Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zabieram się |
zabieramy się |
|||
| 2 os. |
zabierasz się |
zabieracie się |
|||
| 3 os. |
zabiera się |
zabierają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zabierałem się +(e)m się zabierał |
zabierałam się +(e)m się zabierała |
zabierałom się +(e)m się zabierało |
zabieraliśmy się +(e)śmy się zabierali |
zabierałyśmy się +(e)śmy się zabierały |
| 2 os. |
zabierałeś się +(e)ś się zabierał |
zabierałaś się +(e)ś się zabierała |
zabierałoś się +(e)ś się zabierało |
zabieraliście się +(e)ście się zabierali |
zabierałyście się +(e)ście się zabierały |
| 3 os. |
zabierał się |
zabierała się |
zabierało się |
zabierali się |
zabierały się |
bezosobnik: zabierano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zabierał będę się zabierać |
będę się zabierała będę się zabierać |
będę się zabierało będę się zabierać |
będziemy się zabierali będziemy się zabierać |
będziemy się zabierały będziemy się zabierać |
| 2 os. |
będziesz się zabierał będziesz się zabierać |
będziesz się zabierała będziesz się zabierać |
będziesz się zabierało będziesz się zabierać |
będziecie się zabierali będziecie się zabierać |
będziecie się zabierały będziecie się zabierać |
| 3 os. |
będzie się zabierał będzie się zabierać |
będzie się zabierała będzie się zabierać |
będzie się zabierało będzie się zabierać |
będą się zabierali będą się zabierać |
będą się zabierały będą się zabierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zabierajmy się |
|
| 2 os. |
zabieraj się |
zabierajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zabierałbym się bym się zabierał |
zabierałabym się bym się zabierała |
zabierałobym się bym się zabierało |
zabieralibyśmy się byśmy się zabierali |
zabierałybyśmy się byśmy się zabierały |
| 2 os. |
zabierałbyś się byś się zabierał |
zabierałabyś się byś się zabierała |
zabierałobyś się byś się zabierało |
zabieralibyście się byście się zabierali |
zabierałybyście się byście się zabierały |
| 3 os. |
zabierałby się by się zabierał |
zabierałaby się by się zabierała |
zabierałoby się by się zabierało |
zabieraliby się by się zabierali |
zabierałyby się by się zabierały |
bezosobnik: zabierano by się
bezokolicznik: zabierać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zabierając się
gerundium: zabieranie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zabieranie się |
zabierania się |
| D. | zabierania się |
zabierań się |
| C. | zabieraniu się |
zabieraniom się |
| B. | zabieranie się |
zabierania się |
| N. | zabieraniem się |
zabieraniami się |
| Ms. | zabieraniu się |
zabieraniach się |
| W. | zabieranie się |
zabierania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zabierający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zabierający się |
zabierający się |
zabierający się |
zabierające się |
zabierająca się |
| D. | zabierającego się |
zabierającego się |
zabierającego się |
zabierającego się |
zabierającej się |
| C. | zabierającemu się |
zabierającemu się |
zabierającemu się |
zabierającemu się |
zabierającej się |
| B. | zabierającego się |
zabierającego się |
zabierający się |
zabierające się |
zabierającą się |
| N. | zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającą się |
| Ms. | zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zabierający się |
zabierający się |
zabierające się |
zabierające się |
| D. | zabierających się |
zabierających się |
zabierających się |
zabierających się |
| C. | zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającym się |
zabierającym się |
| B. | zabierających się |
zabierających się |
zabierających się |
zabierające się |
| N. | zabierającymi się |
zabierającymi się |
zabierającymi się |
zabierającymi się |
| Ms. | zabierających się |
zabierających się |
zabierających się |
zabierających się |
odpowiednik aspektowy: zabrać się
Pochodzenie
Zob. zabierać
1. do roboty
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | brać się |
Połączenia
- zabierać się do pracy, do roboty; do pisania, do czytania, do lektury, do nauki; do gotowania, do jedzenia, do spania; do wyjścia, do odejścia
- zabierać się !?za sprzątanie
Cytaty
|
Jak dobrze pójdzie, gdzieś w maju lub czerwcu można zabierać się do roboty, która musi się skończyć przed pierwszymi mrozami. źródło: NKJP: Adam Grzeszak: Zagubione autostrady, Polityka, 2004-10-16 |
|
|
Babcia rzuca swoje sakramentalne „at” i z zadowoleniem zabiera się do jedzenia. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
[...] Znów zwrócił się w drugą stronę, zabierając się do odejścia. źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993 |
|
|
- Muszę przyznać, że dość rzadko zabieram się !?za sprzątanie. źródło: NKJP: Ewelina Kwiatkowska: Rypin: Rypinianie zabrali się za wiosenne porządki?, Gazeta Pomorska, 2010-03-24 |
|
|
Uwiązawszy konia u werandy, zabierał się go rozsiodłać. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
Składnia
|
+ | zabierać się | + |
do CZEGO
|
|
+ | zabierać się | + |
!?za CO
|
|
+ | zabierać się | + |
BEZOKOLICZNIK
|
Informacja normatywna
Uznawane za niepoprawne: zabierać się za co.
2. za kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Teraz zabieram się za siebie. Nagle schudłam wiele kilogramów, odstawiając to, co jadłam do tej pory, na bok. źródło: NKJP: Mateusz Grzesiak: AlphaFemale, 2009 |
|
|
Na razie zabiera się za mnie: „A co ty w ogóle zamierzasz w życiu robić? źródło: NKJP: Bogusława Jędrasik: Gorączka opowiadania wyuzdane, 2007 |
|
|
[...] Nie rozliczono głównych sprawców, a zabieramy się za współpracowników. źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008 |
Składnia
|
+ | zabierać się | + |
za KOGO
|
3. skądś szybko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Cytaty
|
Zląkłem się jak nigdy, bo to posuwało się w moim kierunku. Postanowiłem zabierać się stamtąd. źródło: NKJP: Cezary Klimaszewski: Co pojawiło się na niebie?, Głos Siemiatycz, 2008-06-02 |
|
|
- Niech dziadek otwiera bramę. Wstawiamy tę jego brykę do stodoły i zabieramy się stąd, zanim ktoś zobaczy. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002 |
|
|
[...] zabierają się więc w pośpiechu, zostawiając część dokumentów na przechowanie Przybyłom [...]. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007 |
|
|
To szczyt prostactwa, chyba przyznasz, więc zabieraj się, pókim dobra i wynoś się stąd. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Pogrzeb czarownicy, 2003 |
Składnia
|
+ | zabierać się | + |
SKĄD
|
4. siebie samego na przejażdżki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Cytaty
|
Właśnie autem zabierał się do Warszawy. źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006 |
|
|
W zimie oba dzwonki rozlegały się w mroku i dopiero podczas trzęsącej jazdy na wozie z bańkami mleka, którym zabierałem się na stację [...], zaczynało szarzeć. źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994 |
|
|
Zamiast samemu zabierać się na motorowe przejażdżki, idź z rodziną na spacer do lasu lub nad rzekę. źródło: NKJP: (wróżka Kletsima): Horoskop, Czas Ostrzeszowski, 2008-04-15 |
Składnia
|
+ | zabierać się | + |
DOKĄD +
(CZYM)
|
|
+ | zabierać się | + |
na CO
|
5. z kimś samochodem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
[...] Mimo sprzeciwu matki zabierał się z ojczymem do miasta [...]. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Gdy jadę do miasta, korzystam z pociągu o 6.15 lub zabieram się z kimś samochodem, bo na własny mnie nie stać [...]. źródło: NKJP: (AGNI, ANB): Bez pociągu, Gazeta Wrocławska, 2003-03-01 |
|
|
Wraz z Beatą Pawlikowską zabieram się w podróż po Peru, którą autorka rozpoczyna w stolicy kraju, Limie. źródło: NKJP: Renata Blicharz: Peru dla odważnych, Esensja, 2008-11 |
|
|
[...] Zabieramy się z nimi na wędrówkę. źródło: NKJP: Eustachy Rylski: Po śniadaniu, 2009 |
Składnia
|
+ | zabierać się | + |
DOKĄD +
(CZYM) +
z KIM
|
6. do dziewczyny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dobierać się |
Cytaty
|
Znałem kiedyś jedną damę, zabieram się do niej, a ona mówi: „Zostaw mnie, mam syfa''. źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
|
|
Dopiero gdy ją pobił, zabierał się do niej. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
Najedzeni i napici zabierali się za dziewczęta. źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006 |
Składnia
|
+ | zabierać się | + |
do KOGO/za KOGO
|