UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przedrzeć się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przedrę się	przedrzemy się
2 os.	przedrzesz się	przedrzecie się
3 os.	przedrze się	przedrą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przedarłem się +(e)m się przedarł	przedarłam się +(e)m się przedarła	przedarłom się +(e)m się przedarło	przedarliśmy się +(e)śmy się przedarli	przedarłyśmy się +(e)śmy się przedarły
2 os.	przedarłeś się +(e)ś się przedarł	przedarłaś się +(e)ś się przedarła	przedarłoś się +(e)ś się przedarło	przedarliście się +(e)ście się przedarli	przedarłyście się +(e)ście się przedarły
3 os.	przedarł się	przedarła się	przedarło się	przedarli się	przedarły się

bezosobnik: przedarto się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przedrzyjmy się
2 os.	przedrzyj się	przedrzyjcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przedarłbym się bym się przedarł	przedarłabym się bym się przedarła	przedarłobym się bym się przedarło	przedarlibyśmy się byśmy się przedarli	przedarłybyśmy się byśmy się przedarły
2 os.	przedarłbyś się byś się przedarł	przedarłabyś się byś się przedarła	przedarłobyś się byś się przedarło	przedarlibyście się byście się przedarli	przedarłybyście się byście się przedarły
3 os.	przedarłby się by się przedarł	przedarłaby się by się przedarła	przedarłoby się by się przedarło	przedarliby się by się przedarli	przedarłyby się by się przedarły

bezosobnik: przedarto by się

bezokolicznik: przedrzeć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przedarłszy się

gerundium: przedarcie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przedarcie się	przedarcia się
D.	przedarcia się	przedarć się
C.	przedarciu się	przedarciom się
B.	przedarcie się	przedarcia się
N.	przedarciem się	przedarciami się
Ms.	przedarciu się	przedarciach się
W.	przedarcie się	przedarcia się

odpowiednik aspektowy: przedzierać się

Pochodzenie

Zob. drzeć

1. na pół

Definicja

na skutek szarpania lub ciągnięcia podzielić się na dwie części lub stać się dziurawym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Najpierw ludzie mówili, że wygrała jakaś kobitka, tylko kupon jej się przedarł na pół i nie może odebrać wygranej.

źródło: NKJP: Ksawery Kunikowski: Kim jest milioner?, Express Ilustrowany, 2003-11-27

Zdjęcie wyblakłe, nawet nie chce się przedrzeć na pół.

źródło: NKJP: Internet

Problem tylko, że nam się plandeka przedarła w zeszłym roku, a ja zapominam zamówić nową.

źródło: Internet: babyboom.pl

2. przez tłum

Definicja

pokonując przeszkodę, z trudem dotrzeć z jednego miejsca do drugiego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

przedostać się

Połączenia

przedrzeć się (lewą) flanką, (prawym) skrzydłem, (prawą) stroną (boiska), środkiem (boiska)
przedrzeć się do Krakowa, do Warszawy...
przedrzeć się między obrońcami
przedrzeć się na pole karne; na Węgry, na Zachód
przedrzeć się pod bramkę, pod kosz, pod pole karne
przedrzeć się przez kordon, przez tłum; przez defensywę, przez obronę; przez blok, przez blokadę; przez granicę, przez linię; przez zasieki, przez zaspy
przedrzeć się w pole karne
przedrzeć się z piłką
próbować, usiłować, zdołać przedrzeć się

Cytaty

	Po zakończeniu wojny i odrodzeniu państwa polskiego Mieczysław G. przedarł się przez ówczesną granicę z Bydgoszczy do Polski [...]. źródło: NKJP: Internet
	Skrzyżowanie przy kościele św. Jadwigi jest zakorkowane. Przedarcie się do Raciborza spod Obory zabiera w godzinach szczytu kilkadziesiąt minut. źródło: NKJP: (Adk, w): Zakorkowany rozsądek, Nowiny Raciborskie, 2007-03-20
	Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku dysponuje lodołamaczami, które przedrą się w górę Wisły, gdyby całkowicie zamarzła. źródło: NKJP: Agata Kozicka: Bydgoszcz: Jak żyć tam, gdzie nie ma wałów?, Gazeta Pomorska, 2010-02-04
	Przedarł się przez zwarty uczniowski tłum i pochylił nad leżącą nauczycielką. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Pociąg do Stalinogrodu i inne opowiadania, 2009
	Anna [...] ponownie przedarła się prawą stroną na pole karne rywalek i przelobowała piłkę nad wybiegającą bramkarką. źródło: NKJP: Lech Gołyński: Medyk z Pucharem, Gazeta Poznańska, 2005-06-21

Składnia

	+	przedrzeć się	+	(SKĄD) + (DOKĄD) + (przez KOGO/CO)
	+	przedrzeć się	+	(SKĄD) + (DOKĄD) + (CZYM)

3. przez chmury

Definicja

książk.

pokonawszy jakąś przeszkodę, zacząć być poza nią odbieranym zmysłowo

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

blask, promień (słońca); głos; zapach przedarł się; słońce, światło przedarło się
przedrzeć się przez chmury; przez hałas

Cytaty

	Promień wschodzącego słońca przedarł się do jaskini przez dziurę w kamiennym wale. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954
	Nad Morskim Okiem, zwłaszcza gdy zza chmur przedrze się słońce i deszcz przestanie na chwilę padać, jest wyjątkowo malowniczo. źródło: NKJP: Halina Kraczyńska: W Tatrach lipcowo, Gazeta Krakowska, 2005-07-23
	Gdy zabliźniły się rany, stało się jasne, że przyjdzie mu egzystować w świecie, do którego nie przedrze się żaden promyk światła. źródło: NKJP: Pokochać ciemność, Dziennik Polski, 2003-02-21
	Wczoraj dostałam od Pawła lilie (jedyny zapach, który mógł się przedrzeć przez mój katar) i oklepujący masaż pleców, który pomógł mi w chorobie. źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005
	Nagle przez hałas przedarł się stanowczy głos dowódcy: - Stać! źródło: NKJP: Robert Urbański: Operacja „Dunaj”, 2009

Składnia

przedrzeć się

(SKĄD) + (DOKĄD) + (przez CO)

4. przez przepisy

Definicja

książk.

pokonać jakieś trudności uniemożliwiające osiągnięcie jakiegoś celu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

przedrzeć się przez gąszcz (przepisów)

Cytaty

	Żeby się upewnić, że to nie pomyłka, raz jeszcze przedarłem się przez papiery. Ale wszystko było jasne. Chorego leczono nie na to, co trzeba [...]. źródło: NKJP: Martyna Bunda: Paragraf 52, Polityka, 2003-05-17
	Nie każdy potrafi przedrzeć się przez gąszcz przepisów dotyczących zamówień publicznych. źródło: NKJP: (opr. ds): Małopolski Łącznik, Gazeta Krakowska, 2006-07-10
	Pomożemy im się przedrzeć przez przepisy. To nasz wkład w spłatę długu wobec tych, którzy byli internowani w 1981 roku. źródło: NKJP: Bartosz Haładaj: Wojewoda pomoże internowanym, Gazeta Krakowska, 2008-11-13
	Przedarcie się przez [...] tekst i „rozczytanie” go zabrało im wiele miesięcy. źródło: NKJP: Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz: Małżeństwo bez przysięgi, Dziennik Polski, 2006-03-25

Składnia

przedrzeć się

przez CO

Data ostatniej modyfikacji: 06.09.2018