UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapachnieć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł. S.v. zapachnąć, zapachnienie

Pochodzenie

Zob. zapach, pachnąć.

1. perfumami

Definicja

wydzielić jakiś zapach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Połączenia

  • dym, las; jaśmin; korytarz; obiad, rosół, szczypiorek, tłuszcz zapachniał; pierzyna; sala; woń kawy zapachniała; mleko; powietrze; siano zapachniało; kasztany, kwiaty; potrawy; włosy zapachniały
  • zapachnieć bobkowym liściem, cynamonem, imbirem, kminkiem, majerankiem; chlebem, ciastem, gotowaną kapustą, jabłkami, pieczenią, pomarańczą, rybami; deszczem, morzem; jesienią, wiosną; koniczyną, sianem, sosnami, wrzosem, żywicą; miłą wonią, mydłem, perfumami; nieczystościami, spalenizną, spalinami
  • zapachnieć cudnie, mocno, mdło, ostro, słodko, smakowicie

Cytaty

— Miało się wrażenie, że korytarz zapachniał koniczyną — podsumowała Tydzień Kultury Brytyjskiej Magda K.

źródło: NKJP: Izabela Romanowska: Koniczyną pachnący, Dziennik Zachodni, 2002-03-14

Na stołach zapachniały potrawy, które młodzi ludzie często znają tylko z opowiadań.

źródło: NKJP: (SUB): Polsko-słowackie biesiadowanie, Dziennik Polski, 2006-05-13

Tak mi zapachniała, że zjadłam ją na stojąco przy lodówce.

źródło: NKJP: Zwycięzcą jest..., Tygodnik Siedlecki, 2009-05-09

Zapachniał drobno posiekany szczypiorek.

źródło: NKJP: Marian Pankowski: Fara na Pomorzu, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapachnę
zapachniemy
2 os. zapachniesz
zapachniecie
3 os. zapachnie
zapachną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapachniałem
+(e)m zapachniał
zapachniałam
+(e)m zapachniała
zapachniałom
+(e)m zapachniało
zapachnieliśmy
+(e)śmy zapachnieli
zapachniałyśmy
+(e)śmy zapachniały
2 os. zapachniałeś
+(e)ś zapachniał
zapachniałaś
+(e)ś zapachniała
zapachniałoś
+(e)ś zapachniało
zapachnieliście
+(e)ście zapachnieli
zapachniałyście
+(e)ście zapachniały
3 os. zapachniał
zapachniała
zapachniało
zapachnieli
zapachniały

bezosobnik: zapachniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapachnijmy
2 os. zapachnij
zapachnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapachniałbym
bym zapachniał
zapachniałabym
bym zapachniała
zapachniałobym
bym zapachniało
zapachnielibyśmy
byśmy zapachnieli
zapachniałybyśmy
byśmy zapachniały
2 os. zapachniałbyś
byś zapachniał
zapachniałabyś
byś zapachniała
zapachniałobyś
byś zapachniało
zapachnielibyście
byście zapachnieli
zapachniałybyście
byście zapachniały
3 os. zapachniałby
by zapachniał
zapachniałaby
by zapachniała
zapachniałoby
by zapachniało
zapachnieliby
by zapachnieli
zapachniałyby
by zapachniały

bezosobnik: zapachniano by

bezokolicznik: zapachnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapachniawszy

gerundium: zapachnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapachnienie
zapachnienia
D. zapachnienia
zapachnień
C. zapachnieniu
zapachnieniom
B. zapachnienie
zapachnienia
N. zapachnieniem
zapachnieniami
Ms. zapachnieniu
zapachnieniach
W. zapachnienie
zapachnienia

odpowiednik aspektowy: pachnieć

Składnia

bez ograniczeń + zapachnieć +
(CZYM)

2. skandalem

Definicja

swym istnieniem zapowiedzieć, że nastąpi sytuacja określana następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

  • zapachniało bramką, golem; medalem; niespodzianką; sensacją, skandalem; rewolucją, wojną

Cytaty

Zapachniało sensacją - już teraz Fiat negocjuje utworzenie spółki z balansującym na krawędzi bankructwa Chryslerem, trzecim co do wielkości koncernem motoryzacyjnym w USA.

źródło: NKJP: fiatowiec: Plotka o przejęciu Opla przez Fiata skłóciła Niemców z Włochami, Blog fiatowca - fapwloskiobozpracy.redakcja.pl, 2009-04-27

Aż do bośniackiej granicy nie odzywałem się do niej.
Zaraz za rzeką zapachniało wojną, a to za sprawą kolumny
norweskich ciężarówek.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Już po pierwszej akcji gości zapachniało bramką.

źródło: NKJP: W samo południe, Dziennik Polski, 2002-05-06

Tuż przed przerwą pod bramką gospodarzy zapachniało golem.

źródło: NKJP: (JCZ): Strzelają nawet piętą, Dziennik Polski, 2006-04-24

Najpierw dwie bramki w ciągu 90 s strzelił Przemysław Bomastek (dwa razy asystował Jarosław Dołęga), a w 30. minucie trzecią dołożył Marmurowicz. Zapachniało niespodzianką i pierwszym zwycięstwem TKH od 9 grudnia.

źródło: NKJP: (jp): TKH Nesta Toruń prowadził w Gdańsku, ale tylko do połowy, Gazeta Pomorska, 2010-01-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapachnę
zapachniemy
2 os. zapachniesz
zapachniecie
3 os. zapachnie
zapachną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapachniałem
+(e)m zapachniał
zapachniałam
+(e)m zapachniała
zapachniałom
+(e)m zapachniało
zapachnieliśmy
+(e)śmy zapachnieli
zapachniałyśmy
+(e)śmy zapachniały
2 os. zapachniałeś
+(e)ś zapachniał
zapachniałaś
+(e)ś zapachniała
zapachniałoś
+(e)ś zapachniało
zapachnieliście
+(e)ście zapachnieli
zapachniałyście
+(e)ście zapachniały
3 os. zapachniał
zapachniała
zapachniało
zapachnieli
zapachniały

bezosobnik: zapachniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapachnijmy
2 os. zapachnij
zapachnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapachniałbym
bym zapachniał
zapachniałabym
bym zapachniała
zapachniałobym
bym zapachniało
zapachnielibyśmy
byśmy zapachnieli
zapachniałybyśmy
byśmy zapachniały
2 os. zapachniałbyś
byś zapachniał
zapachniałabyś
byś zapachniała
zapachniałobyś
byś zapachniało
zapachnielibyście
byście zapachnieli
zapachniałybyście
byście zapachniały
3 os. zapachniałby
by zapachniał
zapachniałaby
by zapachniała
zapachniałoby
by zapachniało
zapachnieliby
by zapachnieli
zapachniałyby
by zapachniały

bezosobnik: zapachniano by

bezokolicznik: zapachnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapachniawszy

gerundium: zapachnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapachnienie
zapachnienia
D. zapachnienia
zapachnień
C. zapachnieniu
zapachnieniom
B. zapachnienie
zapachnienia
N. zapachnieniem
zapachnieniami
Ms. zapachnieniu
zapachnieniach
W. zapachnienie
zapachnienia

odpowiednik aspektowy: pachnieć

Składnia

bez ograniczeń + zapachnieć +
(KOMU) + CZYM

3. spodobać się

Definicja

zaciekawić kogoś i przez to sprawić, że ktoś chce to zrobić lub tym się zająć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • pieniądze; przywileje zapachniały

Cytaty

Zapachniały nam przywileje - mieliśmy przywileje.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Pobożne życzenia, Gazeta Wyborcza, 1992-12-24

Zapachniały mu pieniądze i kradnie, ile wlezie - zakończyła matka.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapachnę
zapachniemy
2 os. zapachniesz
zapachniecie
3 os. zapachnie
zapachną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapachniałem
+(e)m zapachniał
zapachniałam
+(e)m zapachniała
zapachniałom
+(e)m zapachniało
zapachnieliśmy
+(e)śmy zapachnieli
zapachniałyśmy
+(e)śmy zapachniały
2 os. zapachniałeś
+(e)ś zapachniał
zapachniałaś
+(e)ś zapachniała
zapachniałoś
+(e)ś zapachniało
zapachnieliście
+(e)ście zapachnieli
zapachniałyście
+(e)ście zapachniały
3 os. zapachniał
zapachniała
zapachniało
zapachnieli
zapachniały

bezosobnik: zapachniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapachnijmy
2 os. zapachnij
zapachnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapachniałbym
bym zapachniał
zapachniałabym
bym zapachniała
zapachniałobym
bym zapachniało
zapachnielibyśmy
byśmy zapachnieli
zapachniałybyśmy
byśmy zapachniały
2 os. zapachniałbyś
byś zapachniał
zapachniałabyś
byś zapachniała
zapachniałobyś
byś zapachniało
zapachnielibyście
byście zapachnieli
zapachniałybyście
byście zapachniały
3 os. zapachniałby
by zapachniał
zapachniałaby
by zapachniała
zapachniałoby
by zapachniało
zapachnieliby
by zapachnieli
zapachniałyby
by zapachniały

bezosobnik: zapachniano by

bezokolicznik: zapachnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapachniawszy

gerundium: zapachnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapachnienie
zapachnienia
D. zapachnienia
zapachnień
C. zapachnieniu
zapachnieniom
B. zapachnienie
zapachnienia
N. zapachnieniem
zapachnieniami
Ms. zapachnieniu
zapachnieniach
W. zapachnienie
zapachnienia

odpowiednik aspektowy: pachnieć

Składnia

bez ograniczeń + zapachnieć +
KOMU

4. w pokoju

Definicja

o zapachu: być odczuwanym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Połączenia

  • zapachniało agrestem, bzem, lawendą, skoszoną trawą; suszonymi grzybami; wilgocią
  • zapachniało od niego, od niej
  • zapachniało w bramie, w izbie, w domu, w pokojach

Cytaty

Postanowili pokrzepić się gorącym winem, do którego dodali aromatycznych przypraw. Zapachniało w całym domu.

źródło: NKJP: Karol Rebs: Obyczaje, Detektyw nr 3 (151), 1999

W stukot młynów płynie ziarno, mąka sypie się obficie, zapachniało w wiejskiej izbie, gospodyni ciasto gniecie.

źródło: NKJP: Krystyna Dąbrowska, Teresa Leszczyńska-Koziak: Scenariusz wystawy lub imprezy słownej, Wychowawca nr 115-116, 2002-07

Moja siostra trzymała podwójną kromkę chleba, a w środku był kotlet, zapachniało w całej bramie gorącym kotletem mielonym.

źródło: NKJP: Tomek Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010

Zapachniało od niego lawendą, cały był elegancki i uroczysty.

źródło: NKJP: Piotr Pągowski: Fundament, Akant, 2009-12

Zapachniało od niej mydłem i świeżo wypraną bielizną.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. zapachnie

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. zapachniało

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. zapachniałoby
by zapachniało

bezokolicznik: zapachnieć

odpowiednik aspektowy: pachnieć

Składnia

Ø + zapachnieć +
GDZIE
Ø + zapachnieć +
od KOGO/CZEGO + CZYM

Frazeologizmy

coś zapachniało naftaliną
Data ostatniej modyfikacji: 12.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json