UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

urodziwy

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. urodziwy
urodziwy
urodziwy
urodziwe
urodziwa
D. urodziwego
urodziwego
urodziwego
urodziwego
urodziwej
C. urodziwemu
urodziwemu
urodziwemu
urodziwemu
urodziwej
B. urodziwego
urodziwego
urodziwy
urodziwe
urodziwą
N. urodziwym
urodziwym
urodziwym
urodziwym
urodziwą
Ms. urodziwym
urodziwym
urodziwym
urodziwym
urodziwej
W. urodziwy
urodziwy
urodziwy
urodziwe
urodziwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. urodziwi
urodziwi
urodziwe
urodziwe
D. urodziwych
urodziwych
urodziwych
urodziwych
C. urodziwym
urodziwym
urodziwym
urodziwym
B. urodziwych
urodziwych
urodziwych
urodziwe
N. urodziwymi
urodziwymi
urodziwymi
urodziwymi
Ms. urodziwych
urodziwych
urodziwych
urodziwych
W. urodziwi
urodziwi
urodziwe
urodziwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. urodziwszy
urodziwszy
urodziwszy
urodziwsze
urodziwsza
D. urodziwszego
urodziwszego
urodziwszego
urodziwszego
urodziwszej
C. urodziwszemu
urodziwszemu
urodziwszemu
urodziwszemu
urodziwszej
B. urodziwszego
urodziwszego
urodziwszy
urodziwsze
urodziwszą
N. urodziwszym
urodziwszym
urodziwszym
urodziwszym
urodziwszą
Ms. urodziwszym
urodziwszym
urodziwszym
urodziwszym
urodziwszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. urodziwsi
urodziwsi
urodziwsze
urodziwsze
D. urodziwszych
urodziwszych
urodziwszych
urodziwszych
C. urodziwszym
urodziwszym
urodziwszym
urodziwszym
B. urodziwszych
urodziwszych
urodziwszych
urodziwsze
N. urodziwszymi
urodziwszymi
urodziwszymi
urodziwszymi
Ms. urodziwszych
urodziwszych
urodziwszych
urodziwszych

Pochodzenie

Zob. uroda

1. mężczyzna

Definicja

książk. 
taki, który wyróżnia się wyjątkową urodą - zespołem zewnętrznych, fizycznych cech człowieka, składających się na jego piękny wygląd

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • urodziwa aktorka, córka, dziewczyna, kobieta, niewiasta, pani, panienka, panna, żona; urodziwy chłopak, chłopiec, mężczyzna, młodzieniec; urodziwe dziewczęta; urodziwi ludzie
  • nieprzeciętnie, niezwykle, wyjątkowo; niespecjalnie urodziwy
  • urodziwy i utalentowany

Cytaty

Urodziwe kobiety powinny być smukłe, proporcjonalne, z dobrą gładką skórą, opalone. Ich twarze, o regularnych rysach, mają przyozdabiać małe noski, wypukłe usta, wielkie oczy i aksamitna cera.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Niewolnicy oczu, Polityka, 2006-04-01

Dankalowie byli zupełnie niepodobni do Abisyńczyków, których widywaliśmy dotychczas. Wyjątkowo kształtni, urodziwi, skórę mieli koloru czekolady, bardzo lśniącą, ponieważ [...] namaszczali ją codziennie masłem lub oliwą.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Jeden z tuziemców o kształtnej i urodziwej twarzy, [...] o kruczoczarnych włosach sięgających pasa i spadających luźno na białą, płócienną koszulę - jedyne jego odzienie - ofiarował swoje usługi przewodnika do ruin.

źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007

Wzorem średniowiecznych przodków [...] nie wzdragali się przed gwałtami, rabunkami ani porywaniem w jasyr niewiast i co urodziwszych młodzieńców.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

2. krajobraz

Definicja

książk. 
taki, który oceniany jest przez mówiącego jako bardzo ładny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • urodziwy krajobraz; kwiat; przedmiot; urodziwa budowla; okolica, sceneria; urodziwe miejsce
  • niezwykle, wyjątkowo urodziwy

Cytaty

Właściciele wyjątkowo urodziwych domostw po raz kolejny zmierzą się w konkursie na najpiękniejszą posesję.

źródło: NKJP: Gazeta Wrocławska, 2003-03-14

W słoneczny dzień nie ma urodziwszego miejsca w okolicy, gdy przed oknami widok od Babiej Góry przez Tatry po Gorce.

źródło: NKJP: W swojej i żony obronie, Dziennik Polski, 2002-02-04

Przed zimnem chronić mają budy, które już wcześniej sklecili z desek przyjaciele zwierząt. Niezbyt urodziwe budowle stoją na obrzeżach osiedli, ale innej rady nie ma.

źródło: NKJP: (KBS): Pieska zima, Express Ilustrowany, 2003-01-11

O tym, że twarze typowe są atrakcyjne, świadczy także fakt o wiele częstszego mylenia między sobą twarzy ładnych niż brzydkich. Brzydkim można być na wiele sposobów. Urodziwe twarze są do siebie bardzo podobne.

źródło: NKJP: Internet

Jedno jest pewne, że osoby preferujące oryginalność i niepowtarzalność znajdą tu urodziwe przedmioty dekoracyjne i codziennego użytku.

źródło: NKJP: (FER): W domu i wokół domu, Dziennik Zachodni, 2002-03-12

Data ostatniej modyfikacji: 26.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json