Chronologizacja
Pochodzenie
Uniwerbizowane wyrażenie przysłówkowe z goła; zob. goły
1. zgoła rozpaczliwy
Definicja
Kategoria znaczeniowa
wykładnik doboru wyrażenia
Cytaty
|
- No, tak - powiedział sędzia Romnicki i już chciał zakończyć rozmowę, lecz nagle odczuł podwójną przykrość. Że będzie musiał się rozstać z tym miłym, milczącym dzieckiem. I że dolega mu coś ważnego, jakiś niepokój, gorycz lub zgoła rozczarowanie. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990 |
|
|
Albo Nikołaj Iwanowicz Azimow doświadczył czegoś na kształt życzeniowej halucynacji, albo nastąpiło nieoczekiwane i zgoła nadprogramowe spotkanie z Białą Damą Białego Domku, czego nie można wykluczyć, chociaż Kola nie miał pojęcia o legendach Łazienkowskiego parku. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001 |
|
|
Ale chociaż polityczna władza nad Medo-Persją przeszła niepodzielnie w ręce Persów, to jednak nie zepchnięto Medów na margines życia społecznego, i w nowej rzeczywistości odgrywali oni zgoła niepoślednią rolę. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Rzeczy ostateczne człowieka i świata: eschatologia Zaratusztrianizmu, 2005 |
|
|
Natomiast kiedy to piszę, czuję na piersiach chłód lufy pistoletu, kieszenie mam wypchane magazynkami nabojów i zgoła niewyobrażalnymi zwiastunami mordu. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek, Wolna Trybuna, 1999 |
|
|
Brońcia przenosi wzrok z jej twarzy tryskającej humorem na stężały profil Szczęsnego, widzi, że tych dwojga ona, Brońcia z piątej klasy, zgoła nie obchodzi, i sposępniała idzie w stronę drzwi. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952 |
Odmiana
część mowy: partykuła
podklasa: uściślająca
Składnia
| zgoła _ | |||
|
ograniczenia zakresu użycia:
nie z Cz. t. rozk.
|
|||
| szyk: zmienny: neutralna antepozycja | |||
2. zgoła nie z chęci zabawy
Definicja
Kategoria znaczeniowa
wykładnik stopnia cechy
Relacje znaczeniowe
| (quasi)synonimy: | całkiem, całkowicie |
Cytaty
|
Zygmunt zaś, mimo socjalistycznego światopoglądu, jest pokojowo nastawiony do całego świata i żywi zgoła nierewolucyjny szacunek do rzeczy dokonanych. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006 |
|
|
Wolał nie mieć nic wspólnego z rosyjskimi służbami dyplomatycznymi. Zaczęłyby się zgoła niepotrzebne wypytywania i dociekania. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001 |
|
|
Frasobliwa ostatnio dwórka wyglądała dziś zgoła inaczej. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1996 |
|
|
Na to odpowiem z kolei, iż tak zgoła nie jest. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: Obecność mitu, 1994 |
Odmiana
część mowy: operator metapredykatywny
podklasa: operator gradacji
Składnia
| zgoła _ Cz., Przym. st. równy, Przysł.st. równy - cecha stopniowalna w Zd.z negacją |
||
| szyk: stały: antepozycja |