UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

autobus

Chronologizacja

1921, Tygodnik Illustrowany, nr 28, bcul.lib.uni.lodz.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. autobus
autobusy
D. autobusu
autobusów
C. autobusowi
autobusom
B. autobus
autobusy
N. autobusem
autobusami
Ms. autobusie
autobusach
W. autobusie
autobusy

Pochodzenie

internac.

fr. autobus

ros. avtóbus

niem. austr. Autobus

Od: auto- 'związany z samochodem' i (omni)bus 'wieloosobowy pojazd utrzymujący regularną komunikację'.

Definicja

pojazd kołowy wyposażony w silnik i przeznaczony do przewozu dużej liczby osób po drogach

Wymowa

[au-tobus]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pojazd

Połączenia

  • całodobowy, krakowski, liniowy, podmiejski, wielkomiejski, szkolny; duży, mały, nowoczesny, piętrowy; gazowy; pełny, pusty, przepełniony, zatłoczony autobus; autobus kursowy, miejski, nocny, pospieszny, rejsowy, szkolny, turystyczny, wycieczkowy; niskopodłogowy, przegubowy; pełen ludzi, pasażerów; autobusy dalekobieżne, ekspresowe
  • pół autobusu ludzi
  • autobus numer 7, 117, 308; nr 8, 102, 269
  • autobus firmy turystycznej, komunikacji miejskiej; linii 117, 134, 205, relacji Białystok - Łomża, Lwów - Kraków, Przemyśl - Bielsko - Biała
  • autobus dla dzieci, dla gimnazjum, dla gmin, dla szkół, dla uczniów; autobus do Belgradu, do Bukowiny, do Dęblina; do domu, do pracy, do szkoły, do przewozu uczniów, pracowników; autobus z Polski do Sofii, z Pragi do Kerska
  • autobus na gaz
  • kierowca, pasażerowie; odjazd, opóźnienie, przejazd, przystanek, trasa, wjazd, wyjazd, wynajem; awaria, naprawa; bok, część, dach, drzwi, koła, okna, przód, szyby, tył; wypadek; rozkład jazdy, kursy, ruch autobusu; fabryka, stan autobusów
  • objazd, parking, pasy, zajezdnia, zatoka dla autobusów; wejście do autobusu, wyjście z autobusu
  • bilet na autobus
  • przejazd, wycieczka autobusem
  • pasażerowie, opłaty, bilety w autobusie; wyświetlacze, reklamy na autobusach; bezpieczeństwo, miejsca, kasowniki, kieszonkowcy, kontrola, siedzenia, wandale w autobusach
  • autobus jedzie, jeździ, nadjeżdża, przyjeżdża; opustoszał
  • hamowanie, parkowanie, tankowanie, wynajęcie autobusu; zderzenie autobusu z ciężarówką, z samochodem osobowym; kursowanie, ogrzewanie autobusów
  • demolować; kontrolować, skontrolować, sprawdzić; ominąć, prowadzić; opuścić, wynająć, zatrzymać, złapać autobus
  • jeździć, kierować, przyjechać autobusem
  • wsiąść/wsiadać, wejść/wchodzić do autobusu; korzystać, skorzystać, wysiąść/wysiadać z autobusu
  • czekać, oczekiwać, zdążyć na autobus; wjechać, wpaść pod autobus; uderzyć, wjechać, wsiąść/wsiadać, wskoczyć w autobus
  • siedzieć w autobusie

Cytaty

Pierwszy piętrowy autobus turystyczny jeździ po Warszawie.

źródło: NKJP: Z kraju i ze świata: Dziennik Polski, 2001-08-18

Mężczyzna ten prawdopodobnie przyjechał ostatnim kursem autobusu relacji Warszawa-Przasnysz.

źródło: NKJP: W.Zawadzki: Kronika policyjna, Tygodnik Ciechanowski, 2002-05-14

Polski kierowca autobusu znajduje się w szpitalu w stanie ciężkim.

źródło: NKJP: Artur Brzozowski, Gazeta Wyborcza, 1996-10-17

Stanley chciał złapać autobus albo taksówkę, by wrócić do domu [...].

źródło: NKJP: Graham Masterton: Nocna plaga, 1997

Bogna chwilę czeka na autobus i jedzie za miasto, chce się jej śmiać i płakać.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Sezon na papierówki, 2003

Frazeologizmy

autobus szynowy
czerwony autobus
niebieski autobus
Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json