyzmem
faszyzmami
Ms. faszyzmie
faszyzmach
W. faszyzmie
faszyzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 18.03.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json