Chronologizacja
Pochodzenie
ogsł. *uroda (r.ż.) : *urodъ (r.m.) 'obfity plon, to, co urodzone w nadmiarze'
Rzeczowniki od psł. przedrostkowego czasownika *uroditi ‘urodzić, wydać obficie, dać bujny plon’.
Wtórne znaczenie 'przyrodzone piękno, piękny wygląd' obok wielu innych poświadczone już w staropolszczyźnie.
1. modelki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka
Połączenia
- chłopięca, damska, dziewczęca, kobieca, młodzieńcza, męska; południowa, semicka, słowiańska, śródziemnomorska; delikatna, egzotyczna, klasyczna, niepospolita, nieprzeciętna, nieskazitelna, olśniewająca, posągowa, przeciętna, rzadka, szlachetna uroda
- uroda kobiety, mężczyzny, modelki
- ideał, kanony; typ urody; ktoś wielkiej urody
- ktoś o wielkiej urodzie
- uroda przemija
- odziedziczyć, pielęgnować, poprawić; stracić urodę; coś podkreśla czyjąś urodę
- zachwycać urodą; obdarzony; nie grzeszyć urodą
- słynący, znany z urody
- dbać o urodę
Cytaty
|
Kobiety podkreślały urodę wszelkimi sposobami, stosując kosmetyki i inne środki upiększające. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2005 |
|
|
Na szczęście nie istnieje jeden powszechnie obowiązujący kanon urody dla płci obojga [...]. źródło: NKJP: Tomasz Sas: Najpiękniejsza, Express Ilustrowany, 2001-07-13 |
|
|
Miss Zagłębia ma typowo słowiańską urodę, wspaniały uśmiech, 176 cm wzrostu, blond włosy i wymiary 82-62-85. źródło: NKJP: ps: Niebieskooka piękność, Trybuna Śląska, 2003-05-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | uroda |
urody |
|
| D. | urody |
urod |
|
| C. | urodzie |
urodom |
|
| B. | urodę |
urody |
|
| N. | urodą |
urodami |
|
| Ms. | urodzie |
urodach |
|
| W. | urodo |
urody |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | uroda | + |
(JAKA)
|
2. życia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe
Połączenia
- uroda drzew, gór, krajobrazu, kwiatów, lasów, natury, okolicy, pejzażu, przyrody (górskiej, nadmorskiej), żywiołu; architektury budynków, gospodarstwa; charakteru, młodości, życia; języka, polszczyzny
- dostrzec, głosić, reklamować urodę czegoś
- oszołomiony urodą czegoś
- troszczyć się, zadbać o urodę czegoś
Cytaty
|
[...] wobec okrucieństwa wojny zadaniem poety jest głosić urodę życia i siłę miłości. źródło: NKJP: Jolanta Berent: Chłodno o śniegu, Polityka, 2005-11-19 |
|
|
Tacy fotograficy, jak Jan Bułhak, Edward Hartwig, Paweł Pierściński, polską fotografię pejzażową wydźwignęli na wyżyny. Ich fotografie [...] są dowodem na to, że uroda krajobrazu polskiego nie jest mitem. źródło: NKJP: Lechosław Herz: Wardęga Opowieści z pobocza drogi, 2010 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | uroda |
urody |
|
| D. | urody |
urod |
|
| C. | urodzie |
urodom |
|
| B. | urodę |
urody |
|
| N. | urodą |
urodami |
|
| Ms. | urodzie |
urodach |
|
| W. | urodo |
urody |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | uroda | + |
CZEGO
|