UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

posady

Chronologizacja

SPXVI: pod: posada, SL: pod: posada, SWil: pod: posada, SJPWar: pod: posada, SJPDor: pod: posada, SJPSz: pod: posada, ISJP: pod: posada, PSWP: pod: posada, USJP: pod: posada

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. posady
D. posad
C. posadom
B. posady
N. posadami
Ms. posadach
W. posady

Pochodzenie

Od dawnego posada 'podstawa, fundament', rzeczownika odczasownikowego od przedrostkowego posadzić, które kontynuuje psł. *posaditi; zob. posadzić, sadzić

1. fundamenty budowlane

Definicja

fundamenty budynku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Połączenia

  • posady budynku, domu
  • wstrząsnąć posadami
  • drżeć, dygotać, zadrżeć; skrzypieć w posadach

Cytaty

Cały dom drży w posadach regularnie dwa razy na godzinę, kiedy autobus przejeżdża po dziurawym asfalcie, kieliszki i szyby w kredensie dzwonią o siebie, fajansowa filiżanka za każdym razem przesuwa się o kilka milimetrów w stronę krawędzi.

źródło: NKJP: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

Przed wiekami pałace i dwory wyrastały właśnie w ten sposób - do ich kamiennych posad ściekało bogactwo wyżęte z okolicznych dóbr ziemskich, roli, pastwisk i lasów.

źródło: NKJP: Mirosław Kuleba: Pałace na sprzedaż, Dziennik Polski, 2002-04-12

Choć stawialiśmy kroki nieśmiało, ostrożnie, słychać nas było, jakby cały kościół skrzypiał w posadach od każdego naszego stąpnięcia, a nawet w murach coś trzeszczało i także na chórze belki się o siebie ocierały.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Potężne grzmoty przewalały się po krużgankach i zdawały się wstrząsać posadami budowli.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Lont podpalono dopiero nazajutrz, między zupą i drugim daniem. Huknęło. Armata cofnęła się z impetem i ratusz zadrżał w posadach, a gruz zasypał przewody kominowe.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998

Składnia

bez ograniczeń + posady +
CZEGO

2. podstawy czegoś

Definicja

książk. 
coś postrzeganego jako podstawa, na której opiera się określona całość

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • posady świata
  • wstrząsać, wstrząsnąć, zatrząść posadami
  • wstrząsnąć czymś od posad; ruszać, ruszyć z posad
  • dygotać, skrzypieć w posadach

Cytaty

Tylko taka polityka, jaką prowadziłem, mogła ruszyć gminę z posad, nadać jej tempa, zaścianek zamienić w Europę.

źródło: NKJP: Sami swoi, Dziennik Polski, 2000-08-31

Jak Archimedesowi potrzebny był punkt poza Ziemią, by ją ruszyć z posad, tak Pilchowi niezbędny stał się punkt oparcia poza nim, aby go - Pilcha - wydźwignąć z alkoholizmu.

źródło: NKJP: Brat w nałogu, Dziennik Polski, 2000-12-13

Budowa Disneylandu pod Paryżem zatrzęsła posadami francuskiej kultury, choć nie naruszyła nic ze spuścizny wiecznie żywej rewolucji 1789 - nawet na upartego jakoś w tradycję rewolucyjną wepchnąć by się to przedsięwzięcie dało.

źródło: NKJP: Anna Zechenter: W Polandzie jak w Eurolandzie, Dziennik Polski, 2008-07-01

Pierwsza wizyta w rodzinnym domu twojego ukochanego może wstrząsnąć posadami waszego związku.

źródło: NKJP: Tamara Szalska: Miłosne kryzysy, Cosmopolitan, nr 12, 2000

Składnia

bez ograniczeń + posady +
CZEGO

Frazeologizmy

coś trzęsie się w posadach
coś chwieje się w posadach
coś drży w posadach
coś zatrzęsło się w posadach
coś zachwiało się w posadach
coś zadrżało w posadach
Data ostatniej modyfikacji: 14.08.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json