UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kaleczyć się

Chronologizacja

1691, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. kaleka

1. nożem

Definicja

celowo powodować naruszenie zewnętrznej tkanki swego ciała za pomocą ostrych narzędzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciąć się, krajać się, okaleczać się
hiperonimy:  ranić się

Połączenia

  • kaleczyć się nożem

Cytaty

Więźniowie kaleczą się, żeby dostać przerwę w odbywaniu kary, wymóc przeniesienie do innej celi.

źródło: NKJP: Agnieszka Klemens, Waldemar Szymczyk: W styczniu Europejska Komisja Praw Człowieka w Strasburgu będzie rozpatrywała pierwszą polską skargę na złamanie ..., Gazeta Wyborcza, 1995-01-05

Nierzadko w żałobnej ekstazie ktoś kaleczy się nożem lub rozdrapuje twarz do krwi.

źródło: NKJP: Święte miasto, 2003-09-03

Dwa lata temu poszła do łazienki i żyletką nacięła kilka razy skórę nadgarstka. Pociekło kilka kropel. Od tej pory kaleczy się kilka razy w tygodniu.

źródło: NKJP: Ewa Baran: Pocięte dusze, Polityka nr 2534, 2005-12-17

W ciągu następnych dwóch tygodni zaczynała ciąć się coraz poważniej, używając noży, potłuczonego szkła i kapsli od butelek. Od tej pory kaleczenie się stało się dla Jenny jedynym sposobem radzenia sobie z kłopotami.

źródło: NKJP: Lin Sampson, Ute Junker, Patrycja Szymanek: Żyletki kobietki, Cosmopolitan nr 07, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaleczę się
kaleczymy się
2 os. kaleczysz się
kaleczycie się
3 os. kaleczy się
kaleczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaleczyłem się
+(e)m się kaleczył
kaleczyłam się
+(e)m się kaleczyła
kaleczyłom się
+(e)m się kaleczyło
kaleczyliśmy się
+(e)śmy się kaleczyli
kaleczyłyśmy się
+(e)śmy się kaleczyły
2 os. kaleczyłeś się
+(e)ś się kaleczył
kaleczyłaś się
+(e)ś się kaleczyła
kaleczyłoś się
+(e)ś się kaleczyło
kaleczyliście się
+(e)ście się kaleczyli
kaleczyłyście się
+(e)ście się kaleczyły
3 os. kaleczył się
kaleczyła się
kaleczyło się
kaleczyli się
kaleczyły się

bezosobnik: kaleczono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kaleczył
będę się kaleczyć
będę się kaleczyła
będę się kaleczyć
będę się kaleczyło
będę się kaleczyć
będziemy się kaleczyli
będziemy się kaleczyć
będziemy się kaleczyły
będziemy się kaleczyć
2 os. będziesz się kaleczył
będziesz się kaleczyć
będziesz się kaleczyła
będziesz się kaleczyć
będziesz się kaleczyło
będziesz się kaleczyć
będziecie się kaleczyli
będziecie się kaleczyć
będziecie się kaleczyły
będziecie się kaleczyć
3 os. będzie się kaleczył
będzie się kaleczyć
będzie się kaleczyła
będzie się kaleczyć
będzie się kaleczyło
będzie się kaleczyć
będą się kaleczyli
będą się kaleczyć
będą się kaleczyły
będą się kaleczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaleczmy się
2 os. kalecz się
kaleczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaleczyłbym się
bym się kaleczył
kaleczyłabym się
bym się kaleczyła
kaleczyłobym się
bym się kaleczyło
kaleczylibyśmy się
byśmy się kaleczyli
kaleczyłybyśmy się
byśmy się kaleczyły
2 os. kaleczyłbyś się
byś się kaleczył
kaleczyłabyś się
byś się kaleczyła
kaleczyłobyś się
byś się kaleczyło
kaleczylibyście się
byście się kaleczyli
kaleczyłybyście się
byście się kaleczyły
3 os. kaleczyłby się
by się kaleczył
kaleczyłaby się
by się kaleczyła
kaleczyłoby się
by się kaleczyło
kaleczyliby się
by się kaleczyli
kaleczyłyby się
by się kaleczyły

bezosobnik: kaleczono by się

bezokolicznik: kaleczyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: kalecząc się

gerundium: kaleczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaleczenie się
kaleczenia się
D. kaleczenia się
kaleczeń się
C. kaleczeniu się
kaleczeniom się
B. kaleczenie się
kaleczenia się
N. kaleczeniem się
kaleczeniami się
Ms. kaleczeniu się
kaleczeniach się
W. kaleczenie się
kaleczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kaleczący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kaleczący się
kaleczący się
kaleczący się
kaleczące się
kalecząca się
D. kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącej się
C. kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącej się
B. kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczący się
kaleczące się
kaleczącą się
N. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącą się
Ms. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kaleczący się
kaleczący się
kaleczące się
kaleczące się
D. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
C. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
B. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczące się
N. kaleczącymi się
kaleczącymi się
kaleczącymi się
kaleczącymi się
Ms. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się

Składnia

bez ograniczeń + kaleczyć się +
(CZYM)

2. w głowę

Definicja

być ranionym przez uszkodzenie, przecięcie, otarcie zewnętrznej tkanki ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozcinać się, ucinać się

Cytaty

Innym razem to ona sama wpada na coś ostrego i kaleczy się.

źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997

Blizna była po pile. Stolarze bardzo często kaleczą się piłą. Nic w tym dziwnego. Ale nie widziałem jeszcze, żeby stolarz skaleczył się piłą w policzek.

źródło: NKJP: Wiesław Dymny: Opowiadania zwykłe, 1997

W pewnej chwili jej mąż zauważył, że samotny taternik wspinający się nie opodal obsunął się kilka metrów kalecząc się w głowę.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

5 października, syn wrócił do domu pijany i to prawdopodobnie spowodowało, że wybił szybę w drzwiach swojego pokoju dotkliwie kalecząc się w rękę, przeciął sobie żyłę w konsekwencji doszło do krwotoku.

źródło: NKJP: BF: Nie udzieliła pomocy, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska” nr 12 (644), 2004-03-25

Zbiornik Słup to zalana przed laty wieś Żarki. Dno jest bardzo nierówne i nie oczyszczone. Ludzie kaleczą się o wystające pnie drzew, żelazne wyłomy, potłuczone szkło.

źródło: NKJP: Barbara Ligęcka: Ludzie wybierają syf, Gazeta Wrocławska, 2003-08-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaleczę się
kaleczymy się
2 os. kaleczysz się
kaleczycie się
3 os. kaleczy się
kaleczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaleczyłem się
+(e)m się kaleczył
kaleczyłam się
+(e)m się kaleczyła
kaleczyłom się
+(e)m się kaleczyło
kaleczyliśmy się
+(e)śmy się kaleczyli
kaleczyłyśmy się
+(e)śmy się kaleczyły
2 os. kaleczyłeś się
+(e)ś się kaleczył
kaleczyłaś się
+(e)ś się kaleczyła
kaleczyłoś się
+(e)ś się kaleczyło
kaleczyliście się
+(e)ście się kaleczyli
kaleczyłyście się
+(e)ście się kaleczyły
3 os. kaleczył się
kaleczyła się
kaleczyło się
kaleczyli się
kaleczyły się

bezosobnik: kaleczono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kaleczył
będę się kaleczyć
będę się kaleczyła
będę się kaleczyć
będę się kaleczyło
będę się kaleczyć
będziemy się kaleczyli
będziemy się kaleczyć
będziemy się kaleczyły
będziemy się kaleczyć
2 os. będziesz się kaleczył
będziesz się kaleczyć
będziesz się kaleczyła
będziesz się kaleczyć
będziesz się kaleczyło
będziesz się kaleczyć
będziecie się kaleczyli
będziecie się kaleczyć
będziecie się kaleczyły
będziecie się kaleczyć
3 os. będzie się kaleczył
będzie się kaleczyć
będzie się kaleczyła
będzie się kaleczyć
będzie się kaleczyło
będzie się kaleczyć
będą się kaleczyli
będą się kaleczyć
będą się kaleczyły
będą się kaleczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaleczmy się
2 os. kalecz się
kaleczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaleczyłbym się
bym się kaleczył
kaleczyłabym się
bym się kaleczyła
kaleczyłobym się
bym się kaleczyło
kaleczylibyśmy się
byśmy się kaleczyli
kaleczyłybyśmy się
byśmy się kaleczyły
2 os. kaleczyłbyś się
byś się kaleczył
kaleczyłabyś się
byś się kaleczyła
kaleczyłobyś się
byś się kaleczyło
kaleczylibyście się
byście się kaleczyli
kaleczyłybyście się
byście się kaleczyły
3 os. kaleczyłby się
by się kaleczył
kaleczyłaby się
by się kaleczyła
kaleczyłoby się
by się kaleczyło
kaleczyliby się
by się kaleczyli
kaleczyłyby się
by się kaleczyły

bezosobnik: kaleczono by się

bezokolicznik: kaleczyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: kalecząc się

gerundium: kaleczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaleczenie się
kaleczenia się
D. kaleczenia się
kaleczeń się
C. kaleczeniu się
kaleczeniom się
B. kaleczenie się
kaleczenia się
N. kaleczeniem się
kaleczeniami się
Ms. kaleczeniu się
kaleczeniach się
W. kaleczenie się
kaleczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kaleczący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kaleczący się
kaleczący się
kaleczący się
kaleczące się
kalecząca się
D. kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącej się
C. kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącej się
B. kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczący się
kaleczące się
kaleczącą się
N. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącą się
Ms. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kaleczący się
kaleczący się
kaleczące się
kaleczące się
D. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
C. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
B. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczące się
N. kaleczącymi się
kaleczącymi się
kaleczącymi się
kaleczącymi się
Ms. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się

odpowiednik aspektowy: skaleczyć się

Składnia

bez ograniczeń + kaleczyć się +
(CZYM) + (w CO)
bez ograniczeń + kaleczyć się +
(w CO) + (o CO)

3. wzajemnie

Definicja

uszkadzać wzajemnie swoje ciała lub ich części

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

W łódzkim zoo w przyszłym roku wznowione zostanie publiczne karmienie piranii i wężogłowów. Jak w naturze, walczą one o kawał ryby lub ochłap wołowiny, często wzajemnie kalecząc się ostrymi zębami.

źródło: NKJP: (kup): Karmienie na pokaz, Dziennik Łódzki, 2005-10-17

Czasami ptaki, które gnieżdżą się po raz pierwszy lub straciły swoje gniazdo, starają się zagarnąć cudze. Prawowici właściciele gniazda odpowiadają na takie próby zaciekłą obroną. Bywa, że ptaki się kaleczą, a jeśli bójka zdarzy się podczas wysiadywania jaj, lęg jest poważnie zagrożony.

źródło: NKJP: Jerzy Ptaszyk: Polska bocianim rajem, Wiedza i Życie nr 4/1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaleczę się
kaleczymy się
2 os. kaleczysz się
kaleczycie się
3 os. kaleczy się
kaleczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaleczyłem się
+(e)m się kaleczył
kaleczyłam się
+(e)m się kaleczyła
kaleczyłom się
+(e)m się kaleczyło
kaleczyliśmy się
+(e)śmy się kaleczyli
kaleczyłyśmy się
+(e)śmy się kaleczyły
2 os. kaleczyłeś się
+(e)ś się kaleczył
kaleczyłaś się
+(e)ś się kaleczyła
kaleczyłoś się
+(e)ś się kaleczyło
kaleczyliście się
+(e)ście się kaleczyli
kaleczyłyście się
+(e)ście się kaleczyły
3 os. kaleczył się
kaleczyła się
kaleczyło się
kaleczyli się
kaleczyły się

bezosobnik: kaleczono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się kaleczył
będę się kaleczyć
będę się kaleczyła
będę się kaleczyć
będę się kaleczyło
będę się kaleczyć
będziemy się kaleczyli
będziemy się kaleczyć
będziemy się kaleczyły
będziemy się kaleczyć
2 os. będziesz się kaleczył
będziesz się kaleczyć
będziesz się kaleczyła
będziesz się kaleczyć
będziesz się kaleczyło
będziesz się kaleczyć
będziecie się kaleczyli
będziecie się kaleczyć
będziecie się kaleczyły
będziecie się kaleczyć
3 os. będzie się kaleczył
będzie się kaleczyć
będzie się kaleczyła
będzie się kaleczyć
będzie się kaleczyło
będzie się kaleczyć
będą się kaleczyli
będą się kaleczyć
będą się kaleczyły
będą się kaleczyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kaleczmy się
2 os. kalecz się
kaleczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kaleczyłbym się
bym się kaleczył
kaleczyłabym się
bym się kaleczyła
kaleczyłobym się
bym się kaleczyło
kaleczylibyśmy się
byśmy się kaleczyli
kaleczyłybyśmy się
byśmy się kaleczyły
2 os. kaleczyłbyś się
byś się kaleczył
kaleczyłabyś się
byś się kaleczyła
kaleczyłobyś się
byś się kaleczyło
kaleczylibyście się
byście się kaleczyli
kaleczyłybyście się
byście się kaleczyły
3 os. kaleczyłby się
by się kaleczył
kaleczyłaby się
by się kaleczyła
kaleczyłoby się
by się kaleczyło
kaleczyliby się
by się kaleczyli
kaleczyłyby się
by się kaleczyły

bezosobnik: kaleczono by się

bezokolicznik: kaleczyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: kalecząc się

gerundium: kaleczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kaleczenie się
kaleczenia się
D. kaleczenia się
kaleczeń się
C. kaleczeniu się
kaleczeniom się
B. kaleczenie się
kaleczenia się
N. kaleczeniem się
kaleczeniami się
Ms. kaleczeniu się
kaleczeniach się
W. kaleczenie się
kaleczenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: kaleczący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kaleczący się
kaleczący się
kaleczący się
kaleczące się
kalecząca się
D. kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczącej się
C. kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącemu się
kaleczącej się
B. kaleczącego się
kaleczącego się
kaleczący się
kaleczące się
kaleczącą się
N. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącą się
Ms. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kaleczący się
kaleczący się
kaleczące się
kaleczące się
D. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
C. kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
kaleczącym się
B. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczące się
N. kaleczącymi się
kaleczącymi się
kaleczącymi się
kaleczącymi się
Ms. kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
kaleczących się
Data ostatniej modyfikacji: 13.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json