UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozłupywać

Chronologizacja

1642, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozłupuję
rozłupujemy
2 os. rozłupujesz
rozłupujecie
3 os. rozłupuje
rozłupują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozłupywałem
+(e)m rozłupywał
rozłupywałam
+(e)m rozłupywała
rozłupywałom
+(e)m rozłupywało
rozłupywaliśmy
+(e)śmy rozłupywali
rozłupywałyśmy
+(e)śmy rozłupywały
2 os. rozłupywałeś
+(e)ś rozłupywał
rozłupywałaś
+(e)ś rozłupywała
rozłupywałoś
+(e)ś rozłupywało
rozłupywaliście
+(e)ście rozłupywali
rozłupywałyście
+(e)ście rozłupywały
3 os. rozłupywał
rozłupywała
rozłupywało
rozłupywali
rozłupywały

bezosobnik: rozłupywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozłupywał
będę rozłupywać
będę rozłupywała
będę rozłupywać
będę rozłupywało
będę rozłupywać
będziemy rozłupywali
będziemy rozłupywać
będziemy rozłupywały
będziemy rozłupywać
2 os. będziesz rozłupywał
będziesz rozłupywać
będziesz rozłupywała
będziesz rozłupywać
będziesz rozłupywało
będziesz rozłupywać
będziecie rozłupywali
będziecie rozłupywać
będziecie rozłupywały
będziecie rozłupywać
3 os. będzie rozłupywał
będzie rozłupywać
będzie rozłupywała
będzie rozłupywać
będzie rozłupywało
będzie rozłupywać
będą rozłupywali
będą rozłupywać
będą rozłupywały
będą rozłupywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozłupujmy
2 os. rozłupuj
rozłupujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozłupywałbym
bym rozłupywał
rozłupywałabym
bym rozłupywała
rozłupywałobym
bym rozłupywało
rozłupywalibyśmy
byśmy rozłupywali
rozłupywałybyśmy
byśmy rozłupywały
2 os. rozłupywałbyś
byś rozłupywał
rozłupywałabyś
byś rozłupywała
rozłupywałobyś
byś rozłupywało
rozłupywalibyście
byście rozłupywali
rozłupywałybyście
byście rozłupywały
3 os. rozłupywałby
by rozłupywał
rozłupywałaby
by rozłupywała
rozłupywałoby
by rozłupywało
rozłupywaliby
by rozłupywali
rozłupywałyby
by rozłupywały

bezosobnik: rozłupywano by

bezokolicznik: rozłupywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozłupując

gerundium: rozłupywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozłupywanie
rozłupywania
D. rozłupywania
rozłupywań
C. rozłupywaniu
rozłupywaniom
B. rozłupywanie
rozłupywania
N. rozłupywaniem
rozłupywaniami
Ms. rozłupywaniu
rozłupywaniach
W. rozłupywanie
rozłupywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozłupujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozłupujący
rozłupujący
rozłupujący
rozłupujące
rozłupująca
D. rozłupującego
rozłupującego
rozłupującego
rozłupującego
rozłupującej
C. rozłupującemu
rozłupującemu
rozłupującemu
rozłupującemu
rozłupującej
B. rozłupującego
rozłupującego
rozłupujący
rozłupujące
rozłupującą
N. rozłupującym
rozłupującym
rozłupującym
rozłupującym
rozłupującą
Ms. rozłupującym
rozłupującym
rozłupującym
rozłupującym
rozłupującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozłupujący
rozłupujący
rozłupujące
rozłupujące
D. rozłupujących
rozłupujących
rozłupujących
rozłupujących
C. rozłupującym
rozłupującym
rozłupującym
rozłupującym
B. rozłupujących
rozłupujących
rozłupujących
rozłupujące
N. rozłupującymi
rozłupującymi
rozłupującymi
rozłupującymi
Ms. rozłupujących
rozłupujących
rozłupujących
rozłupujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozłupywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozłupywany
rozłupywany
rozłupywany
rozłupywane
rozłupywana
D. rozłupywanego
rozłupywanego
rozłupywanego
rozłupywanego
rozłupywanej
C. rozłupywanemu
rozłupywanemu
rozłupywanemu
rozłupywanemu
rozłupywanej
B. rozłupywanego
rozłupywanego
rozłupywany
rozłupywane
rozłupywaną
N. rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywaną
Ms. rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozłupywani
rozłupywani
rozłupywane
rozłupywane
D. rozłupywanych
rozłupywanych
rozłupywanych
rozłupywanych
C. rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanym
rozłupywanym
B. rozłupywanych
rozłupywanych
rozłupywanych
rozłupywane
N. rozłupywanymi
rozłupywanymi
rozłupywanymi
rozłupywanymi
Ms. rozłupywanych
rozłupywanych
rozłupywanych
rozłupywanych

odpowiednik aspektowy: rozłupać

Pochodzenie

Zob. łupać

1. kamień

Definicja

dzielić na części, silnie uderzając

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dzielić

Połączenia

  • kula rozłupuje coś
  • rozłupywać czaszkę, głowę; kamień, orzechy
  • rozłupywać na pół

Cytaty

Widok rozłupywanej siekierą czaszki [...] to doprawdy niewinne preludium tego, co czeka widzów w finale.

źródło: NKJP: Janusz Wróblewski: Wzgórza mają oczy, Polityka, 2006-07-15

Rozłupujesz drewno na kawałki i wrzucasz do pieca.

źródło: NKJP: Internet

W każdym szałasie siedziała kobieta [...]. Każda kucała na ziemi i rozłupywała głazy.

źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010

Praludzie od przynajmniej trzech milionów lat używali bardzo dobrych narzędzi kamiennych do obróbki pokarmów. Zeskrobywali sobie mięsko ze znalezionych kości i rozłupywali te kości, wydobywając szpik.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + rozłupywać +
CO + (CZYM) + (na CO)

2. organizację

Definicja

pot. 
rozbijać - dzielić na części

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozbijać

Cytaty

Rozłupywanie naszej wspólnoty narodowej na grupy, które tracą zdolność odróżniania prawdy i fałszu, które tracą zdolność komunikowania się, ma wiele wspólnego ze sporem wokół Trybunału Konstytucyjnego.

źródło: Internet: natemat.pl

Lepiej [...] nie rozłupywać Polski na dwie oddalające się od siebie części, bo dziś potrzebuje ona mostów porozumienia, bez których niemożliwe będzie dalsze reformowanie kraju.

źródło: Tomasz Nałęcz: Wybór wyborów, Wprost, 1999-08-08 (wprost.pl)

Szerokie, blade błyski rozłupywały horyzont i gasły w sprężystych kurczach [...].

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Składnia

bez ograniczeń + rozłupywać +
KOGO/CO + (na CO)
Data ostatniej modyfikacji: 05.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json