Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. cierpliwy
1.a niewytrwały
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zniecierpliwiony | |
| sprzeczne: | cierpliwy |
Połączenia
- niecierpliwa osoba; niecierpliwi kierowcy, klienci
- młody i niecierpliwy
- bardzo niecierpliwy
Cytaty
|
Osoba druga pełni rolę osoby niecierpliwej [...], a więc ponagla rozmówcę, przerywa jej wypowiedzi, błądzi wzrokiem po sali, kręci się na krześle, poklepuje rozmówcę itp. źródło: NKJP: Nina Ogińska-Bulik: Zachowania typu A u dzieci i młodzieży; geneza, charakterystyka i modyfikacja, 1998 |
|
|
Często zdarza się, że niecierpliwi kierowcy przejeżdżają na przeciwległy pas ruchu, co naraża ich na zderzenie lub grozi potrąceniem pieszego. źródło: NKJP: Bezpiecznej na Wiśnickiej, Dziennik Polski, 2003-08-05 |
|
|
Stary, też mogłabym być pisarzem, tylko za bardzo niecierpliwa jestem, nie chciałoby mi się tego wszystkiego na papier przenosić. źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005 |
|
|
Kiedy nadarzyła się okazja - w okupowanym Paryżu - zaczął zachęcać do wszczęcia akcji natychmiastowej. Był niecierpliwy. Uważał, że likwidacja posuwa się zbyt wolno. źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwe |
niecierpliwa |
| D. | niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwej |
| C. | niecierpliwemu |
niecierpliwemu |
niecierpliwemu |
niecierpliwemu |
niecierpliwej |
| B. | niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwy |
niecierpliwe |
niecierpliwą |
| N. | niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwą |
| Ms. | niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwej |
| W. | niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwe |
niecierpliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niecierpliwi |
niecierpliwi |
niecierpliwe |
niecierpliwe |
| D. | niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
| C. | niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
| B. | niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwe |
| N. | niecierpliwymi |
niecierpliwymi |
niecierpliwymi |
niecierpliwymi |
| Ms. | niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
| W. | niecierpliwi |
niecierpliwi |
niecierpliwe |
niecierpliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niecierpliwszy |
niecierpliwszy |
niecierpliwszy |
niecierpliwsze |
niecierpliwsza |
| D. | niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszej |
| C. | niecierpliwszemu |
niecierpliwszemu |
niecierpliwszemu |
niecierpliwszemu |
niecierpliwszej |
| B. | niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszy |
niecierpliwsze |
niecierpliwszą |
| N. | niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszą |
| Ms. | niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niecierpliwsi |
niecierpliwsi |
niecierpliwsze |
niecierpliwsze |
| D. | niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
| C. | niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
| B. | niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwsze |
| N. | niecierpliwszymi |
niecierpliwszymi |
niecierpliwszymi |
niecierpliwszymi |
| Ms. | niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
Inne uwagi
Zwykle stopniuje się opisowo
Składnia
| Rz osobowy | + | niecierpliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
1.b świadczący o braku wytrwałości
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| sprzeczne: | cierpliwy |
Połączenia
- niecierpliwy gest, ruch; głos; niecierpliwe dłonie, ręce
- niecierpliwe oczekiwanie
Cytaty
|
Zresztą gdy trwał proces [...] pojawiały się w Polsce liczne niecierpliwe głosy, „dlaczego to tak długo trwa, dlaczego patyczkować się z nimi, powiesić”. źródło: NKJP: Paweł Wroński, Gazeta Wyborcza, 1996-12-18 |
|
|
Chodził tak niecierpliwym krokiem, że kucharz, by go uspokoić, zapewnił: - Zaraz podaję. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994 |
|
|
W klubie trwa niecierpliwe oczekiwanie na przyjazd Pavelkovej, która obecnie przebywa na zgrupowaniu reprezentacji Słowacji. źródło: NKJP: Trzy do jednego, Dziennik Polski, 2003-09-16 |
|
|
Przestań, Reinmarze - przerwał niecierpliwym gestem Szarlej. - Pohamuj ferwor. Tracisz słuchaczy. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2003 |
|
|
Godzinę siedział na tarasie, a usłyszawszy niecierpliwe miauczenie, poszedł przygotować kolację trójkolorowej kotce. źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwe |
niecierpliwa |
| D. | niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwej |
| C. | niecierpliwemu |
niecierpliwemu |
niecierpliwemu |
niecierpliwemu |
niecierpliwej |
| B. | niecierpliwego |
niecierpliwego |
niecierpliwy |
niecierpliwe |
niecierpliwą |
| N. | niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwą |
| Ms. | niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwej |
| W. | niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwy |
niecierpliwe |
niecierpliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niecierpliwi |
niecierpliwi |
niecierpliwe |
niecierpliwe |
| D. | niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
| C. | niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
niecierpliwym |
| B. | niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwe |
| N. | niecierpliwymi |
niecierpliwymi |
niecierpliwymi |
niecierpliwymi |
| Ms. | niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
niecierpliwych |
| W. | niecierpliwi |
niecierpliwi |
niecierpliwe |
niecierpliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niecierpliwszy |
niecierpliwszy |
niecierpliwszy |
niecierpliwsze |
niecierpliwsza |
| D. | niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszej |
| C. | niecierpliwszemu |
niecierpliwszemu |
niecierpliwszemu |
niecierpliwszemu |
niecierpliwszej |
| B. | niecierpliwszego |
niecierpliwszego |
niecierpliwszy |
niecierpliwsze |
niecierpliwszą |
| N. | niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszą |
| Ms. | niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niecierpliwsi |
niecierpliwsi |
niecierpliwsze |
niecierpliwsze |
| D. | niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
| C. | niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
niecierpliwszym |
| B. | niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwsze |
| N. | niecierpliwszymi |
niecierpliwszymi |
niecierpliwszymi |
niecierpliwszymi |
| Ms. | niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
niecierpliwszych |
Inne uwagi
Zwykle stopniuje się opisowo
Składnia
| Rz nieżywotny | + | niecierpliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||