UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

roztrzaskać

Chronologizacja

1569, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. roztrzaskam
roztrzaskamy
2 os. roztrzaskasz
roztrzaskacie
3 os. roztrzaska
roztrzaskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. roztrzaskałem
+(e)m roztrzaskał
roztrzaskałam
+(e)m roztrzaskała
roztrzaskałom
+(e)m roztrzaskało
roztrzaskaliśmy
+(e)śmy roztrzaskali
roztrzaskałyśmy
+(e)śmy roztrzaskały
2 os. roztrzaskałeś
+(e)ś roztrzaskał
roztrzaskałaś
+(e)ś roztrzaskała
roztrzaskałoś
+(e)ś roztrzaskało
roztrzaskaliście
+(e)ście roztrzaskali
roztrzaskałyście
+(e)ście roztrzaskały
3 os. roztrzaskał
roztrzaskała
roztrzaskało
roztrzaskali
roztrzaskały

bezosobnik: roztrzaskano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. roztrzaskajmy
2 os. roztrzaskaj
roztrzaskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. roztrzaskałbym
bym roztrzaskał
roztrzaskałabym
bym roztrzaskała
roztrzaskałobym
bym roztrzaskało
roztrzaskalibyśmy
byśmy roztrzaskali
roztrzaskałybyśmy
byśmy roztrzaskały
2 os. roztrzaskałbyś
byś roztrzaskał
roztrzaskałabyś
byś roztrzaskała
roztrzaskałobyś
byś roztrzaskało
roztrzaskalibyście
byście roztrzaskali
roztrzaskałybyście
byście roztrzaskały
3 os. roztrzaskałby
by roztrzaskał
roztrzaskałaby
by roztrzaskała
roztrzaskałoby
by roztrzaskało
roztrzaskaliby
by roztrzaskali
roztrzaskałyby
by roztrzaskały

bezosobnik: roztrzaskano by

bezokolicznik: roztrzaskać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: roztrzaskawszy

gerundium: roztrzaskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. roztrzaskanie
roztrzaskania
D. roztrzaskania
roztrzaskań
C. roztrzaskaniu
roztrzaskaniom
B. roztrzaskanie
roztrzaskania
N. roztrzaskaniem
roztrzaskaniami
Ms. roztrzaskaniu
roztrzaskaniach
W. roztrzaskanie
roztrzaskania

imiesłów przymiotnikowy bierny: roztrzaskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. roztrzaskany
roztrzaskany
roztrzaskany
roztrzaskane
roztrzaskana
D. roztrzaskanego
roztrzaskanego
roztrzaskanego
roztrzaskanego
roztrzaskanej
C. roztrzaskanemu
roztrzaskanemu
roztrzaskanemu
roztrzaskanemu
roztrzaskanej
B. roztrzaskanego
roztrzaskanego
roztrzaskany
roztrzaskane
roztrzaskaną
N. roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskaną
Ms. roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. roztrzaskani
roztrzaskani
roztrzaskane
roztrzaskane
D. roztrzaskanych
roztrzaskanych
roztrzaskanych
roztrzaskanych
C. roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanym
roztrzaskanym
B. roztrzaskanych
roztrzaskanych
roztrzaskanych
roztrzaskane
N. roztrzaskanymi
roztrzaskanymi
roztrzaskanymi
roztrzaskanymi
Ms. roztrzaskanych
roztrzaskanych
roztrzaskanych
roztrzaskanych

odpowiednik aspektowy: roztrzaskiwać

Pochodzenie

Zob. trzaskać

1. szybę

Definicja

działając z dużą siłą, spowodować rozpadnięcie się czegoś na kawałki lub znaczne uszkodzenie tego w wielu miejscach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • piorun roztrzaskał coś
  • roztrzaskać auto, butelkę, drzwi, gitarę, naczynie, samochód, szkło, szybę
  • roztrzaskać siekierą
  • roztrzaskać na kawałki
  • roztrzaskać w drobny mak

Cytaty

Potężnym uderzeniem roztrzaskał tylne światła w samochodzie.

źródło: NKJP: Jacek Penc: Za śmierć matki, Express Ilustrowany, 2004-01-30

[...] raczył się rzucić na fotoreportera i roztrzaskać o bruk jego aparat.

źródło: NKJP: Wawelski burgrabia, Dziennik Polski, 2000-02-05

Matką chrzestną została Ewa [...], która symbolicznie roztrzaskała na burcie kieliszek z szampanem.

źródło: NKJP: (T.N.): Łódź olimpijska, Dziennik Bałtycki, 1999-06-11

[...] stare mury zostały roztrzaskane piorunem na pół podczas straszliwej burzy.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Ronja, córka choleryka, Polityka, 2008-05-10

Składnia

bez ograniczeń + roztrzaskać +
CO + (o CO) | (na CZYM)
bez ograniczeń + roztrzaskać +
CO + (CZYM)

2. głowę

Definicja

spowodować poważne obrażenia ciała w wyniku silnego uderzenia lub upadku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • napastnik; pocisk roztrzaskał; kula roztrzaskała
  • roztrzaskać czaszkę, głowę, kolano, łeb, rękę
  • roztrzaskać o kamienie

Cytaty

Podczas zejścia w głąb jaskini spadła w dół i roztrzaskała głowę.

źródło: NKJP: Adam Woźniak: Sygnał ratunkowy, Dziennik Zachodni, 2002-07-15

W czasie próby podania środków usypiających żubr roztrzaskał sobie łeb o kraty.

źródło: NKJP: Michał Wiśniewski: Ogród cierpień, Gazeta Poznańska, 2003-04-12

Na polskim froncie kula roztrzaskała mu cztery żebra i cudem ominęła serce [...].

źródło: NKJP: Paweł Szot: Mołdawska Myszka Mickey, Polityka, 2004-10-09

[...] kiedyś jeden z [...] uliczników roztrzaskał mu głowę świecznikiem i go okradł.

źródło: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2016 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + roztrzaskać +
(KOMU) + CO + (o CO)
bez ograniczeń + roztrzaskać +
(KOMU) + CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json