UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mętny

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mętny
mętny
mętny
mętne
mętna
D. mętnego
mętnego
mętnego
mętnego
mętnej
C. mętnemu
mętnemu
mętnemu
mętnemu
mętnej
B. mętnego
mętnego
mętny
mętne
mętną
N. mętnym
mętnym
mętnym
mętnym
mętną
Ms. mętnym
mętnym
mętnym
mętnym
mętnej
W. mętny
mętny
mętny
mętne
mętna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mętni
mętni
mętne
mętne
D. mętnych
mętnych
mętnych
mętnych
C. mętnym
mętnym
mętnym
mętnym
B. mętnych
mętnych
mętnych
mętne
N. mętnymi
mętnymi
mętnymi
mętnymi
Ms. mętnych
mętnych
mętnych
mętnych
W. mętni
mętni
mętne
mętne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. mętniejszy
mętniejszy
mętniejszy
mętniejsze
mętniejsza
D. mętniejszego
mętniejszego
mętniejszego
mętniejszego
mętniejszej
C. mętniejszemu
mętniejszemu
mętniejszemu
mętniejszemu
mętniejszej
B. mętniejszego
mętniejszego
mętniejszy
mętniejsze
mętniejszą
N. mętniejszym
mętniejszym
mętniejszym
mętniejszym
mętniejszą
Ms. mętniejszym
mętniejszym
mętniejszym
mętniejszym
mętniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. mętniejsi
mętniejsi
mętniejsze
mętniejsze
D. mętniejszych
mętniejszych
mętniejszych
mętniejszych
C. mętniejszym
mętniejszym
mętniejszym
mętniejszym
B. mętniejszych
mętniejszych
mętniejszych
mętniejsze
N. mętniejszymi
mętniejszymi
mętniejszymi
mętniejszymi
Ms. mętniejszych
mętniejszych
mętniejszych
mętniejszych

Pochodzenie

Zob. mącić

1. płyn

Definicja

taki, który jest nieprzejrzysty, bo zawiera cząstki czegoś lub jest zabrudzony

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmętniały
sprzeczne:  klarowny, przejrzysty

Połączenia

  • mętny osad; alkohol, bimber, napój, rum; mętna deszczówka, kałuża, rzeka, woda; szybka, szybka; mgła, plama, zawiesina; mętne piwo; szkło
  • bardzo mętny
  • mętny i brudny

Cytaty

Lepsza nawet niż karkade - zachwala mętny napój Mukhtar, a zna się na rzeczy, bo kiedyś sprzedawał towary z Chin.

źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010

Mętna woda utrudniała poszukiwania. Przedwczoraj płetwonurkowie natrafili na ciała.

źródło: NKJP: (GeP): Ofiary Wisłoki, Gazeta Krakowska, 2001-07-11

W końcu wybrnięto z tego w ten sposób, że wniesiono na tacy wódkę w karafce z mętnego szkła i ciągle donoszono kieliszki, których ilość ustawicznie była niewystarczająca.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel: opowiadania i reportaże, 2007

Nie kryjąc się zupełnie, wygotowałem go kilkakrotnie i otrzymałem prawie dziesięć centymetrów bardzo mętnej, brunatnej cieczy.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Dwie butelki napełniono ciemnym, mętnym płynem, pochodzącym ze ścieków fabryki chemicznej.

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

2. światło

Definicja

taki, który jest mało intensywny i przez to niewiele w nim widać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

antonimy:  ostry

Połączenia

  • mętny odblask; mętna poświata, żarówka; mętne odbicie, światło

Cytaty

Staliśmy pod latarnią, w kręgu mętnego światła, u brzegu rozległej kałuży.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Jakże straszny jest potem powrót do celi! Jakże popielate i umarłe godziny od południa do chwili, kiedy mętna żarówka zabłyśnie znów nad drzwiami i kiedy będzie można znów czymś ręce zająć.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Od księżyca szedł mętny odblask, pod bramą zbijano fachowo ołtarz na jutro [...].

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

3. wzrok

Definicja

pozbawiony blasku, wyrazistości i sprawiający wrażenie, że dana osoba niewiele widzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zmętniały

Połączenia

  • mętny wzrok; mętne spojrzenie; mętne oczy

Cytaty

[...] co chwila wodził mętnym wzrokiem po murze naprzeciwko, wzorowo naśladującym gotyk – cegły w „krzyżyk” i „kowadełko”.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

– Irena podniosła na nią piękne, choć nieco mętne oczy. – Czy ja go znam? To od niego dostałam róże!

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Matka jest najważniejsza - mówca powiódł mętnym spojrzeniem po zgromadzonych.

źródło: NKJP: Jacek Kondracki, Robert Urbański: Operacja „Dunaj”, 2009

4. opowieść

Definicja

książk. 
mało zrozumiały

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niezrozumiały
antonimy:  jasny, klarowny

Połączenia

  • mętna odpowiedź, wypowiedź; ideologia, myśl; fabuła, historia; mętne myślenie, tłumaczenie; mętne wywody
  • mętny i niejasny, mętny i nieracjonalny, mętny i niezrozumiały

Cytaty

Mówiąc o zaciemnianiu obrazu, należy jednak od razu podkreślić, że mętne wypowiedzi często nie służą świadomej manipulacji, lecz są po prostu wynikiem mętnego myślenia osoby wypowiadającej się.

źródło: NKJP: Julian Brudzewski: 30 minut przeciwko manipulacji, czyli jak nie dać sobą manipulować, 2004

Sierżanci pracowali obecnie nad wyłowieniem z owych długich, mętnych i niezrozumiałych wywodów jakichś w miarę konkretnych szczegółów.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Z kamienną twarzą potakiwał długim a mętnym wywodom szefa o korzyściach, jakie przyniesie ich placówce rozszerzenie kręgu znajomości o pannę Rosé.

źródło: NKJP: Zbigniew Safjan, Andrzej Szypulski: Stawka większa niż życie, 1967

5. wspomnienie

Definicja

niedokładny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niedokładny

Połączenia

  • mętna pamięć; mętne plotki, pojęcie o czymś, mętne wspomnienie

Cytaty

Również co czwarty ma mętne pojęcie do czego służy firewall i często ulega pokusie wyłączenia tego programu bez jakiejkolwiek przyczyny.

źródło: NKJP: Marcin Maj: Komputerowy żargon niczym język obcy, Dziennik Internautów, 2005-09-26

[...] zamiast potrzebnej wiedzy miał tylko jakieś blade wspomnienie ćwiczeń prosektoryjnych, które odbył przed laty jako student farmacji, tylko mętną pamięć jakichś ilustracji z atlasu położnictwa, który kiedyś wpadł mu w ręce.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Skaza, 2006

Ale o nich samych znam głównie jakieś mętne plotki... To takie bractwo biznesmenów z obu Ameryk.

źródło: NKJP: Jacek Dobrowolski: 120 godzin, czyli Upadek pewnego dżentelmena, 2006

6. interes

Definicja

budzący wątpliwości prawne lub moralne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podejrzany

Połączenia

  • mętna postać, przeszłość; mętne figury, interesy

Cytaty

Kiedy mętne interesy polityków wyszły na światło dzienne, rządząca Partia Kongresowa przegrała wybory i Rao stracił władzę.

źródło: NKJP: Robert Stefanicki: Indie. Prezydent i premier ogłosili ogólnonarodową kampanię antykorupcyjną, Gazeta Wyborcza, 1997-10-02

Łaziły za mną różne mętne figury o podejrzanych gębach i takich samych manierach.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Moja mętna przeszłość też nie wzbudzała zaufania.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Frazeologizmy

ktoś łowi ryby w mętnej wodzie
Data ostatniej modyfikacji: 27.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj