UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czupryna

Chronologizacja

1543, SPXVI
Użycie metaforyczne

Pochodzenie

płn. psł. *čuprina 'włosy sterczące na wierzchu głowy, czub'

1. włosy

Definicja

bujne włosy swobodnie układające się na głowie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

bujna, gęsta, przerzedzona; blond, ciemna, jasna, ruda, siwa, szpakowata; niesforna, rozczochrana, rozwiana, rozwichrzona, zmierzwiona czupryna
czupryna faluje, spada na oczy/ twarz, sterczy
przyczesać, przygładzić, przystrzyc, zmierzwić czuprynę
pociągnąć, szarpać kogoś za czuprynę

Cytaty

Trubadur skłonił się księciu w pas, nisko pochylając swą srebrną, trochę już przerzedzoną czuprynę.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Hela, przytulając się do mnie, uniosła się na palcach i pociągnęła mnie za czuprynę.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	czupryna	czupryny
D.	czupryny	czupryn

C.	czuprynie	czuprynom
B.	czuprynę	czupryny
N.	czupryną	czuprynami
Ms.	czuprynie	czuprynach
W.	czupryno	czupryny

2. głowa

Definicja

pot.

ludzka głowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

dać komuś, uderzyć kogoś, oberwać po czuprynie

Cytaty

- W czasie pierwszej wojny ten Rosjanin znów zjawił się u nas. Był wysokim oficerem marynarki carskiej, bodaj z jakąś misją torpedową ichniego admirała. Jak mu tam? - Legenda podrapał się frasobliwie w czuprynę i to pomogło mu przywołać trudne do zapamiętania nazwisko: - Kołczaka.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	czupryna	czupryny
D.	czupryny	czupryn

C.	czuprynie	czuprynom
B.	czuprynę	czupryny
N.	czupryną	czuprynami
Ms.	czuprynie	czuprynach
W.	czupryno	czupryny

3. korona drzewa

Definicja

książk.

górna część drzewa składająca się z konarów i gałęzi, zwykle pokryta liśćmi lub igłami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Połączenia

czupryny drzew, kasztanów, lasów, palm

Cytaty

[...] gdzieś przede mną, w końcu ogrodu, aleja grabowa, gdzie stykają się górą czupryny drzew i słońce jasnymi blaszkami sypie się na trawę.

źródło: NKJP: Joanna Kulmowa: Topografia myślenia, 2001

Ulica Roosevelta [...] z jednej strony piętrzyła swe masywne kamienice, z drugiej - otwierała się na zachwaszczone tereny dawnych ogródków działkowych. Dalej były tory kolejowe i gęste czupryny kasztanów przy Teatralce, nad którymi wznosił się budynek Opery.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	czupryna	czupryny
D.	czupryny	czupryn

C.	czuprynie	czuprynom
B.	czuprynę	czupryny
N.	czupryną	czuprynami
Ms.	czuprynie	czuprynach
W.	czupryno	czupryny

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

czupryna

CZEGO

Frazeologizmy

lwia grzywa
lwia czupryna

Data ostatniej modyfikacji: 04.04.2025