UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

posępność

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. sęp

1.a człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto jest przygnębiony i nie ma chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ponurość
hiperonimy:  smutek

Cytaty

Jego posępność wynika nie ze świadomości swoich braków psychicznych, tak jak u melancholika, ale z wewnętrznej pustki.

źródło: NKJP: Janusz Mastalski: Zarys teorii wychowania, 2002

Peter odstawił butelkę, spoważniał; spojrzał na Muchobójcę, który trwał w nienaturalnym bezruchu, spowity w płaszcz i cień, i własną posępność, niczym w czarny kokon.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005

Waldemar Milewicz jednak z całą swoją posępnością, z gorzkim i przejmującym spojrzeniem weterana, który niejedną kaźń widział [...] - jest tam na miejscu.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Trafić w Saddama, Polityka, 2003-04-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. posępność
posępności
D. posępności
posępności
C. posępności
posępnościom
B. posępność
posępności
N. posępnością
posępnościami
Ms. posępności
posępnościach
W. posępności
posępności

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b twarzy

Definicja

cecha czegoś, co jest właściwe osobie przygnębionej i niemającej chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chmurność, ponurość
hiperonimy:  smutek

Cytaty

Drażni ich posępność twarzy i bezmyślność w każdym słowie [...].

źródło: Internet

Patrzył na nas uważnie, ciężko, była w tych oczach jakaś głęboka, nieruchoma posępność.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Heban, 2004

Na jego twarzy malowała się dziwna posępność i pogarda.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. posępność
posępności
D. posępności
posępności
C. posępności
posępnościom
B. posępność
posępności
N. posępnością
posępnościami
Ms. posępności
posępnościach
W. posępności
posępności

Inne uwagi

Zwykle lp

2. krajobrazu

Definicja

cecha czegoś, co budzi niemiłe, mroczne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ponurość
hiperonimy:  smutek

Cytaty

Nikt nie jest w stanie zapomnieć posępności i grozy tego poranka...

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Było to z pewnością jedno z najbardziej ponurych miejsc na ziemi, a przerażało nie tyle dzikością, posępnością krajobrazu, ile płynącą od niego przytłaczającą obcością.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Podróż do krainy om Opowieść hipotetyczna, 1974

Za ciężką, żelazną bramą, naznaczoną piętnem posępności i upływającego czasu, zostaje barwna i tragiczna historia kilku postaci [...].

źródło: NKJP: Żył szybko... (2), Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. posępność
posępności
D. posępności
posępności
C. posępności
posępnościom
B. posępność
posępności
N. posępnością
posępnościami
Ms. posępności
posępnościach
W. posępności
posępności

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 09.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json