UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ożywczy

Chronologizacja

1847, "Dziennik mód paryskich", 1847.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ożywczy
ożywczy
ożywczy
ożywcze
ożywcza
D. ożywczego
ożywczego
ożywczego
ożywczego
ożywczej
C. ożywczemu
ożywczemu
ożywczemu
ożywczemu
ożywczej
B. ożywczego
ożywczego
ożywczy
ożywcze
ożywczą
N. ożywczym
ożywczym
ożywczym
ożywczym
ożywczą
Ms. ożywczym
ożywczym
ożywczym
ożywczym
ożywczej
W. ożywczy
ożywczy
ożywczy
ożywcze
ożywcza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ożywczy
ożywczy
ożywcze
ożywcze
D. ożywczych
ożywczych
ożywczych
ożywczych
C. ożywczym
ożywczym
ożywczym
ożywczym
B. ożywczych
ożywczych
ożywczych
ożywcze
N. ożywczymi
ożywczymi
ożywczymi
ożywczymi
Ms. ożywczych
ożywczych
ożywczych
ożywczych
W. ożywczy
ożywczy
ożywcze
ożywcze

Pochodzenie

Zob. żyć

1. deszcz

Definicja

taki, który daje uczucie świeżości, usuwa zmęczenie i zwiększa czyjąś aktywność

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odświeżający, orzeźwiający

Połączenia

  • ożywczy chłód, deszcz, powiew, prąd, strumień, tlen, wiatr, zapach; ożywcza energia, kąpiel, siła, świeżość, woda; ożywcze ciepło, powietrze, źródło; ożywcze krople, soki; coś ożywczego
  • ożywczy i odświeżający, ożywczy i świeży
  • bardzo ożywczy

Cytaty

W pokoiku było gorąco i duszno, ale po zachodzie słońca przez otwarte okno wpływał prąd ożywczego chłodu wraz z chmarą ciem lgnących do światła świecy.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Ból był tak silny, że na moment stracił przytomność. Gdy ją odzyskał, poczuł ożywczy deszcz padający na zakrwawioną głowę i nieprzyjemne szarpanie powodujące ucisk w kolanie.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

I nagle obaj sobie zdali sprawę, że zapadła wielka cisza, choć przed chwilą jeszcze miliardy kropli uderzały w poszycie dachu i wicher walił w dom niby potężny oblężniczy taran, a ożywczy zapach pyłu wodnego wypełniał pokój.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Coraz trudniej było mu zmusić się do porannej toalety, rześkiego prychania pod strugami prysznicu i wywijasów z ręcznikiem przy oknie, przez które wpływało ożywcze powietrze [...].

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Czwarte niebo, 2003

2. dodatek

Definicja

taki, który powoduje, że coś wygląda ładniej lub mniej monotonnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • ożywczy kontrast

Cytaty

Oprócz klasycznego zestawienia bieli i czerni pojawia się też ostra czerwień – na razie tylko jako ożywczy dodatek.

źródło: NKJP: (KNI): Elvis w natarciu, Gazeta Wrocławska, 2003-08-23

Co zrobić, kiedy marzy nam się wnętrze niemalże tryskające energią? Najlepiej sięgnąć po mocne i ożywcze kontrasty - połączenia barw ciepłych i zimnych. Seledyn z kolorem dojrzałej pomarańczy nada wnętrzu nie tylko oryginalny, ale i bardzo radosny charakter.

źródło: NKJP: Irena Grek: Energia barw czy spokój i elegancja, Dziennik Bałtycki, 2010-09-21

3. duch

Definicja

książk. 
taki, który sprawia, że coś, co odznaczało się niewielką dynamiką, staje się na powrót dynamiczne - działające i rozwijające się szybko i z dużą intensywnością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • ożywczy duch, ferment, powiew, wpływ; ożywcza siła; ożywcze tchnienie; coś ożywczego
  • nowe i ożywcze

Cytaty

Rosyjski rozmach rewolucyjny jest tą siłą ożywczą, która budzi myśl, pcha naprzód, burzy przeszłość, daje perspektywę.

źródło: NKJP: Józef Tischner: W krainie schorowanej wyobraźni, 1998

[...] tylko oni potrafią tchnąć ożywczego ducha w zatęchłą atmosferę.

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1975

- Wraz ze współpracownikami chcieliśmy wprowadzić ożywczy ferment do myślenia o polskim prawie, zwrócić uwagę na nieobecność w nim pewnych wątków, takich jak „ius”, czyli sprawiedliwość.

źródło: NKJP: Ius et pis?, Polityka, 2005-02-19

Byłam na tym seminarium, na którym chyba po raz pierwszy tak otwarcie publicznie powiedziano, że uratować nas może tylko gospodarka prywatna. Przyjęłam ten referat jako propozycję niezwykle ożywczą, ale zupełnie nierealną.

źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Dla każdego coś małego, Gazeta Wyborcza, 1996-01-11

Pokrzepiony chlebem, kawą i ożywczą myślą, poszedłem na górę do karmazynowej sali, aby się położyć.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json