UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

egzystencja

Chronologizacja

1564,

Pochodzenie

łac. ex(s)istentia 'istnienie'

1. warunki bytowe

Definicja

książk.

materialne warunki życia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Połączenia

dostatnia, godziwa, nędzna egzystencja
minimum egzystencji
zapewnić komuś jakąś egzystencję

Cytaty

Podstawowym wówczas dylematem było zapewnienie dla całej, licznej rodziny minimum egzystencji. Drożyzna była okropna.

źródło: NKJP: Leon Guz: Targowa 64 : dziennik 27 I 1943 - 11 IX 1944, 2001

Aby obniżyć koszty produkcji i zapewnić sobie pewną pozycję na rynku a rodzinie godziwą egzystencję, zbudował w sumie trzy kurniki, z uwzględnieniem najnowszych technologii.

źródło: NKJP: Aleksander Wietrzyk: Ferma drobiu, Gazeta Krakowska, 2004-06-03

W tzw. krajach misyjnych Kościół nie tylko głosi Chrystusa i Jego Ewangelię, ale szerzy oświatę, organizuje służbę zdrowia, troszczy się o poprawę materialnej egzystencji ludzi bezradnych, ludzi, którzy sami nie umieją wydobyć się ze swojego ubóstwa i nędzy, którzy nie znają swoich praw.

źródło: NKJP: Jerzy Turowicz: Dobro i zło w Kościele, Gazeta Wyborcza, 1997-12-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	egzystencja	egzystencje
D.	egzystencji	egzystencji	neut
D.	egzystencji	egzystencyj	char
C.	egzystencji	egzystencjom
B.	egzystencję	egzystencje
N.	egzystencją	egzystencjami
Ms.	egzystencji	egzystencjach
W.	egzystencjo	egzystencje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

egzystencja

(JAKA)

2. czyjeś życie

Definicja

książk.

czyjeś życie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Relacje znaczeniowe

synonimy:

życie, żywobycie

Połączenia

ziemska egzystencja
przedłużyć, skrócić, zakończyć egzystencję

Cytaty

Obym zakończył ziemską egzystencję pogodnie, w godzinie wyznaczonej przez los!

źródło: NKJP: Max Gallo: Konstantyn Wielki Imperium Chrystusa, 2009

Stefan właśnie udowadniał, że medycyna wkrótce zdoła przedłużyć ludzką egzystencję. Do stu lat, a kto wie, może jeszcze dalej...

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999

Należał do ludzi, którzy nie znali umiaru. Może w dzieciństwie przyswoił sobie zbyt wielką umiejętność przeżywania kilku egzystencji równocześnie i zasmakował w tym procederze. Nie potrafił się już rozstać z wielością swych istnień.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	egzystencja	egzystencje
D.	egzystencji	egzystencji	neut
D.	egzystencji	egzystencyj	char
C.	egzystencji	egzystencjom
B.	egzystencję	egzystencje
N.	egzystencją	egzystencjami
Ms.	egzystencji	egzystencjach
W.	egzystencjo	egzystencje

3. istnienie czegoś

Definicja

książk.

istnienie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Cytaty

Warunkiem egzystencji !?tych restauracji jest dobra kuchnia i przystępne ceny.

źródło: NKJP: Piotr Adamczewski, Andrzej Garlicki: Kari z Bali, Polityka, 2007-02-24

Otóż Polska od pierwszego momentu ponownej egzystencji została sojusznikiem Francji i to nie był konwencjonalny związek dla wygody i korzyści, ale głęboka i gorąca miłość, choć tylko z jednej strony.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Dlaczego śmierć, dlaczego ból, dlaczego przemijanie ma prawo egzystencji w życiu?

źródło: NKJP: Anna Czajkowska, Irena Złotkowska: Czas rozstania, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	egzystencja
D.	egzystencji

C.	egzystencji
B.	egzystencję
N.	egzystencją
Ms.	egzystencji
W.	egzystencjo

Składnia

egzystencja

!?CZEGO

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: egzystencja czegoś

4. osoba

Definicja

książk.

jakiś człowiek - istota żywa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

Połączenia

pochylona, pojedyncza egzystencja

Cytaty

Ta drobna, pochylona egzystencja zdawała się nie istnieć dla otoczenia. Zwieszona głowa, mocno zgarbione plecy... Coś dziwnego było w tym człowieku.

źródło: NKJP: Beata Pflanz: Październikowe popołudnie, Gazeta Poznańska, 2004-09-03

Może to była specyfika optyki Castel Gandolfo - patrzenia na historię z perspektywy przerastającej horyzont pojedynczej ludzkiej egzystencji.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

W Danii funkcjonuje rządowy program „Krzywe domy dla krzywych egzystencji”. Owe krzywe egzystencje to przeważnie ludzie bezdomni uzależnieni od alkoholu lub narkotyków.

źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Krzywe domy, 2009-05-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	egzystencja	egzystencje
D.	egzystencji	egzystencji	neut
D.	egzystencji	egzystencyj	char
C.	egzystencji	egzystencjom
B.	egzystencję	egzystencje
N.	egzystencją	egzystencjami
Ms.	egzystencji	egzystencjach
W.	egzystencjo	egzystencje

Składnia

egzystencja

JAKA

5. w filozofii

Definicja

książk.

sposób istnienia człowieka w świecie i doświadczania go

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Cytaty

Że egzystencja ludzka jest ostatecznie tym samym, co świadomość egzystencji - to Bergsonowska myśl, przejęta przez Sartre'a i włączona w ramy metafizyki radykalnie odmiennej;

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Bergson, 1985

Wizja intelektualna jest więc tworem racjonalnym, rezygnującym z odwoływania się do metafizyki, jest wynikiem refleksji człowieka nad swoją egzystencją i nad czynnikami bytu tę egzystencję kształtującymi.

źródło: NKJP: Jan Szczepański: Wizje naszego życia, 1995

Najistotniejszych dla naszej egzystencji zagadnień nie potrafimy rozwiązać, posługując się metodą naukową.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 1992

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	egzystencja	egzystencje
D.	egzystencji	egzystencji	neut
D.	egzystencji	egzystencyj	char
C.	egzystencji	egzystencjom
B.	egzystencję	egzystencje
N.	egzystencją	egzystencjami
Ms.	egzystencji	egzystencjach
W.	egzystencjo	egzystencje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

egzystencja

(JAKA)

Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2020