UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

porównywać

Chronologizacja

SPXVI: porownywać, SKN, SJPXVII, STR: *porownywać, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. równy

1. oceniać cechy

Definicja

zestawiać ze sobą dwie osoby lub rzeczy, aby wskazać między nimi podobieństwa i różnice

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  komparować, konfrontować

Połączenia

  • porównywać cechy, ceny, dane, dokumenty, efektywność, elementy, informacje, kolory, koszty, liczby, ludzi, metody, obrazy, oferty, osiągnięcia, pliki, płace, procesy, produkty, rezultaty, rysunki, stawki, sytuację, ślady, teksty, wartości, warunki, wersje, wielkości, wskaźniki, wydajność, zapachy, zapisy, zarobki, zawartości czegoś, zbiory, zdjęcia, zyski
  • porównywać ze wzorcem
  • porównywać ciągle, stale
  • chcieć, kazać, lubić, móc, musieć, pozwalać, próbować, umieć porównywać; należy porównywać

Cytaty

Wydawała się głucha i ślepa na jego perswazję, zupełnie jak tamta... Od dawna już nie myślał w ten sposób, nie porównywał Eweliny z jej matką.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

W mojej pracy doktorskiej porównywałem filmy rewolucyjne polskie z irackimi.

źródło: NKJP: Magdalena Grochowalska: Modlę się o cud, Express Ilustrowany, 2003-03-01

W hotelowym hallu i kawiarni można było spotkać grupki kierowców i pilotów pochylonych nad mapami i szczegółowymi opisami trasy, porównujących je i dyskutujących na temat ewentualnych zmian pogody.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Porównując obie metody pomiaru wysokości, można w obu znaleźć zarówno wady, jak i zalety.

źródło: NKJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

Porównując różne obozy koncentracyjne i różne okresy w dziejach każdego z nich, możemy wyodrębnić: 1) sytuacje najgorsze, w których władzę średniego szczebla sprawuje grupa więźniów-przestępców całkowicie znieczulonych uczuciowo na sytuację innych ludzi; 2) sytuacje, kiedy władzę zdobywa zamknięta grupa narodowa, ratująca tylko swoich; 3) sytuacje, w których od początku istnienia obozu uzyskują dominację (jako solidarna grupa) więźniowie polityczni.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. porównuję
porównywam
porównujemy
porównywamy
2 os. porównujesz
porównywasz
porównujecie
porównywacie
3 os. porównuje
porównywa
porównują
porównywają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. porównywałem
+(e)m porównywał
porównywałam
+(e)m porównywała
porównywałom
+(e)m porównywało
porównywaliśmy
+(e)śmy porównywali
porównywałyśmy
+(e)śmy porównywały
2 os. porównywałeś
+(e)ś porównywał
porównywałaś
+(e)ś porównywała
porównywałoś
+(e)ś porównywało
porównywaliście
+(e)ście porównywali
porównywałyście
+(e)ście porównywały
3 os. porównywał
porównywała
porównywało
porównywali
porównywały

bezosobnik: porównywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę porównywał
będę porównywać
będę porównywała
będę porównywać
będę porównywało
będę porównywać
będziemy porównywali
będziemy porównywać
będziemy porównywały
będziemy porównywać
2 os. będziesz porównywał
będziesz porównywać
będziesz porównywała
będziesz porównywać
będziesz porównywało
będziesz porównywać
będziecie porównywali
będziecie porównywać
będziecie porównywały
będziecie porównywać
3 os. będzie porównywał
będzie porównywać
będzie porównywała
będzie porównywać
będzie porównywało
będzie porównywać
będą porównywali
będą porównywać
będą porównywały
będą porównywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. porównujmy
porównywajmy
2 os. porównuj
porównywaj
porównujcie
porównywajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. porównywałbym
bym porównywał
porównywałabym
bym porównywała
porównywałobym
bym porównywało
porównywalibyśmy
byśmy porównywali
porównywałybyśmy
byśmy porównywały
2 os. porównywałbyś
byś porównywał
porównywałabyś
byś porównywała
porównywałobyś
byś porównywało
porównywalibyście
byście porównywali
porównywałybyście
byście porównywały
3 os. porównywałby
by porównywał
porównywałaby
by porównywała
porównywałoby
by porównywało
porównywaliby
by porównywali
porównywałyby
by porównywały

bezosobnik: porównywano by

bezokolicznik: porównywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

porównując
porównywając

gerundium: porównywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. porównywanie
porównywania
D. porównywania
porównywań
C. porównywaniu
porównywaniom
B. porównywanie
porównywania
N. porównywaniem
porównywaniami
Ms. porównywaniu
porównywaniach
W. porównywanie
porównywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: porównujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. porównujący
porównywający
porównujący
porównywający
porównujący
porównywający
porównujące
porównywające
porównująca
porównywająca
D. porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównującej
porównywającej
C. porównującemu
porównywającemu
porównującemu
porównywającemu
porównującemu
porównywającemu
porównującemu
porównywającemu
porównującej
porównywającej
B. porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównujący
porównywający
porównujące
porównywające
porównującą
porównywającą
N. porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującą
porównywającą
Ms. porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującej
porównywającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. porównujący
porównywający
porównujący
porównywający
porównujące
porównywające
porównujące
porównywające
D. porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
C. porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
B. porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujące
porównywające
N. porównującymi
porównywającymi
porównującymi
porównywającymi
porównującymi
porównywającymi
porównującymi
porównywającymi
Ms. porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających

imiesłów przymiotnikowy bierny: porównywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. porównywany
porównywany
porównywany
porównywane
porównywana
D. porównywanego
porównywanego
porównywanego
porównywanego
porównywanej
C. porównywanemu
porównywanemu
porównywanemu
porównywanemu
porównywanej
B. porównywanego
porównywanego
porównywany
porównywane
porównywaną
N. porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywaną
Ms. porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. porównywani
porównywani
porównywane
porównywane
D. porównywanych
porównywanych
porównywanych
porównywanych
C. porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanym
B. porównywanych
porównywanych
porównywanych
porównywane
N. porównywanymi
porównywanymi
porównywanymi
porównywanymi
Ms. porównywanych
porównywanych
porównywanych
porównywanych

odpowiednik aspektowy: porównać

Składnia

Rzosobowy + porównywać +
KOGO[sub]pl[/sub]/CO[sub]pl[/sub]
Rzosobowy + porównywać +
KOGO/CO + z KIM/CZYM | i KOG/CO

2. wskazywać na podobieństwo

Definicja

wskazywać na podobieństwo jednej osoby lub rzeczy do innej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyrównywać

Połączenia

  • porównywać często, wielokrotnie
  • lubić, woleć, zacząć porównywać

Cytaty

Młody poeta był często porównywany do Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

źródło: NKJP: Mariusz Affek: Wieczór pamięci Grzegorza Przemyka. Ćwierć wieku milczenia, Mazowieckie To i Owo, 2008-02-25

Czego się czepiać Grocholi? Za co? W kraju, gdzie połowa analfabetów w ogóle nie czyta, wreszcie ktoś ma tysiące czytelników. Po co ją od razu porównywać do Prousta i kosić.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Cera, którą zapewne niegdyś komplementująco porównywano do brzoskwini, stała się sucha i plamista.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. porównuję
porównywam
porównujemy
porównywamy
2 os. porównujesz
porównywasz
porównujecie
porównywacie
3 os. porównuje
porównywa
porównują
porównywają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. porównywałem
+(e)m porównywał
porównywałam
+(e)m porównywała
porównywałom
+(e)m porównywało
porównywaliśmy
+(e)śmy porównywali
porównywałyśmy
+(e)śmy porównywały
2 os. porównywałeś
+(e)ś porównywał
porównywałaś
+(e)ś porównywała
porównywałoś
+(e)ś porównywało
porównywaliście
+(e)ście porównywali
porównywałyście
+(e)ście porównywały
3 os. porównywał
porównywała
porównywało
porównywali
porównywały

bezosobnik: porównywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę porównywał
będę porównywać
będę porównywała
będę porównywać
będę porównywało
będę porównywać
będziemy porównywali
będziemy porównywać
będziemy porównywały
będziemy porównywać
2 os. będziesz porównywał
będziesz porównywać
będziesz porównywała
będziesz porównywać
będziesz porównywało
będziesz porównywać
będziecie porównywali
będziecie porównywać
będziecie porównywały
będziecie porównywać
3 os. będzie porównywał
będzie porównywać
będzie porównywała
będzie porównywać
będzie porównywało
będzie porównywać
będą porównywali
będą porównywać
będą porównywały
będą porównywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. porównujmy
porównywajmy
2 os. porównuj
porównywaj
porównujcie
porównywajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. porównywałbym
bym porównywał
porównywałabym
bym porównywała
porównywałobym
bym porównywało
porównywalibyśmy
byśmy porównywali
porównywałybyśmy
byśmy porównywały
2 os. porównywałbyś
byś porównywał
porównywałabyś
byś porównywała
porównywałobyś
byś porównywało
porównywalibyście
byście porównywali
porównywałybyście
byście porównywały
3 os. porównywałby
by porównywał
porównywałaby
by porównywała
porównywałoby
by porównywało
porównywaliby
by porównywali
porównywałyby
by porównywały

bezosobnik: porównywano by

bezokolicznik: porównywać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

porównując
porównywając

gerundium: porównywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. porównywanie
porównywania
D. porównywania
porównywań
C. porównywaniu
porównywaniom
B. porównywanie
porównywania
N. porównywaniem
porównywaniami
Ms. porównywaniu
porównywaniach
W. porównywanie
porównywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: porównujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. porównujący
porównywający
porównujący
porównywający
porównujący
porównywający
porównujące
porównywające
porównująca
porównywająca
D. porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównującej
porównywającej
C. porównującemu
porównywającemu
porównującemu
porównywającemu
porównującemu
porównywającemu
porównującemu
porównywającemu
porównującej
porównywającej
B. porównującego
porównywającego
porównującego
porównywającego
porównujący
porównywający
porównujące
porównywające
porównującą
porównywającą
N. porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującą
porównywającą
Ms. porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującej
porównywającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. porównujący
porównywający
porównujący
porównywający
porównujące
porównywające
porównujące
porównywające
D. porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
C. porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
porównującym
porównywającym
B. porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujące
porównywające
N. porównującymi
porównywającymi
porównującymi
porównywającymi
porównującymi
porównywającymi
porównującymi
porównywającymi
Ms. porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających
porównujących
porównywających

imiesłów przymiotnikowy bierny: porównywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. porównywany
porównywany
porównywany
porównywane
porównywana
D. porównywanego
porównywanego
porównywanego
porównywanego
porównywanej
C. porównywanemu
porównywanemu
porównywanemu
porównywanemu
porównywanej
B. porównywanego
porównywanego
porównywany
porównywane
porównywaną
N. porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywaną
Ms. porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. porównywani
porównywani
porównywane
porównywane
D. porównywanych
porównywanych
porównywanych
porównywanych
C. porównywanym
porównywanym
porównywanym
porównywanym
B. porównywanych
porównywanych
porównywanych
porównywane
N. porównywanymi
porównywanymi
porównywanymi
porównywanymi
Ms. porównywanych
porównywanych
porównywanych
porównywanych

odpowiednik aspektowy: porównać

Składnia

Rzosobowy + porównywać +
KOGO/CO + do KOGO/CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json