UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sparować

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. jedzenie

Definicja

ugotować na parze

Pochodzenie

Zob. para 'para, opary, wyziewy'.
Por. parować

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

sparować warzywa
sparowane ziemniaki

Cytaty

Ale uwaga, duża garść suchego (!) koncentratu na np. dwa kg świeżo sparowanych ziemniaków w zupełności wystarcza.

źródło: NKJP: (P.B): Sekrety łowienia linów, Express Ilustrowany, 2001-05-10

W między czasie na suchej patelni grillowej pod przykryciem sparować kilka minut mix warzyw i doprawić je solą i pieprzem.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sparuję	sparujemy
2 os.	sparujesz	sparujecie
3 os.	sparuje	sparują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałem +(e)m sparował	sparowałam +(e)m sparowała	sparowałom +(e)m sparowało	sparowaliśmy +(e)śmy sparowali	sparowałyśmy +(e)śmy sparowały
2 os.	sparowałeś +(e)ś sparował	sparowałaś +(e)ś sparowała	sparowałoś +(e)ś sparowało	sparowaliście +(e)ście sparowali	sparowałyście +(e)ście sparowały
3 os.	sparował	sparowała	sparowało	sparowali	sparowały

bezosobnik: sparowano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sparujmy
2 os.	sparuj	sparujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałbym bym sparował	sparowałabym bym sparowała	sparowałobym bym sparowało	sparowalibyśmy byśmy sparowali	sparowałybyśmy byśmy sparowały
2 os.	sparowałbyś byś sparował	sparowałabyś byś sparowała	sparowałobyś byś sparowało	sparowalibyście byście sparowali	sparowałybyście byście sparowały
3 os.	sparowałby by sparował	sparowałaby by sparowała	sparowałoby by sparowało	sparowaliby by sparowali	sparowałyby by sparowały

bezosobnik: sparowano by

bezokolicznik: sparować

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

sparowawszy

gerundium: sparowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sparowanie	sparowania
D.	sparowania	sparowań
C.	sparowaniu	sparowaniom
B.	sparowanie	sparowania
N.	sparowaniem	sparowaniami
Ms.	sparowaniu	sparowaniach
W.	sparowanie	sparowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sparowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sparowany	sparowany	sparowany	sparowane	sparowana
D.	sparowanego	sparowanego	sparowanego	sparowanego	sparowanej
C.	sparowanemu	sparowanemu	sparowanemu	sparowanemu	sparowanej
B.	sparowanego	sparowanego	sparowany	sparowane	sparowaną
N.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowaną
Ms.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sparowani	sparowani	sparowane	sparowane
D.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowanych
C.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym
B.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowane
N.	sparowanymi	sparowanymi	sparowanymi	sparowanymi
Ms.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowanych

odpowiednik aspektowy: parować

Składnia

Rz_osobowy

sparować

2. uderzenie

Definicja

odbić nadlatującą piłkę lub cios wymierzony przez przeciwnika

Pochodzenie

z ang. spar 'wywijać pięściami; boksować się; spierać się'

Por. sparing

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odparować

Połączenia

bramkarz, golkiper sparował coś
sparować dobitkę, futbolówkę, krążek, piłkę, strzał; cios, uderzenie
ktoś zdołał sparować coś

Cytaty

Wprawdzie bramkarz zdołał sparować piłkę przed siebie, ale zanim się pozbierał, strzelec pospieszył z celną dobitką.

źródło: NKJP: Dwie trzynastki, Dziennik Polski, 2005-10-01

Chwilę później po składnej akcji Odry, Szamotulski z najwyższym trudem sparował uderzenie Sosina.

źródło: NKJP: Maciej Lehmann: 120 sekund dekoncentracji, Trybuna Śląska, 2001-11-26

Teri sparowała cios, zdolny powalić niedźwiedzia, niedbałym pchnięciem gołej dłoni [...].

źródło: NKJP: Usenet.pl, 1997-08-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sparuję	sparujemy
2 os.	sparujesz	sparujecie
3 os.	sparuje	sparują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałem +(e)m sparował	sparowałam +(e)m sparowała	sparowałom +(e)m sparowało	sparowaliśmy +(e)śmy sparowali	sparowałyśmy +(e)śmy sparowały
2 os.	sparowałeś +(e)ś sparował	sparowałaś +(e)ś sparowała	sparowałoś +(e)ś sparowało	sparowaliście +(e)ście sparowali	sparowałyście +(e)ście sparowały
3 os.	sparował	sparowała	sparowało	sparowali	sparowały

bezosobnik: sparowano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sparujmy
2 os.	sparuj	sparujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałbym bym sparował	sparowałabym bym sparowała	sparowałobym bym sparowało	sparowalibyśmy byśmy sparowali	sparowałybyśmy byśmy sparowały
2 os.	sparowałbyś byś sparował	sparowałabyś byś sparowała	sparowałobyś byś sparowało	sparowalibyście byście sparowali	sparowałybyście byście sparowały
3 os.	sparowałby by sparował	sparowałaby by sparowała	sparowałoby by sparowało	sparowaliby by sparowali	sparowałyby by sparowały

bezosobnik: sparowano by

bezokolicznik: sparować

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

sparowawszy

gerundium: sparowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sparowanie	sparowania
D.	sparowania	sparowań
C.	sparowaniu	sparowaniom
B.	sparowanie	sparowania
N.	sparowaniem	sparowaniami
Ms.	sparowaniu	sparowaniach
W.	sparowanie	sparowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sparowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sparowany	sparowany	sparowany	sparowane	sparowana
D.	sparowanego	sparowanego	sparowanego	sparowanego	sparowanej
C.	sparowanemu	sparowanemu	sparowanemu	sparowanemu	sparowanej
B.	sparowanego	sparowanego	sparowany	sparowane	sparowaną
N.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowaną
Ms.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sparowani	sparowani	sparowane	sparowane
D.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowanych
C.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym
B.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowane
N.	sparowanymi	sparowanymi	sparowanymi	sparowanymi
Ms.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowanych

odpowiednik aspektowy: parować

Składnia

Rz _osobowy

sparować

3. gołębie

Definicja

połączyć w pary - tak, by dwie osoby, zwierzęta lub przedmioty występowały lub działały wspólnie

Pochodzenie

Od: para 'dwie sztuki'.
Zob. parować 'łączyć w pary'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

połączyć

Połączenia

sparować komputer; sparowanie gołębi
sparowane zwierzęta
niesparowany elektron

Cytaty

	Już po 10 dniach od chwili sparowania samiczka znosi jajka, zwykle 2, z których po 18 dniach wysiadywania wylęgają się młode. źródło: NKJP: Dariusz Zdrzałka: Lotnicy z Wróblina, Trybuna Śląska, 2001-01-26
	Aby sparować komputer z urządzeniem należy: 1. Nacisnąć prawy klawisz myszy na ikonie Bluetooth Configuration, następnie w menu wybrać Setup/Security [..]. źródło: NKJP: Witold Tomaszewski: Telefony komórkowe, 2004
	Po odłączeniu atomu wodoru pozostaje wolny rodnik - układ atomu tlenu i atomu wodoru z jednym niesparowanym elektronem, gotowy na wszystko, by tylko stać się cząsteczką ze sparowanymi elektronami - ogromnie reaktywny. źródło: NKJP: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu, 1995
	źródło:

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sparuję	sparujemy
2 os.	sparujesz	sparujecie
3 os.	sparuje	sparują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałem +(e)m sparował	sparowałam +(e)m sparowała	sparowałom +(e)m sparowało	sparowaliśmy +(e)śmy sparowali	sparowałyśmy +(e)śmy sparowały
2 os.	sparowałeś +(e)ś sparował	sparowałaś +(e)ś sparowała	sparowałoś +(e)ś sparowało	sparowaliście +(e)ście sparowali	sparowałyście +(e)ście sparowały
3 os.	sparował	sparowała	sparowało	sparowali	sparowały

bezosobnik: sparowano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sparujmy
2 os.	sparuj	sparujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałbym bym sparował	sparowałabym bym sparowała	sparowałobym bym sparowało	sparowalibyśmy byśmy sparowali	sparowałybyśmy byśmy sparowały
2 os.	sparowałbyś byś sparował	sparowałabyś byś sparowała	sparowałobyś byś sparowało	sparowalibyście byście sparowali	sparowałybyście byście sparowały
3 os.	sparowałby by sparował	sparowałaby by sparowała	sparowałoby by sparowało	sparowaliby by sparowali	sparowałyby by sparowały

bezosobnik: sparowano by

bezokolicznik: sparować

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

sparowawszy

gerundium: sparowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sparowanie	sparowania
D.	sparowania	sparowań
C.	sparowaniu	sparowaniom
B.	sparowanie	sparowania
N.	sparowaniem	sparowaniami
Ms.	sparowaniu	sparowaniach
W.	sparowanie	sparowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: sparowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sparowany	sparowany	sparowany	sparowane	sparowana
D.	sparowanego	sparowanego	sparowanego	sparowanego	sparowanej
C.	sparowanemu	sparowanemu	sparowanemu	sparowanemu	sparowanej
B.	sparowanego	sparowanego	sparowany	sparowane	sparowaną
N.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowaną
Ms.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sparowani	sparowani	sparowane	sparowane
D.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowanych
C.	sparowanym	sparowanym	sparowanym	sparowanym
B.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowane
N.	sparowanymi	sparowanymi	sparowanymi	sparowanymi
Ms.	sparowanych	sparowanych	sparowanych	sparowanych

odpowiednik aspektowy: parować

Składnia

sparować

4. w sporcie

Definicja

sport. pot.

brać udział w sparringu

Pochodzenie

z ang. spar 'wywijać pięściami; boksować się; spierać się'

Por. sparing

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

sparingować, sparować się

Połączenia

bokser, zawodnik sparuje z kimś
sparować z bokserami, z championem juniorów

Cytaty

	[...] od ponad tygodnia przebywa w Hamburgu, gdzie sparuje z bokserami niemieckiej grupy zawodowej Universum Box Promotion. źródło: NKJP: (FIL): Dwa razy na deskach, ale po chwili wygrał!, Dziennik Polski, 2005-05-10
	[...] wrocławski bokser zawodowy Maciej Zegan sparuje w Warszawie z championem juniorów - Ukraińcem Tarabarowem oraz z Maurycym Gojko. źródło: NKJP: Czekański H. Bartłomiej: Forma Zegana, Gazeta Wrocławska, 2003-01-08
	Od kilku tygodni solidnie przygotowuje się do tego pojedynku, sparując przede wszystkim z zawodnikami leworęcznymi. źródło: NKJP: Wiesław Łuczak: Bardzo silne polskie pięści BOKS, Polska Głos Wielkopolski 2007-01-10
	GLZS Sadki zagra na własnym boisku z Dębami Dębno (godz. 14.00), zaś Dąb Potulice sparować będzie z Pogonią Łobżenica. źródło: NKJP: (SŁ): GLZS SADKI - DĄB POTULICE 4:2 (2:1), Nakielski Czas, 2007-03-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sparuję	sparujemy
2 os.	sparujesz	sparujecie
3 os.	sparuje	sparują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałem +(e)m sparował	sparowałam +(e)m sparowała	sparowałom +(e)m sparowało	sparowaliśmy +(e)śmy sparowali	sparowałyśmy +(e)śmy sparowały
2 os.	sparowałeś +(e)ś sparował	sparowałaś +(e)ś sparowała	sparowałoś +(e)ś sparowało	sparowaliście +(e)ście sparowali	sparowałyście +(e)ście sparowały
3 os.	sparował	sparowała	sparowało	sparowali	sparowały

bezosobnik: sparowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sparował będę sparować	będę sparowała będę sparować	będę sparowało będę sparować	będziemy sparowali będziemy sparować	będziemy sparowały będziemy sparować
2 os.	będziesz sparował będziesz sparować	będziesz sparowała będziesz sparować	będziesz sparowało będziesz sparować	będziecie sparowali będziecie sparować	będziecie sparowały będziecie sparować
3 os.	będzie sparował będzie sparować	będzie sparowała będzie sparować	będzie sparowało będzie sparować	będą sparowali będą sparować	będą sparowały będą sparować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sparujmy
2 os.	sparuj	sparujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sparowałbym bym sparował	sparowałabym bym sparowała	sparowałobym bym sparowało	sparowalibyśmy byśmy sparowali	sparowałybyśmy byśmy sparowały
2 os.	sparowałbyś byś sparował	sparowałabyś byś sparowała	sparowałobyś byś sparowało	sparowalibyście byście sparowali	sparowałybyście byście sparowały
3 os.	sparowałby by sparował	sparowałaby by sparowała	sparowałoby by sparowało	sparowaliby by sparowali	sparowałyby by sparowały

bezosobnik: sparowano by

bezokolicznik: sparować

imiesłów przysłówkowy współczesny: sparując

gerundium: sparowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sparowanie	sparowania
D.	sparowania	sparowań
C.	sparowaniu	sparowaniom
B.	sparowanie	sparowania
N.	sparowaniem	sparowaniami
Ms.	sparowaniu	sparowaniach
W.	sparowanie	sparowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: sparujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sparujący	sparujący	sparujący	sparujące	sparująca
D.	sparującego	sparującego	sparującego	sparującego	sparującej
C.	sparującemu	sparującemu	sparującemu	sparującemu	sparującej
B.	sparującego	sparującego	sparujący	sparujące	sparującą
N.	sparującym	sparującym	sparującym	sparującym	sparującą
Ms.	sparującym	sparującym	sparującym	sparującym	sparującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sparujący	sparujący	sparujące	sparujące
D.	sparujących	sparujących	sparujących	sparujących
C.	sparującym	sparującym	sparującym	sparującym
B.	sparujących	sparujących	sparujących	sparujące
N.	sparującymi	sparującymi	sparującymi	sparującymi
Ms.	sparujących	sparujących	sparujących	sparujących

Inne uwagi

ndk

Składnia

sparować

z KIM

Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2019