UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

parter

Chronologizacja

SJPXVII, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. parterre 'ziemia, podłoga; klomb kwiatowy, kwietnik; publiczność z parteru'

1. w budynku

Definicja

najniższy poziom nadziemny budynku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kondygnacja

Połączenia

  • niski, wysoki; cały parter
  • parter bloku, budynku, gmachu, kamienicy, urzędu, wieżowca, willi
  • parter i piętro; piwnice i parter
  • część parteru
  • lokator, sąsiad, sąsiadka z parteru
  • kuchnia, mieszkanie, pokój, pomieszczenie, salon; okno, drzwi, korytarz na parterze
  • wynająć, zajmować parter
  • mieszkać na parterze

Cytaty

Mieszkam na parterze, z windy nie korzystam, a tymczasem od stycznia muszę za nią płacić – ponad 18 zł miesięcznie.

źródło: NKJP: Tomasz Elbanowski: Czynsze wywindowane, Mazowieckie To i Owo, 2006-01-01

Pewne małżeństwo z parteru, które miało kilkuletniego syna, udawało, że ja jestem ich drugim synem.

źródło: NKJP: Wiesław Kępiński: Sześćdziesiąty pierwszy, 2006

Obie panny miały pokój na poddaszu, mimo to jednak odgłosy wesołego życia docierały z parteru nawet na najwyższe kondygnacje.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Złodzieje wchodzą przez okna i balkony na parterze.

źródło: NKJP: (rst): Wchodzą przez okna i kradną, Sztafeta, 2007-09-20

Mieszkańcy parterów protestują przeciwko wyrzucaniu przez mieszkańców wyższych pięter starych sedesów i wersalek bezpośrednio przez okno.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Bez pukania, Polityka, 2002-03-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. parter
partery
D. parteru
parterów
C. parterowi
parterom
B. parter
partery
N. parterem
parterami
Ms. parterze
parterach
W. parterze
partery

2. w teatrze

Definicja

główna, najniżej położona część sali widowiskowej przeznaczona dla publiczności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Połączenia

  • pierwszy (drugi, trzeci,...) rząd parteru
  • bilet na parter
  • miejsce na parterze
  • siedzieć na parterze

Cytaty

Ze swego miejsca na parterze widziała, że siedzi w balkonowej loży rządowej obok wiceministra, teraz jednak w zatłoczonym hallu nigdzie nie może dostrzec jego zasobnej w ciało sylwetki.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Miazga, 1981

Do teatru można dostać bilety gorsze i lepsze. Na parter, balkon, galerię. Zależnie od zamożności kupują sobie ludzie bilety, ale oglądają z różnych miejsc, gorszych i lepszych, to samo przedstawienie.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1995

Pierwsze rzędy parteru i loże pięknej nowoczesnej sali, w której odbywało się przedstawienie, napełnione były publicznością, która łatwo mogła zapłacić dość drogie ceny biletów.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1977

Publiczność innych stanów wchodziła na parter i galerię. Siadano na przytwierdzonych do podłogi krzesłach oraz na przenośnych krzesełkach, które nabywano w teatralnej wypożyczalni wraz z kłódką i kluczem.

źródło: NKJP: Bogusław Kaczyński: Dzikie orchidee, 1983

Zapadła chwila ciszy, po czym rozległy się brawa. Spojrzałem natychmiast w dół, na piąty rząd parteru.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. parter
partery
D. parteru
parterów
C. parterowi
parterom
B. parter
partery
N. parterem
parterami
Ms. parterze
parterach
W. parterze
partery

3. z kwiatów

Definicja

szt. 
ozdobna kompozycja roślinna, zwykle w formie dywanu lub trawnika, znajdująca się w pobliżu pałacu i charakterystyczna dla ogrodu francuskiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Połączenia

  • parter kwiatowy, ogrodowy, wodny

Cytaty

Ogród królewski, mieniący się bogactwem wielobarwnych parterów kwiatowych, złoconych rzeźb mitologicznych, czerwienią marmurowych basenów fontann i wazonów oraz zielenią krzewów i gazonów, dopełniał myśli i idee zawarte w bogatym programie treściowym dekoracji pałacu.

źródło: NKJP: Wojciech Fijałkowski: Szlakiem Jana III Sobieskiego, 2009

W najniższej części ogrodów znajdowały się takie elementy, jak: stawy, baseny oraz fontanny, które tworzyły łącznie parter wodny.

źródło: Internet

Partery ogrodowe usytuowane były zawsze najbliżej reprezentacyjnych budynków.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. parter
partery
D. parteru
parterów
C. parterowi
parterom
B. parter
partery
N. parterem
parterami
Ms. parterze
parterach
W. parterze
partery

4. w sporcie

Definicja

sport. 
pozycja, w której jeden z walczących zapaśników dotyka równocześnie kolanami i rękami podłoża

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pozycja

Połączenia

  • atak, obrona, walka w parterze
  • zejść do parteru

Cytaty

Nasza walka w parterze zamieniła się w rodzaj zapasów połączonych z elementami akrobacji.

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

W konkurencji mocowania Jiujutsu punktowane są rzuty, przetoczenia w parterze i pozycja dosiadująca (siad okrakiem na przeciwniku).

źródło: NKJP: VI Mistrzostwa Polski Sport Jiujutsu 4 złote medale Jaworznian, Co Tydzień Jaworzno, 2003-04-09

Z obu stron padały ciosy. Walczący zeszli do parteru, tarzając się i bijąc pięściami.

źródło: NKJP: Polityka i obyczaje, Polityka, 2003-03-29

Igor zaskoczył mnie w stolicy niesamowitą siłą fizyczną. Wiedziałem, że będzie niebezpieczny w parterze, dlatego razem [...] przyjęliśmy taktykę maksymalnej defensywy i pasywności na ziemi.

źródło: NKJP: Bartosz Cieślak: Rewanż za Marriott, Mazowieckie To i Owo, 2006-06-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. parter
partery
D. parteru
parterów
C. parterowi
parterom
B. parter
partery
N. parterem
parterami
Ms. parterze
parterach
W. parterze
partery

Frazeologizmy

ktoś sprowadza do parteru kogoś
ktoś sprowadził do parteru kogoś
ktoś/coś sprowadza kogoś/coś do parteru
ktoś/coś sprowadził/sprowadziło kogoś/coś do parteru
Data ostatniej modyfikacji: 08.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj