Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
roztrzaskam |
roztrzaskamy |
|||
| 2 os. |
roztrzaskasz |
roztrzaskacie |
|||
| 3 os. |
roztrzaska |
roztrzaskają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
roztrzaskałem +(e)m roztrzaskał |
roztrzaskałam +(e)m roztrzaskała |
roztrzaskałom +(e)m roztrzaskało |
roztrzaskaliśmy +(e)śmy roztrzaskali |
roztrzaskałyśmy +(e)śmy roztrzaskały |
| 2 os. |
roztrzaskałeś +(e)ś roztrzaskał |
roztrzaskałaś +(e)ś roztrzaskała |
roztrzaskałoś +(e)ś roztrzaskało |
roztrzaskaliście +(e)ście roztrzaskali |
roztrzaskałyście +(e)ście roztrzaskały |
| 3 os. |
roztrzaskał |
roztrzaskała |
roztrzaskało |
roztrzaskali |
roztrzaskały |
bezosobnik: roztrzaskano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
roztrzaskajmy |
|
| 2 os. |
roztrzaskaj |
roztrzaskajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
roztrzaskałbym bym roztrzaskał |
roztrzaskałabym bym roztrzaskała |
roztrzaskałobym bym roztrzaskało |
roztrzaskalibyśmy byśmy roztrzaskali |
roztrzaskałybyśmy byśmy roztrzaskały |
| 2 os. |
roztrzaskałbyś byś roztrzaskał |
roztrzaskałabyś byś roztrzaskała |
roztrzaskałobyś byś roztrzaskało |
roztrzaskalibyście byście roztrzaskali |
roztrzaskałybyście byście roztrzaskały |
| 3 os. |
roztrzaskałby by roztrzaskał |
roztrzaskałaby by roztrzaskała |
roztrzaskałoby by roztrzaskało |
roztrzaskaliby by roztrzaskali |
roztrzaskałyby by roztrzaskały |
bezosobnik: roztrzaskano by
bezokolicznik: roztrzaskać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
roztrzaskawszy
gerundium: roztrzaskanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | roztrzaskanie |
roztrzaskania |
| D. | roztrzaskania |
roztrzaskań |
| C. | roztrzaskaniu |
roztrzaskaniom |
| B. | roztrzaskanie |
roztrzaskania |
| N. | roztrzaskaniem |
roztrzaskaniami |
| Ms. | roztrzaskaniu |
roztrzaskaniach |
| W. | roztrzaskanie |
roztrzaskania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: roztrzaskany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | roztrzaskany |
roztrzaskany |
roztrzaskany |
roztrzaskane |
roztrzaskana |
| D. | roztrzaskanego |
roztrzaskanego |
roztrzaskanego |
roztrzaskanego |
roztrzaskanej |
| C. | roztrzaskanemu |
roztrzaskanemu |
roztrzaskanemu |
roztrzaskanemu |
roztrzaskanej |
| B. | roztrzaskanego |
roztrzaskanego |
roztrzaskany |
roztrzaskane |
roztrzaskaną |
| N. | roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskaną |
| Ms. | roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | roztrzaskani |
roztrzaskani |
roztrzaskane |
roztrzaskane |
| D. | roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
| C. | roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
roztrzaskanym |
| B. | roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
roztrzaskane |
| N. | roztrzaskanymi |
roztrzaskanymi |
roztrzaskanymi |
roztrzaskanymi |
| Ms. | roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
roztrzaskanych |
odpowiednik aspektowy: roztrzaskiwać
Pochodzenie
1. szybę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Połączenia
- piorun roztrzaskał coś
- roztrzaskać auto, butelkę, drzwi, gitarę, naczynie, samochód, szkło, szybę
- roztrzaskać siekierą
- roztrzaskać na kawałki
- roztrzaskać w drobny mak
Cytaty
|
Potężnym uderzeniem roztrzaskał tylne światła w samochodzie. źródło: NKJP: Jacek Penc: Za śmierć matki, Express Ilustrowany, 2004-01-30 |
|
|
[...] raczył się rzucić na fotoreportera i roztrzaskać o bruk jego aparat. źródło: NKJP: Wawelski burgrabia, Dziennik Polski, 2000-02-05 |
|
|
Matką chrzestną została Ewa [...], która symbolicznie roztrzaskała na burcie kieliszek z szampanem. źródło: NKJP: (T.N.): Łódź olimpijska, Dziennik Bałtycki, 1999-06-11 |
|
|
[...] stare mury zostały roztrzaskane piorunem na pół podczas straszliwej burzy. źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Ronja, córka choleryka, Polityka, 2008-05-10 |
Składnia
|
+ | roztrzaskać | + |
CO +
(o CO) | (na CZYM)
|
|
+ | roztrzaskać | + |
CO +
(CZYM)
|
2. głowę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Połączenia
- napastnik; pocisk roztrzaskał; kula roztrzaskała
- roztrzaskać czaszkę, głowę, kolano, łeb, rękę
- roztrzaskać o kamienie
Cytaty
|
Podczas zejścia w głąb jaskini spadła w dół i roztrzaskała głowę. źródło: NKJP: Adam Woźniak: Sygnał ratunkowy, Dziennik Zachodni, 2002-07-15 |
|
|
W czasie próby podania środków usypiających żubr roztrzaskał sobie łeb o kraty. źródło: NKJP: Michał Wiśniewski: Ogród cierpień, Gazeta Poznańska, 2003-04-12 |
|
|
Na polskim froncie kula roztrzaskała mu cztery żebra i cudem ominęła serce [...]. źródło: NKJP: Paweł Szot: Mołdawska Myszka Mickey, Polityka, 2004-10-09 |
|
|
[...] kiedyś jeden z [...] uliczników roztrzaskał mu głowę świecznikiem i go okradł. źródło: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2016 (books.google.pl) |
Składnia
|
+ | roztrzaskać | + |
(KOMU) +
CO +
(o CO)
|
|
+ | roztrzaskać | + |
(KOMU) +
CO +
(CZYM)
|