UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wart

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pot. warty
pot. warty
pot. warty
warte
warta
M. spół. wart
wart
wart
D. wartego
wartego
wartego
wartego
wartej
C. wartemu
wartemu
wartemu
wartemu
wartej
B. wartego
wartego
warty
warte
wartą
N. wartym
wartym
wartym
wartym
wartą
Ms. wartym
wartym
wartym
wartym
wartej
W. warty
warty
warty
warte
warta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. warci
warci
warte
warte
D. wartych
wartych
wartych
wartych
C. wartym
wartym
wartym
wartym
B. wartych
wartych
wartych
warte
N. wartymi
wartymi
wartymi
wartymi
Ms. wartych
wartych
wartych
wartych
W. warci
warci
warte
warte

Pochodzenie

z niem. wert 'wart, godny; drogi, szanowny'

1. mający jakąś cenę

Definicja

wyceniony pod względem materialnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Połączenia

  • obraz, pojazd, radioodtwarzacz, rower, samochód, sprzęt, towar; dom; łup, majątek; kontrakt, projekt wart ileś
  • sporo, wiele, znacznie więcej; mało, niewiele wart

Cytaty

Kiedyś, gdy Witte zapytał go, ile wart jest ten pierścień, Christopulis odpowiedział niedbale, że dwie - trzy dobre kamienice w śródmieściu.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 2000

W październiku policja zatrzymała „Kaszę” w barze, gdy odpoczywał z kumplami po skoku na hurtownię papierosów, skąd ukradli towar wart 400 tys. zł.

źródło: NKJP: Janina Blikowska, Bogdan Wróblewski: Abecadło kryminalne, Gazeta Wyborcza, 1998-04-24

Bracia Romanowscy nie liczą, ile warta jest ich ziemia, młyny, elewatory, tabuny kombajnów i zajazdy, w których goście mają o wiele większe luksusy niż ich właściciele w domach.

źródło: NKJP: Joanna Solska: Nowi ziemianie, Polityka, 2004-06-12

Dolar w kraju był wart dziesięciokrotnie więcej niż we Francji, więc stać go było na to wszystko, na co nigdy nie byłoby go stać, gdyby został za granicą.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Składnia

bez ograniczeń + wart +
ILE
szyk: tylko postpozycja

2. mający duże znaczenie

Definicja

mający szczególnie duże znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • wiele; mało, niewiele wart

Cytaty

Gdyby nie było wielości, a więc nie byłoby pokus, to ile warta byłaby nasza cnota?

źródło: NKJP: Irena Lewandowska: Ostatni wywiad z Jurijem Łotmanem, 1994-03-19

Czy jest coś warte słowo honoru takiej smarkatej?

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993

Cała rodzina nic nie warta, jeszcze plotki robią, ale przyjdzie czas, policzymy się.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Cóż warta jest literatura, jeżeli nie potrafi dać konającemu człowiekowi słowa odpowiedniego do chwili konania.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1995

Składnia

bez ograniczeń + wart +
ILE
szyk: tylko postpozycja

3. zasługujący na coś

Definicja

zasługujący na kogoś lub coś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  godny
sprzeczne:  niewart

Połączenia

  • film; pomysł wart czegoś
  • wart dyskusji; obejrzenia, poznania; naśladowania, polecenia, poparcia, poświęcenia; przemyślenia, rozważenia, uwagi; podkreślenia
  • ciekawy i wart czegoś

Cytaty

Pańska propozycja jest warta przemyślenia.

źródło: NKJP: Grunt to innowacja, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-08-05

Niektóre z elementów zbioru są bardzo ciekawe. Warta uwagi jest pieczęć urzędu miejskiego z czasów międzywojennych.

źródło: NKJP: (mru): Odkopana historia, Dziennik Zachodni, 2002-01-29

Nie byłby to może fakt wart opisywania, gdyby sam Zygmunt nie umieścił przygody, jak tylu innych wydarzeń ze swego życia, na stronicach swej pierwszej powieści - Świty.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Ze zrozumiałych przyczyn dostępne informacje o tym systemie są aktualnie bardzo skromne. Tym bardziej wart polecenia jest artykuł dość szczegółowo opisujący antenę nowego radaru [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

Nie byłem jej wart, proszę pana. Ona zawsze marzyła o księciu z bajki. A kim pan jest z zawodu?
- Ja? Inżynierem hydraulikiem.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Składnia

bez ograniczeń + wart +
KOGO/CZEGO
szyk: tylko postpozycja

Frazeologizmy

coś nie jest warte funta kłaków
coś nie jest warte złamanego szeląga
coś nie jest warte złamanego grosza
coś jest funta kłaków warte
diabła wart
diabła warty
godny lepszej sprawy
wart lepszej sprawy
gra jest warta świeczki
jeden wart drugiego
jeden jest wart drugiego
obaj siebie warci
obaj są siebie warci
śmiechu wart
wart grzechu
z uporem godnym lepszej sprawy
z zapałem wartym lepszej sprawy
z uporem wartym lepszej sprawy
z uporem godnym lepszej sprawy
z zapałem wartym lepszej sprawy
z uporem wartym lepszej sprawy

Przysłowia

Wart Pac pałaca, a pałac Paca
Wart Pac pałaca
Dobry żart tynfa wart
Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json