UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bolszewik

Chronologizacja

1908, Kazimierz Kelles-Krauz, Materializm ekonomiczny. Studya i szkice z dodatkiem "Wstępu" napisanego przez Ludwika Krzywickiego, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bolszewik
bolszewicy
ndepr
bolszewiki
depr
D. bolszewika
bolszewików
C. bolszewikowi
bolszewikom
B. bolszewika
bolszewików
N. bolszewikiem
bolszewikami
Ms. bolszewiku
bolszewikach
W. bolszewiku
bolszewicy
ndepr
bolszewiki
depr

Pochodzenie

ros. bolševík

1. członek partii Lenina

Definicja

osoba należąca do skupionej wokół Włodzimierza Lenina frakcji socjaldemokracji rosyjskiej bądź do stworzonej przez niego później radzieckiej partii komunistycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  mienszewik

Połączenia

  • starzy bolszewicy
  • bolszewicy Lenina
  • bolszewicy i mienszewicy
  • przywódca; przeciwnicy, zwolennicy; partia; dyktatura, rządy, władza; zwycięstwo bolszewików
  • bolszewicy przejęli władzę

Cytaty

Jego ojciec, bolszewik, uczestnik rewolucji i członek politycznego kierownictwa Armii Czerwonej, został w latach trzydziestych rozstrzelany.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Niedziela w domu nad rzeką Moskwą, Polityka, 2003-10-18

Bolszewicy z Leninem na czele nawoływali do walki o obalenie caratu.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967

Partia bolszewików była wówczas marginalną, mało znaną grupką radykałów, ale nawet na tamtym, radykalnym skrzydle niewiele znaczyła [...].

źródło: NKJP: Leon Bójko: 75 lat po rewolucji, Gazeta Wyborcza, 1992-11-07

W czerwcu 1906 r. został wydelegowany przez Zarząd Główny SDKPiL do Petersburga, by omówić z bolszewikami ich uczestnictwo w V Zjeździe SDKPiL w Zakopanem.

źródło: NKJP: Stefan Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005

Z okazji dwudziestolecia przejęcia w Rosji władzy przez bolszewików nakręcił legendarnego „Lenina w Październiku” [...].

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Miłość z atomem w tle, Esensja, 2009-11-08

2. zwolennik komunizmu

Definicja

osoba będąca zwolennikiem komunizmu i władzy radzieckiej oraz działająca na ich rzecz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Połączenia

  • amerykański, francuski, polski...; nawiedzony bolszewik
  • bolszewik i komunista

Cytaty

[...] mało kto pamięta, że Boy w opinii tej części społeczeństwa jako pierwszy zasłużył sobie na miano bolszewika.

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981

Dlaczego ten polski bolszewik [...] jest dla nas taki dobry?

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Portrety, Gazeta Wyborcza, 1994-01-28

W Polsce powojennej komunistyczni bolszewicy umierali zwykle od własnej żółci, odsunięci na boczny tor przez swych centrowych, pragmatycznych i bezbarwnych towarzyszy.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Dookoła świata, Gazeta Wyborcza, 1998-01-09

To przecież okropny komunista, bolszewik, UB-owiec.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996

3. żołnierz

Definicja

żołnierz radziecki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • Niemcy i bolszewicy
  • oddział; atak; bestialstwo, okrucieństwo bolszewików
  • zwycięstwo nad bolszewikami; walka, wojna z bolszewikami
  • bolszewicy przyszli, weszli; zajęli (Lwów, Wilno), zabrali coś; uciekli/uciekają; gwałcili, zabili, zamordowali kogoś
  • bić, gonić bolszewików
  • walczyć z bolszewikami

Cytaty

Włóczęga opowiadał o strasznym świecie: o miejscu, w którym stracił nogę, o bolszewikach wieszających partyzantów, o partyzantach wieszających bolszewików.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003

W Serebryszczach oddział bolszewików spenetrował wszystkie pomieszczenia [...], żeby zobaczyć na własne oczy więzienie i salę tortur, gdzie pan dziedzic zwykł był osobiście pastwić się nad opornymi chłopami, jak to czerwonoarmistom wykładali oficerowie polityczni.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

[...] cudem prawie dotarłszy do taczanki, zarąbał strzelającego bolszewika [...].

źródło: NKJP: Virtuti numer 2626, Dziennik Polski, 2004-01-09

Strach przed gwałtem ze strony radzieckich żołnierzy to jedna z najsilniejszych emocji lękowych wojny i powojnia. Gwałcący bolszewik to jedna z ikon hitlerowskiej propagandy [...].

źródło: NKJP: Joanna Ostrowska: Kobieca gehenna, Polityka, 2009-03-07

Data ostatniej modyfikacji: 17.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json