UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wichrzyć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. wicher

1. włosy

Definicja

książk.

powodować we włosach stan nieporządku, splątania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:

czochać, czochrać, mierzwić, zmierzwiać, zwichrzać

Połączenia

wichrzyć włosy

Cytaty

[...] Kondratiuk podparty na łokciu wichrzył dłonią włosy.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Woźnica poświstywał i cmokał na konie, a rozkiełznany halniak targał i wichrzył pasażerowi długie włosy, które - jakby na przekór postępującej pośrodku głowy łysinie - sięgały mu aż po ramiona.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wichrzę	wichrzymy
2 os.	wichrzysz	wichrzycie
3 os.	wichrzy	wichrzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wichrzyłem +(e)m wichrzył	wichrzyłam +(e)m wichrzyła	wichrzyłom +(e)m wichrzyło	wichrzyliśmy +(e)śmy wichrzyli	wichrzyłyśmy +(e)śmy wichrzyły
2 os.	wichrzyłeś +(e)ś wichrzył	wichrzyłaś +(e)ś wichrzyła	wichrzyłoś +(e)ś wichrzyło	wichrzyliście +(e)ście wichrzyli	wichrzyłyście +(e)ście wichrzyły
3 os.	wichrzył	wichrzyła	wichrzyło	wichrzyli	wichrzyły

bezosobnik: wichrzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wichrzył będę wichrzyć	będę wichrzyła będę wichrzyć	będę wichrzyło będę wichrzyć	będziemy wichrzyli będziemy wichrzyć	będziemy wichrzyły będziemy wichrzyć
2 os.	będziesz wichrzył będziesz wichrzyć	będziesz wichrzyła będziesz wichrzyć	będziesz wichrzyło będziesz wichrzyć	będziecie wichrzyli będziecie wichrzyć	będziecie wichrzyły będziecie wichrzyć
3 os.	będzie wichrzył będzie wichrzyć	będzie wichrzyła będzie wichrzyć	będzie wichrzyło będzie wichrzyć	będą wichrzyli będą wichrzyć	będą wichrzyły będą wichrzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wichrzmy wichrzyjmy
2 os.	wichrz wichrzyj	wichrzcie wichrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wichrzyłbym bym wichrzył	wichrzyłabym bym wichrzyła	wichrzyłobym bym wichrzyło	wichrzylibyśmy byśmy wichrzyli	wichrzyłybyśmy byśmy wichrzyły
2 os.	wichrzyłbyś byś wichrzył	wichrzyłabyś byś wichrzyła	wichrzyłobyś byś wichrzyło	wichrzylibyście byście wichrzyli	wichrzyłybyście byście wichrzyły
3 os.	wichrzyłby by wichrzył	wichrzyłaby by wichrzyła	wichrzyłoby by wichrzyło	wichrzyliby by wichrzyli	wichrzyłyby by wichrzyły

bezosobnik: wichrzono by

bezokolicznik: wichrzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wichrząc

gerundium: wichrzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wichrzenie	wichrzenia
D.	wichrzenia	wichrzeń
C.	wichrzeniu	wichrzeniom
B.	wichrzenie	wichrzenia
N.	wichrzeniem	wichrzeniami
Ms.	wichrzeniu	wichrzeniach
W.	wichrzenie	wichrzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: wichrzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wichrzący	wichrzący	wichrzący	wichrzące	wichrząca
D.	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącej
C.	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącej
B.	wichrzącego	wichrzącego	wichrzący	wichrzące	wichrzącą
N.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącą
Ms.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wichrzący	wichrzący	wichrzące	wichrzące
D.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzących
C.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym
B.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzące
N.	wichrzącymi	wichrzącymi	wichrzącymi	wichrzącymi
Ms.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wichrzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wichrzony	wichrzony	wichrzony	wichrzone	wichrzona
D.	wichrzonego	wichrzonego	wichrzonego	wichrzonego	wichrzonej
C.	wichrzonemu	wichrzonemu	wichrzonemu	wichrzonemu	wichrzonej
B.	wichrzonego	wichrzonego	wichrzony	wichrzone	wichrzoną
N.	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzoną
Ms.	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wichrzeni	wichrzeni	wichrzone	wichrzone
D.	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych
C.	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym
B.	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych	wichrzone
N.	wichrzonymi	wichrzonymi	wichrzonymi	wichrzonymi
Ms.	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych

odpowiednik aspektowy: zwichrzyć

Składnia

wichrzyć

CO + (CZYM)

2. przeciwko komuś

Definicja

książk.

namawiać do buntu lub innego działania przeciw komuś lub czemuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

buntować, podburzać

Cytaty

Przebieg narad wyborczych w Mispah i Gilgal musiał być bardzo burzliwy, skoro Biblia zaznacza, że Saul nie szukał zemsty na ludziach, którzy przeciwko niemu wichrzyli i głosowali.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Gdyby Napoleon pozostawił Neya w stolicy, być może ten drugi zacząłby wichrzyć przeciwko temu pierwszemu.

źródło: NKJP: Internet

Raz jeden któryś kapral próbował wichrzyć, stanął [...] i jął się drzeć z całych sił, że idą po śmierć. Izzat nie zdążył go nawet aresztować, kiedy doszło do błyskawicznego samosądu. Żołnierze rzucili się na kolegę, wykroili tatuaż ze smokiem z ramienia, a potem zrzucili buntownika w przepaść.

źródło: KWJP: Magdalena Kozak: Łzy diabła,: 2015

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wichrzę	wichrzymy
2 os.	wichrzysz	wichrzycie
3 os.	wichrzy	wichrzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wichrzyłem +(e)m wichrzył	wichrzyłam +(e)m wichrzyła	wichrzyłom +(e)m wichrzyło	wichrzyliśmy +(e)śmy wichrzyli	wichrzyłyśmy +(e)śmy wichrzyły
2 os.	wichrzyłeś +(e)ś wichrzył	wichrzyłaś +(e)ś wichrzyła	wichrzyłoś +(e)ś wichrzyło	wichrzyliście +(e)ście wichrzyli	wichrzyłyście +(e)ście wichrzyły
3 os.	wichrzył	wichrzyła	wichrzyło	wichrzyli	wichrzyły

bezosobnik: wichrzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wichrzył będę wichrzyć	będę wichrzyła będę wichrzyć	będę wichrzyło będę wichrzyć	będziemy wichrzyli będziemy wichrzyć	będziemy wichrzyły będziemy wichrzyć
2 os.	będziesz wichrzył będziesz wichrzyć	będziesz wichrzyła będziesz wichrzyć	będziesz wichrzyło będziesz wichrzyć	będziecie wichrzyli będziecie wichrzyć	będziecie wichrzyły będziecie wichrzyć
3 os.	będzie wichrzył będzie wichrzyć	będzie wichrzyła będzie wichrzyć	będzie wichrzyło będzie wichrzyć	będą wichrzyli będą wichrzyć	będą wichrzyły będą wichrzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wichrzmy wichrzyjmy
2 os.	wichrz wichrzyj	wichrzcie wichrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wichrzyłbym bym wichrzył	wichrzyłabym bym wichrzyła	wichrzyłobym bym wichrzyło	wichrzylibyśmy byśmy wichrzyli	wichrzyłybyśmy byśmy wichrzyły
2 os.	wichrzyłbyś byś wichrzył	wichrzyłabyś byś wichrzyła	wichrzyłobyś byś wichrzyło	wichrzylibyście byście wichrzyli	wichrzyłybyście byście wichrzyły
3 os.	wichrzyłby by wichrzył	wichrzyłaby by wichrzyła	wichrzyłoby by wichrzyło	wichrzyliby by wichrzyli	wichrzyłyby by wichrzyły

bezosobnik: wichrzono by

bezokolicznik: wichrzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wichrząc

gerundium: wichrzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wichrzenie	wichrzenia
D.	wichrzenia	wichrzeń
C.	wichrzeniu	wichrzeniom
B.	wichrzenie	wichrzenia
N.	wichrzeniem	wichrzeniami
Ms.	wichrzeniu	wichrzeniach
W.	wichrzenie	wichrzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: wichrzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wichrzący	wichrzący	wichrzący	wichrzące	wichrząca
D.	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącej
C.	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącej
B.	wichrzącego	wichrzącego	wichrzący	wichrzące	wichrzącą
N.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącą
Ms.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wichrzący	wichrzący	wichrzące	wichrzące
D.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzących
C.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym
B.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzące
N.	wichrzącymi	wichrzącymi	wichrzącymi	wichrzącymi
Ms.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzących

Składnia

wichrzyć

(przeciw KOMU)

3. w życiu

Definicja

naruszać pewien porządek, wprowadzając zamieszanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wichrować

Cytaty

Szczególna rola przypada w tym okresie służbom specjalnym. Od ich działania w znacznej mierze zależy, jak długo jeszcze przeciwnicy polityczni będą wichrzyć w naszym kraju.

źródło: KWJP: Grzegorz Wierzchołowski: Dyrektor z BBN służył ludziom Moskwy, Gazeta Polska, 2017-09-26

on nie był kolekcjonerem własnych sukcesów. On je jakoś przetwarzał na sukces szkoły, z której wyszedł, belfrów, nas wszystkich. Żal było tylko, kiedy dochodziły słuchy, że zaczął się bałaganić, wichrzyć własne życie, pić.

źródło: NKJP: Zofia Kucówna: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1993-04-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wichrzę	wichrzymy
2 os.	wichrzysz	wichrzycie
3 os.	wichrzy	wichrzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wichrzyłem +(e)m wichrzył	wichrzyłam +(e)m wichrzyła	wichrzyłom +(e)m wichrzyło	wichrzyliśmy +(e)śmy wichrzyli	wichrzyłyśmy +(e)śmy wichrzyły
2 os.	wichrzyłeś +(e)ś wichrzył	wichrzyłaś +(e)ś wichrzyła	wichrzyłoś +(e)ś wichrzyło	wichrzyliście +(e)ście wichrzyli	wichrzyłyście +(e)ście wichrzyły
3 os.	wichrzył	wichrzyła	wichrzyło	wichrzyli	wichrzyły

bezosobnik: wichrzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wichrzył będę wichrzyć	będę wichrzyła będę wichrzyć	będę wichrzyło będę wichrzyć	będziemy wichrzyli będziemy wichrzyć	będziemy wichrzyły będziemy wichrzyć
2 os.	będziesz wichrzył będziesz wichrzyć	będziesz wichrzyła będziesz wichrzyć	będziesz wichrzyło będziesz wichrzyć	będziecie wichrzyli będziecie wichrzyć	będziecie wichrzyły będziecie wichrzyć
3 os.	będzie wichrzył będzie wichrzyć	będzie wichrzyła będzie wichrzyć	będzie wichrzyło będzie wichrzyć	będą wichrzyli będą wichrzyć	będą wichrzyły będą wichrzyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wichrzmy wichrzyjmy
2 os.	wichrz wichrzyj	wichrzcie wichrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wichrzyłbym bym wichrzył	wichrzyłabym bym wichrzyła	wichrzyłobym bym wichrzyło	wichrzylibyśmy byśmy wichrzyli	wichrzyłybyśmy byśmy wichrzyły
2 os.	wichrzyłbyś byś wichrzył	wichrzyłabyś byś wichrzyła	wichrzyłobyś byś wichrzyło	wichrzylibyście byście wichrzyli	wichrzyłybyście byście wichrzyły
3 os.	wichrzyłby by wichrzył	wichrzyłaby by wichrzyła	wichrzyłoby by wichrzyło	wichrzyliby by wichrzyli	wichrzyłyby by wichrzyły

bezosobnik: wichrzono by

bezokolicznik: wichrzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wichrząc

gerundium: wichrzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wichrzenie	wichrzenia
D.	wichrzenia	wichrzeń
C.	wichrzeniu	wichrzeniom
B.	wichrzenie	wichrzenia
N.	wichrzeniem	wichrzeniami
Ms.	wichrzeniu	wichrzeniach
W.	wichrzenie	wichrzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: wichrzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wichrzący	wichrzący	wichrzący	wichrzące	wichrząca
D.	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącego	wichrzącej
C.	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącemu	wichrzącej
B.	wichrzącego	wichrzącego	wichrzący	wichrzące	wichrzącą
N.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącą
Ms.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wichrzący	wichrzący	wichrzące	wichrzące
D.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzących
C.	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym	wichrzącym
B.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzące
N.	wichrzącymi	wichrzącymi	wichrzącymi	wichrzącymi
Ms.	wichrzących	wichrzących	wichrzących	wichrzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wichrzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wichrzony	wichrzony	wichrzony	wichrzone	wichrzona
D.	wichrzonego	wichrzonego	wichrzonego	wichrzonego	wichrzonej
C.	wichrzonemu	wichrzonemu	wichrzonemu	wichrzonemu	wichrzonej
B.	wichrzonego	wichrzonego	wichrzony	wichrzone	wichrzoną
N.	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzoną
Ms.	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wichrzeni	wichrzeni	wichrzone	wichrzone
D.	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych
C.	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym	wichrzonym
B.	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych	wichrzone
N.	wichrzonymi	wichrzonymi	wichrzonymi	wichrzonymi
Ms.	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych	wichrzonych

Składnia

wichrzyć

(CO)

Data ostatniej modyfikacji: 19.09.2024