UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niecierpliwy

Chronologizacja

SStp: (inne znaczenie), SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. cierpliwy

1.a niewytrwały

Definicja

taki, który nie potrafi zachować spokoju i wytrwałości w sytuacji, w której osiągnięcie celu lub zakończenie przeciąga się w czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zniecierpliwiony
sprzeczne:  cierpliwy

Połączenia

  • niecierpliwa osoba; niecierpliwi kierowcy, klienci
  • młody i niecierpliwy
  • bardzo niecierpliwy

Cytaty

Osoba druga pełni rolę osoby niecierpliwej [...], a więc ponagla rozmówcę, przerywa jej wypowiedzi, błądzi wzrokiem po sali, kręci się na krześle, poklepuje rozmówcę itp.

źródło: NKJP: Nina Ogińska-Bulik: Zachowania typu A u dzieci i młodzieży; geneza, charakterystyka i modyfikacja, 1998

Często zdarza się, że niecierpliwi kierowcy przejeżdżają na przeciwległy pas ruchu, co naraża ich na zderzenie lub grozi potrąceniem pieszego.

źródło: NKJP: Bezpiecznej na Wiśnickiej, Dziennik Polski, 2003-08-05

Stary, też mogłabym być pisarzem, tylko za bardzo niecierpliwa jestem, nie chciałoby mi się tego wszystkiego na papier przenosić.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Kiedy nadarzyła się okazja - w okupowanym Paryżu - zaczął zachęcać do wszczęcia akcji natychmiastowej. Był niecierpliwy. Uważał, że likwidacja posuwa się zbyt wolno.

źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwe
niecierpliwa
D. niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwej
C. niecierpliwemu
niecierpliwemu
niecierpliwemu
niecierpliwemu
niecierpliwej
B. niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwy
niecierpliwe
niecierpliwą
N. niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwą
Ms. niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwej
W. niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwe
niecierpliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. niecierpliwi
niecierpliwi
niecierpliwe
niecierpliwe
D. niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
C. niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
B. niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwe
N. niecierpliwymi
niecierpliwymi
niecierpliwymi
niecierpliwymi
Ms. niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
W. niecierpliwi
niecierpliwi
niecierpliwe
niecierpliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. niecierpliwszy
niecierpliwszy
niecierpliwszy
niecierpliwsze
niecierpliwsza
D. niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszej
C. niecierpliwszemu
niecierpliwszemu
niecierpliwszemu
niecierpliwszemu
niecierpliwszej
B. niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszy
niecierpliwsze
niecierpliwszą
N. niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszą
Ms. niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. niecierpliwsi
niecierpliwsi
niecierpliwsze
niecierpliwsze
D. niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
C. niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
B. niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwsze
N. niecierpliwszymi
niecierpliwszymi
niecierpliwszymi
niecierpliwszymi
Ms. niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Składnia

Rz osobowy + niecierpliwy + bez ograniczeń
szyk: neutralny

1.b świadczący o braku wytrwałości

Definicja

świadczący o tym, że ktoś nie potrafi zachować spokoju i wytrwałości w sytuacji, w której osiągnięcie celu lub zakończenie przeciąga się w czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  cierpliwy

Połączenia

  • niecierpliwy gest, ruch; głos; niecierpliwe dłonie, ręce
  • niecierpliwe oczekiwanie

Cytaty

Zresztą gdy trwał proces [...] pojawiały się w Polsce liczne niecierpliwe głosy, „dlaczego to tak długo trwa, dlaczego patyczkować się z nimi, powiesić”.

źródło: NKJP: Paweł Wroński, Gazeta Wyborcza, 1996-12-18

Chodził tak niecierpliwym krokiem, że kucharz, by go uspokoić, zapewnił: - Zaraz podaję.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994

W klubie trwa niecierpliwe oczekiwanie na przyjazd Pavelkovej, która obecnie przebywa na zgrupowaniu reprezentacji Słowacji.

źródło: NKJP: Trzy do jednego, Dziennik Polski, 2003-09-16

Przestań, Reinmarze - przerwał niecierpliwym gestem Szarlej. - Pohamuj ferwor. Tracisz słuchaczy.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2003

Godzinę siedział na tarasie, a usłyszawszy niecierpliwe miauczenie, poszedł przygotować kolację trójkolorowej kotce.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwe
niecierpliwa
D. niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwej
C. niecierpliwemu
niecierpliwemu
niecierpliwemu
niecierpliwemu
niecierpliwej
B. niecierpliwego
niecierpliwego
niecierpliwy
niecierpliwe
niecierpliwą
N. niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwą
Ms. niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwej
W. niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwy
niecierpliwe
niecierpliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. niecierpliwi
niecierpliwi
niecierpliwe
niecierpliwe
D. niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
C. niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
niecierpliwym
B. niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwe
N. niecierpliwymi
niecierpliwymi
niecierpliwymi
niecierpliwymi
Ms. niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
niecierpliwych
W. niecierpliwi
niecierpliwi
niecierpliwe
niecierpliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. niecierpliwszy
niecierpliwszy
niecierpliwszy
niecierpliwsze
niecierpliwsza
D. niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszej
C. niecierpliwszemu
niecierpliwszemu
niecierpliwszemu
niecierpliwszemu
niecierpliwszej
B. niecierpliwszego
niecierpliwszego
niecierpliwszy
niecierpliwsze
niecierpliwszą
N. niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszą
Ms. niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. niecierpliwsi
niecierpliwsi
niecierpliwsze
niecierpliwsze
D. niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
C. niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
niecierpliwszym
B. niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwsze
N. niecierpliwszymi
niecierpliwszymi
niecierpliwszymi
niecierpliwszymi
Ms. niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych
niecierpliwszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Składnia

Rz nieżywotny + niecierpliwy + bez ograniczeń
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json