UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ranić się

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ranię się
ranimy się
2 os. ranisz się
ranicie się
3 os. rani się
ranią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. raniłem się
+(e)m się ranił
raniłam się
+(e)m się raniła
raniłom się
+(e)m się raniło
raniliśmy się
+(e)śmy się ranili
raniłyśmy się
+(e)śmy się raniły
2 os. raniłeś się
+(e)ś się ranił
raniłaś się
+(e)ś się raniła
raniłoś się
+(e)ś się raniło
raniliście się
+(e)ście się ranili
raniłyście się
+(e)ście się raniły
3 os. ranił się
raniła się
raniło się
ranili się
raniły się

bezosobnik: raniono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się ranił
będę się ranić
będę się raniła
będę się ranić
będę się raniło
będę się ranić
będziemy się ranili
będziemy się ranić
będziemy się raniły
będziemy się ranić
2 os. będziesz się ranił
będziesz się ranić
będziesz się raniła
będziesz się ranić
będziesz się raniło
będziesz się ranić
będziecie się ranili
będziecie się ranić
będziecie się raniły
będziecie się ranić
3 os. będzie się ranił
będzie się ranić
będzie się raniła
będzie się ranić
będzie się raniło
będzie się ranić
będą się ranili
będą się ranić
będą się raniły
będą się ranić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rańmy się
2 os. rań się
rańcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. raniłbym się
bym się ranił
raniłabym się
bym się raniła
raniłobym się
bym się raniło
ranilibyśmy się
byśmy się ranili
raniłybyśmy się
byśmy się raniły
2 os. raniłbyś się
byś się ranił
raniłabyś się
byś się raniła
raniłobyś się
byś się raniło
ranilibyście się
byście się ranili
raniłybyście się
byście się raniły
3 os. raniłby się
by się ranił
raniłaby się
by się raniła
raniłoby się
by się raniło
raniliby się
by się ranili
raniłyby się
by się raniły

bezosobnik: raniono by się

bezokolicznik: ranić się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

raniąc się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

raniwszy się

gerundium: ranienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ranienie się
ranienia się
D. ranienia się
ranień się
C. ranieniu się
ranieniom się
B. ranienie się
ranienia się
N. ranieniem się
ranieniami się
Ms. ranieniu się
ranieniach się
W. ranienie się
ranienia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: raniący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. raniący się
raniący się
raniący się
raniące się
raniąca się
D. raniącego się
raniącego się
raniącego się
raniącego się
raniącej się
C. raniącemu się
raniącemu się
raniącemu się
raniącemu się
raniącej się
B. raniącego się
raniącego się
raniący się
raniące się
raniącą się
N. raniącym się
raniącym się
raniącym się
raniącym się
raniącą się
Ms. raniącym się
raniącym się
raniącym się
raniącym się
raniącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. raniący się
raniący się
raniące się
raniące się
D. raniących się
raniących się
raniących się
raniących się
C. raniącym się
raniącym się
raniącym się
raniącym się
B. raniących się
raniących się
raniących się
raniące się
N. raniącymi się
raniącymi się
raniącymi się
raniącymi się
Ms. raniących się
raniących się
raniących się
raniących się

Pochodzenie

Zob. ranić, rana

1. zadać sobie ranę

Definicja

zadać sobie ranę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • ranić się nożem

Cytaty

14 marca 1884 roku ranił się śmiertelnie strzałem w głowę.

źródło: NKJP: (KROP): Czy wiesz, że..., Gazeta Krakowska, 2006-09-30

[...] morderca próbował potem popełnić samobójstwo, raniąc się nożem w brzuch.

źródło: NKJP: Czy zabił żonę i synka?, Polska Głos Wielkopolski, 2007-03-28

- Czy stanowisko jest warte tego, żeby ranić się w serce? – odpowiedział [...] zapytany, jak ocenia pogłoski, że dla celów wyborczych dokonał samookaleczenia.

źródło: NKJP: Renata Cius: Kandydat pod obserwacją, Trybuna Śląska, 2003-01-28

Nie potrafiąc ukoić nieustannie towarzyszącego jej psychicznego bólu, rani się fizycznie, by poczuć ulgę.

źródło: NKJP: Lin Sampson, Ute Junker, Patrycja Szymanek: żyletki kobietki, Cosmopolitan nr 07, 2000

Składnia

bez ograniczeń + ranić się +
(CZYM) + (GDZIE)

2. zadać wzajemnie rany

Definicja

zadać sobie wzajemnie rany

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Walczyli wiele godzin, ranili się nawzajem, on jej nadciął rękę, a ona wbiła mu mały nóż i złamała, zostawiając ostrze w jego kolanie.

źródło: Internet: r.adres.pl

Wszyscy chcieli zaatakować i ranili się nawzajem. Po chwili rozpętała się między nimi regularna walka na miecze, młoty i czary.

źródło: Internet: crusaders.heroes.net.pl

Mężczyźni w trakcie bójki ranili się nożami, zostali odwiezieni do szpitala.

źródło: Internet: archiwum.wyborcza.pl

Kurom przycina się dzioby, aby nie mogły ranić się nawzajem (ataki takie są rezultatem stresów, czasami dochodzi nawet do kanibalizmu).

źródło: NKJP: Piotr Piątek: Kilka słów o mleku i jajkach, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1991-04-01

Składnia

Rzpl + ranić się +
(CZYM)

3. skaleczyć się

Definicja

odnieść ranę przez kontakt z ostrym przedmiotem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozcinać się, ucinać się

Połączenia

  • ranić się w głowę
  • ranić się dotkliwie

Cytaty

W Polsce rocznie 200 osób (najczęściej sprzątaczki, policjanci, pielęgniarki, ale nieraz dzieci w piaskownicy) przypadkowo rani się ostrymi narzędziami nieznanego pochodzenia.

źródło: NKJP: Paweł Walewski: Mniej lękajcie się, Polityka, 2003-11-29

Zrobił parę kroków i - upadł, łamiąc rękę i raniąc się w głowę.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Okazuje się, że przedmioty, którymi bawią się nasze dzieci, nie zawsze są bezpieczne. – Zdarza się, że 2-3-letnie maluchy połykają małe części lub ranią się ostrymi zakończeniami [...].

źródło: NKJP: Wojciech Rynkiewicz: Zakazane zabawki, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-12-22

Według raportu Najwyższej Izby Kontroli w dziurawych podłogach zwierzęta łamały sobie kończyny, raniły się o wystające ostre przedmioty, dusiły się na skutek przeładowania.

źródło: NKJP: Renata Cius: Usłyszał rżenie koni, Trybuna Śląska, 2002-09-20

Składnia

bez ograniczeń + ranić się +
CZYM
bez ograniczeń + ranić się +
w CO
bez ograniczeń + ranić się +
o CO

4. uczuciowo

Definicja

sprawiać sobie wzajemnie przykrość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • ranić się nawzajem, wzajemnie

Cytaty

[...] dwójka moich bohaterów sprawia sobie ból z powodu własnej dumy. Nie przyznają się do swoich słabości. W rezultacie ranią się.

źródło: NKJP: Marcin Wilk: Wszystko ma głęboki sens, Dziennik Polski, 2005-09-16

Ludzie zdecydowanie za szybko składają deklaracje przyjaźni, potem się z nich wycofują, raniąc się nawzajem i zostawiając poczucie straty i żalu.

źródło: NKJP: Agnieszka Kozak, Aneta Pietrzak: W poszukiwaniu siebie bajki terapeutyczne dla dorosłych, 2009

[...] zdołali opowiedzieć sobie całe życie, nie raniąc się wspomnieniami, nie wytykając niczego i nie zmuszając się do przebaczeń [...].

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Przez cały związek, oczywiście, były kłótnie, czasem nawet ostre, raniliśmy się, ale nigdy nie gniewaliśmy się dłużej niż godzinę.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

Rzpl + ranić się +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 18.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json