UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kwatera

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

niem. Qua(r)tier 'siedziba, mieszkanie'

z fr. quartier 'dzielnica, kwartał'

1. mieszkanie

Definicja

mieszkanie wynajmowane lub zajmowane czasowo

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zakwaterowanie
hiperonimy:  mieszkanie

Połączenia

  • własna; nowa; tymczasowa; wynajęta, zajmowana kwatera; tanie; wolne kwatery; kwatera prywatna, służbowa; stała; zastępcza
  • kwatery dla żołnierzy
  • kwatera w budynku, w hotelu
  • szukać kwatery
  • wynająć; opuścić; otrzymać, znaleźć kwaterę; zwolnienie kwatery; ktoś oferujący kwatery
  • wrócić/wracać na kwaterę
  • mieszkać w kwaterze

Cytaty

Policjant w służbie przygotowawczej może otrzymać tymczasową kwaterę.

źródło: NKJP: Dz.U. z 1990r. Nr 30, poz. 179

Na gości czekają drogie hotele i tanie kwatery prywatne, więc każdy znajdzie tu miejsce dla siebie.

źródło: NKJP: (O): Skarby Zakopanego, Dziennik Polski - Podróże, 2001-12-15

Bardzo zazdrościli ludziom Mohseniego kwatery w hotelu.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Na szczęście są dorożkarze. Jeden z nich, starszy pan w góralskim kapeluszu, radził szukać kwatery w górnej części miasta i radził dobrze.

źródło: NKJP: Tadeusz Jastrzębski: Wczasy w Szczawnicy, Gazeta Wyborcza, 1993-07-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwatera
kwatery
D. kwatery
kwater
C. kwaterze
kwaterom
B. kwaterę
kwatery
N. kwaterą
kwaterami
Ms. kwaterze
kwaterach
W. kwatero
kwatery

Skróty

kw.

kwat.

2.a siedziba

Definicja

siedziba wojska lub jakiejś organizacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  siedziba

Połączenia

  • kwatera główna; wojskowa
  • kwatera dowództwa, legionistów, wojsk jakichś, żołnierzy; NATO, ONZ, ZHP; Hitlera
  • kwatera dla armii
  • kwatera w miejscu pełnienia służby
  • budowa kwatery
  • kwatera mieści się gdzieś
  • urządzić; zająć kwaterę
  • dotrzeć, wejść do kwatery
  • pracować; przebywać w kwaterze

Cytaty

Jeśli wierzyć starorzymskim autorom, mieściła się tutaj kwatera główna Naharwalów czy też Nahanarwalów.

źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008

W parku sprzętu technicznego odbył się pokaz militariów, [...] a na obozowisku dzieciaki chętnie zaglądały do kwater wojskowych i polowych stołówek żołnierskich.

źródło: NKJP: /lev/: Niestraszne życie wojskowe, Echo Dnia, 2005-05-09

Podobno w niewidocznym stąd budynku, będącym jakimś dworem czy leśniczówką, mieściła się kwatera dowództwa dywizji.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Wczoraj oddziały armii rządowej bez jednego wystrzału zajęły kwaterę główną partyzantów [...].

źródło: NKJP: Jacek Hinz, Mirosław Banasiak: Meksykański rząd uderza w indiańskich partyzantów, Gazeta Wyborcza, 1995-02-11

Hitler przebywał w kwaterze (z przerwami) od czerwca 1941 (kilka dni po napaści na ZSRR) do 20 listopada 1944.

źródło: NKJP: Jan Bałdowski: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwatera
kwatery
D. kwatery
kwater
C. kwaterze
kwaterom
B. kwaterę
kwatery
N. kwaterą
kwaterami
Ms. kwaterze
kwaterach
W. kwatero
kwatery

2.b ludzie

Definicja

ludzie zajmujący kwaterę – siedzibę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • przedstawiciel, rzecznik kwatery
  • ekspert w kwaterze

Cytaty

Do tej pory ministerstwo przyznawało na festiwal odrębną dotację. [...] W tym roku w ogóle tego nie zrobiło - mówi rzecznik Kwatery Głównej ZHP Juliusz Kunowski.

źródło: NKJP: Cieś: Ministerstwo nie wybrało, Echo Dnia, 2004-07-13

Otóż chciałbym poinformować Wysoką Izbę, iż odbyliśmy stosowne dyskusje z przedstawicielami Kwatery Głównej NATO [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.03.2002

[...] Eksperci w Kwaterze Głównej odpowiadają, że zależy to od tego, jak wielkie jednostki zechcemy przeznaczyć do współpracy w misjach pokojowych.

źródło: NKJP: Małgorzata Alterman, Gazeta Wyborcza, 1994-02-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwatera
kwatery
D. kwatery
kwater
C. kwaterze
kwaterom
B. kwaterę
kwatery
N. kwaterą
kwaterami
Ms. kwaterze
kwaterach
W. kwatero
kwatery

Inne uwagi

Zwykle lp

3. na cmentarzu

Definicja

wydzielony kawałek ziemi na cmentarzu, gdzie znajduje się pojedynczy grób lub ich większa liczba

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Połączenia

  • kwatera wojenna; cmentarne; osobne kwatery
  • kwatera legionistów
  • kwatera z grobami
  • kwatera na cmentarzu
  • ktoś pochowany w kwaterze

Cytaty

Zaczęły się prace konserwacyjne kwatery legionistów na cmentarzu wojskowym w Kielcach.

źródło: NKJP: /DOK/: Krzyż na drogę?, Echo Dnia, 2004-08-26

Lepiej zachowała się kwatera wojenna na przykościelnym cmentarzu.

źródło: NKJP: Ze smutnych czasów, Dziennik Polski - 2003-04-04

[...] Komisja zdecyduje, [...] co ze zniszczoną kwaterą na cmentarzu Rakowickim w Krakowie i kwaterą na cmentarzu prawosławnym na Woli w Warszawie.

źródło: NKJP: Jolanta Koral: Centralny kompromis, lokalne emocje, Gazeta Wyborcza, 1997-08-14

Porucznik Franciszek Jurecki jest pochowany w Kwaterze Powstańców Warszawskich na Powązkach w Warszawie [...].

źródło: NKJP: K.Kowalski: W Grudusku odsłonięto tablicę upamiętniającą śmierć żołnierzy AK, Tygodnik Ciechanowski, 2008-01-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwatera
kwatery
D. kwatery
kwater
C. kwaterze
kwaterom
B. kwaterę
kwatery
N. kwaterą
kwaterami
Ms. kwaterze
kwaterach
W. kwatero
kwatery

Skróty

kw.

kwat.

4. w terenie

Definicja

prostokątny fragment większego terenu, wydzielony ze względu na określone kryteria

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • kwatera ogrodnicza
  • kwatera składowania
  • kwatery na śmieci
  • budowa kwater

Cytaty

[...] Polega ona na realizacji całej infrastruktury służącej do segregacji odpadów oraz budowie kwatery składowania odpadów resztkowych [...].

źródło: NKJP: Zamieszanie z wnioskami, Dziennik Polski, 2002-07-16

Akceptując ją wojewoda mazowiecki zobowiązał „Uskom” do: 1. Zbudowania nowej kwatery na śmieci w Uniszkach (do końca 2005 r.).

źródło: NKJP: K.Jakubowski: Mława: „Uskom” inwestuje, Krajewo protestuje, Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-07

Krzyżanowice złożyły pięć innych, m.in. na budowę kanalizacji dla południowych sołectw, remonty dróg i budowę kwatery na składowisku odpadów w Tworkowie.

źródło: NKJP: Wieści gminne, Nowiny Raciborskie, 2005-02-15

Psów jest pięć, bo przyłącza się do nich Ciapek Józefa. Przypadają na brzuchy, otaczają kwaterę ogrodu obsianą wyką i nieruchomieją

źródło: NKJP: Danuta Koral, Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwatera
kwatery
D. kwatery
kwater
C. kwaterze
kwaterom
B. kwaterę
kwatery
N. kwaterą
kwaterami
Ms. kwaterze
kwaterach
W. kwatero
kwatery
Data ostatniej modyfikacji: 27.07.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj