Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | murzyński |
murzyński |
murzyński |
murzyńskie |
murzyńska |
| D. | murzyńskiego |
murzyńskiego |
murzyńskiego |
murzyńskiego |
murzyńskiej |
| C. | murzyńskiemu |
murzyńskiemu |
murzyńskiemu |
murzyńskiemu |
murzyńskiej |
| B. | murzyńskiego |
murzyńskiego |
murzyński |
murzyńskie |
murzyńską |
| N. | murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńską |
| Ms. | murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskiej |
| W. | murzyński |
murzyński |
murzyński |
murzyńskie |
murzyńska |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | murzyńscy |
murzyńscy |
murzyńskie |
murzyńskie |
| D. | murzyńskich |
murzyńskich |
murzyńskich |
murzyńskich |
| C. | murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskim |
murzyńskim |
| B. | murzyńskich |
murzyńskich |
murzyńskich |
murzyńskie |
| N. | murzyńskimi |
murzyńskimi |
murzyńskimi |
murzyńskimi |
| Ms. | murzyńskich |
murzyńskich |
murzyńskich |
murzyńskich |
| W. | murzyńscy |
murzyńscy |
murzyńskie |
murzyńskie |
Pochodzenie
1. związany z Murzynem
Definicja
Cytaty
|
źródło: |
|
|
źródło: |
|
|
źródło: |
1.a przywódca
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie wyraz uważany jest za lekceważący lub obraźliwy, nie zaleca się go używać.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną
Połączenia
- murzyński chłopiec, działacz, kongresman, niewolnik, pastor, polityk, przywódca; murzyńska biedota, ludność, młodzież; murzyńskie dziecko
Cytaty
|
Denzel Washington jest hollywoodzką postacią - ikoną. Szczególnie dla Afroamerykanów, którzy kojarzą go z rolą charyzmatycznego przywódcy murzyńskiego Malcolma X. Czarnoskóry aktor osiągnął sukces, o jakim wielu tylko marzy. źródło: NKJP: (RS): Kamery go kochają, Dziennik Polski, 2001-04-14 |
|
|
[...] większość pożarów kościołów to podpalenia, a motywem sprawców była nienawiść rasowa. Działacz Krajowej Rady Kościołów murzyński pastor Mac Charles Jones twierdzi, że przyczyną jest polaryzacja społeczeństwa na tle rasowym. źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Płoną murzyńskie kościoły, Gazeta Wyborcza, 1996-06-11 |
|
|
Mimo że pieśni wywodzące się z tradycji murzyńskich niewolników wydają się obce w polskiej kulturze, organizowane już po raz trzeci warsztaty gospel cieszą się ogromną popularnością. źródło: NKJP: (SIE): Telefon do Jezusa, Dziennik Polski, 2001-10-20 |
|
|
Spór o planowanie rodziny wymaga przywołania przykładu Bangladeszu i Etiopii, amerykańskich slumsów, w których rodzące się murzyńskie dzieci mają większe szanse trafienia do więzienia niż do szkoły średniej [...]. źródło: NKJP: Andrzej Koraszewski: Kochaj bliźniego swego, Gazeta Wyborcza, 1992-11-05 |
1.b zespół
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie wyraz uważany jest za lekceważący lub obraźliwy, nie zaleca się go używać.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną
Połączenia
- murzyński zespół; murzyńska grupa, mniejszość, organizacja, rodzina, społeczność; murzyńskie plemię, stowarzyszenie
Cytaty
|
Nowy burmistrz, Mike Bloomberg, nie budzi takich kontrowersji, toteż można mieć nadzieję na poprawę relacji między burmistrzem i policją a mniejszościami murzyńską i latynoską w mieście. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: O zbrodniach i karach, 2003 |
|
|
Olbrzymie masy wody spadają z ogłuszającym naturę impetem w dół wąwozu, tworząc przepiękne tęcze. Nie na darmo murzyńskie plemiona nazywały wodospad Grzmiącą Wodą. źródło: NKJP: (sem): Zdobywcy Czarnego Lądu, Nowiny Raciborskie, 2003-11-12 |
|
|
Diana Ross doszła do szczytu sławy w latach 60., gdy śpiewała wraz z murzyńskim zespołem kobiecym The Supremes. źródło: NKJP: Diana Ross zatrzymana, Dziennik Polski, 1999-09-23 |
|
|
W latach 1932 - 1933 Hughes przebywał wraz z grupą murzyńskich intelektualistów w Rosji Sowieckiej na zaproszenie Stalina. Miał tam powstać propagandowy film o tym, jak bardzo są gnębieni Murzyni w Ameryce, ale pomysł nigdy nie został zrealizowany. źródło: NKJP: Adam Lizakowski: Najczarniejszy poeta białej Ameryki, Zeszyty Poetyckie, 2010 |
1.c taniec
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie wyraz uważany jest za lekceważący lub obraźliwy, nie zaleca się go używać.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną
Połączenia
- murzyński akcent, taniec; nos; murzyńska kultura, muzyka, pieśń, piosenka; maska, tarcza; murzyńskie jedzenie; pochodzenie; murzyńskie korzenie; rysy, wargi, włosy; rytmy; instrumenty, tam-tamy
Cytaty
|
Kasia patrzyła zafascynowana na Antka, wprawdzie te same chabrowe oczy, ten sam nos, te same rysy, ale skóra czarna i murzyńskie, skudlone włosy. źródło: NKJP: Piotr Niklewicz: Niezwykła kariera Antoniego K, 2006 |
|
|
Nastąpił cud jak z Michaelem Jacksonem – murzyńskiego pochodzenia królem muzyki pop. źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Rzepa jak Michael Jackson, Tygodnik Ciechanowski, 2002-09-10 |
|
|
Artysta musiał czerpać ze wzorów sztuki tak zwanej prymitywnej - jest w tych kompozycjach, zwłaszcza w sporej, czarno-białej desce nazwanej „czarno-biała tarcza” , echo murzyńskich masek i tarcz. źródło: NKJP: Dorota Jarecka: Dziś w Zachęcie otwarcie wielkiej wystawy Potworowskiego, Gazeta Wyborcza, 1996-10-25 |
|
|
Presley wychowywał się, słuchając murzyńskiej muzyki kościelnej i nauczył się z niej, że cokolwiek by się nie śpiewało, trzeba to robić szczerze. źródło: NKJP: (GZL): Głos słodki jak miód, Dziennik Polski, 2002-01-10 |
|
|
[...] miał ciemną twarz o murzyńskich rysach i wypielęgnowane czarne włosy, opadające lokami aż do pasa. źródło: NKJP: Władysław Wilk: Czekając na Basajewa, Dziennik Polski ,1999-08-28 |
1.d kościół
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie wyraz uważany jest za lekceważący lub obraźliwy, nie zaleca się go używać.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną
Połączenia
- murzyński kościół; murzyńska dzielnica, szkoła, wioska; gazeta, prasa; murzyńskie getto, miasto; murzyńskie slumsy
Cytaty
|
Jeden z najbogatszych plantatorów zaprosił nas na kilka dni do swojej posiadłości, gdzie mogliśmy zobaczyć Afrykę od „zaplecza”. Zwiedziliśmy murzyńskie wioski, w których mieszkali i pracowali jego robotnicy. źródło: NKJP: K.Zalewski: Nie po to gram bluesa, by być sławnym i bogatym, Tygodnik Ciechanowski, 2005-05-06 |
|
|
Jeśli doskonale wyszkolona terapeutka z wyższych sfer przyjedzie luksusowym samochodem do murzyńskiego getta, by tam pracować z niezamężną matką, to żadne kwalifikacje ani zdolności nie pomogą w nawiązaniu więzi. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: O zbrodniach i karach, 2003 |
|
|
Wynajmiesz sobie mieszkanko dwie przecznice dalej, w dzielnicy murzyńskiej, tak samo wygodne, a zapłacisz o połowę taniej! źródło: NKJP: Piotr Niklewicz: Niezwykła kariera Antoniego K, 2006 |
|
|
Po wysłuchaniu mszy w murzyńskim kościele metodystów Clinton, jego rodzina oraz wiceprezydentostwo Gore spotkali się w Białym Domu z państwem Bush. źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Naszą siłą - siła idei, Gazeta Wyborcza, 1993-01-21 |
|
|
[...] oto fragment przemowy Almonda do wchodzącej dopiero co do walki dywizji: „Wasze murzyńskie gazety uznały, że jesteście gotowi, aby was tu przysłać. A ja dopilnuję, żebyście mieli swój udział w stratach”. źródło: NKJP: Internet |
1.e problem
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie wyraz uważany jest za lekceważący lub obraźliwy, nie zaleca się go używać.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną
Połączenia
- murzyński problem; murzyńska kwestia, sprawa; murzyńskie niewolnictwo
Cytaty
|
Bohaterowie filmu zdają się nie do końca pojmować polityczny sens konfliktu i opowieść Minghelli tym się nie zajmuje - na przykład w ogóle nie wspomina o sprawie tak istotnej, jak zniesienie murzyńskiego niewolnictwa. źródło: NKJP: „Wzgórze nadziei”, Dziennik Polski, 2004-03-19 |
|
|
Problem murzyński nie sprowadza się tylko do niesprawiedliwości białych wobec kolorowych, lecz „stawia każdego Amerykanina wobec pytania: kim jest jako Amerykanin, jako człowiek Nowego Świata, w którym miało się ziścić społeczeństwo oparte na moralnych zasadach? źródło: NKJP: Marek Ostrowski, Krzysztof Szymborski: Obama jak marzenie, Polityka, 2008-03-01 |
|
|
Koniec wojny secesyjnej w 1865 r. tylko pozornie rozwiązał kwestię murzyńską w USA. Pomimo zniesienia niewolnictwa południowym stanom udało się pod koniec XIX w. przeforsować prawo, które sankcjonowało całkowitą separację białych Amerykanów od czarnych, m.in. w publicznej komunikacji, edukacji, w ośrodkach rekreacyjnych, szpitalach. źródło: NKJP: Internet |
|
|
„Koniec westernu” poświęcony jest Ameryce w całości (sprawa pionierskiego ducha Stanów Zjednoczonych, sprawa murzyńska i indiańska, „rewolucja dzieciaków” czyli hippisi), uzupełniony w książce następnej o sprawę Mansona. źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Porachunki z XX wiekiem Szkice i rozprawy literackie, 2006 |