UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

barani

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	barani	barani	barani	baranie	barania
D.	baraniego	baraniego	baraniego	baraniego	baraniej
C.	baraniemu	baraniemu	baraniemu	baraniemu	baraniej
B.	baraniego	baraniego	barani	baranie	baranią
N.	baranim	baranim	baranim	baranim	baranią
Ms.	baranim	baranim	baranim	baranim	baraniej
W.	barani	barani	barani	baranie	barania

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	barani	barani	baranie	baranie
D.	baranich	baranich	baranich	baranich
C.	baranim	baranim	baranim	baranim
B.	baranich	baranich	baranich	baranie
N.	baranimi	baranimi	baranimi	baranimi
Ms.	baranich	baranich	baranich	baranich
W.	barani	barani	baranie	baranie

Pochodzenie

Zob. baran

1. związany z baranem - samcem owcy

Definicja

związany z baranem - samcem owcy

Cytaty

1.a róg

Definicja

będący częścią barana

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Połączenia

barani łeb; baranie rogi

Cytaty

	Większość chorobotwórczych bakterii wzrasta właśnie na tych pożywkach. Poza standardowymi składnikami, znajduje się tu jeszcze dodatkowy czynnik - krew barania, glukoza, witaminy etc. źródło: NKJP: TXiKiBoT: Podłoże bakteryjne, www.wikipedia.pl, 2009-06-09
	Były trzy krzyże i wiszący na nich zakrwawieni modele i modelki oraz nabite na kołki baranie łby. źródło: NKJP: Michał Raińczuk: Diaboliczne nieporozumienie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-02-04
	Przez sześć dni wojownicy Jozuego obchodzili miasto wokoło, a kapłani nieśli siedem trąb wykonanych z baranich rogów. źródło: NKJP: Apokalipsa-zagłada cy wybawienie?, www.forumowisko.pl, 2008-11-07 typ
	Jeszcze ponoć latem ktoś zrzucił z mostu do wody „hurtową” ilość krowich łbów, szczęk, racic, baranich rogów. źródło: NKJP: Łby w potokach, Dziennik Polski, 2003-10-18

1.b tłuszcz

Definicja

pochodzący od barana

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

tłuszcz, udziec barani; baranie mięso; baranie kości

Cytaty

	Kelnerki (bardzo urodziwe) w góralskich strojach podają parujące żeliwne kociołki pełne kapuśniaku z kwaśnej kapusty, w którym obficie pływają żeberka i spore kawałki baraniego mięsa. źródło: NKJP: Piotr Adamczewski, Andrzej Garlicki: W piwnicznej izbie, Polityka, nr 2683, 2008-12-06
	Siedzieliśmy w kucki na wojłokach ogryzając baranie kości i pijąc wódkę. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005
	Podawane są warzywa zanurzone w słonej wodzie, gorzkie zioła, pieczony udziec barani, jajka i maca. źródło: NKJP: Jurata Bogna Serafińska: Pascha, Akant, 2007-04
	Swoją drogą Michał teraz jedzie w Kaukaz, a tam ulubioną potrawą jest ponoć barani tłuszcz. Ciekawe, jak on to przeżyje? źródło: NKJP: Re: GOPR jurajski i zaby, Usenet -- pl.rec.gory, 2002-07-31

1.c kotlet

Definicja

przyrządzany z mięsa barana

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

comber barani; barani kotlet, szaszłyk; pieczeń barania

Cytaty

	Od biedy świadectwem statusu Millerów może być menu na kolację dla 10 osób: dwie zupy do wyboru, gotowany karp oraz filety z soli, następnie sorbet, po nim comber barani i homar w majonezie, [...]. źródło: NKJP: Henryk Tronowicz: Aghata Christie przy mężu, Dziennik Bałtycki, 2001-04-13
	Sos miętowy jest tam tak popularny, jak pudding. Jest on podawany zarówno na zimno, jak i na gorąco do pieczeni baraniej czy ryb z rusztu. źródło: NKJP: (BN): Mięta dla świątecznego biesiadnika, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-04-05
	Próbować można było, jak smakują bundz, bryndza, oscypki, żętyca. Były też baranie szaszłyki, żeberka, udźce. źródło: NKJP: Wanda Then: Owce już na halach, Dziennik Zachodni, 2001-05-25
	Tęsknie spoglądał na znikające w szybkim tempie marynowane śledzie, gołąbki z kapusty, gotowane łby dorszy i baranie kotlety [...]. Problem polegał na tym, że na ławach przy stole nie było wolnego miejsca. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

1.d kożuch

Definicja

wyrabiany z futra lub skóry barana

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Połączenia

barani kożuch, kożuszek; róg; barania czapa, czapka; skóra

Cytaty

	Przyszedł na wiosnę, w baranim kożuszku i czapce z długimi nausznikami. źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996
	Sprowadzano tam także z okolicznych wsi mężczyzn w ich średniowiecznych baranicach i baranich czapach, z kijami i kołatkami, żeby naganiali Niemcom zwierzynę na strzał. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Ci, którzy przyszli na nowotarski Rynek, nie tylko dobrze się bawili, ale mogli również dokonać zakupów. Były kożuchy i baranie skóry, były drewniane świątki i obrazy na szkle oraz prace wychowanków Młodzieżowego Domu Kultury. źródło: NKJP: Józef Figura: Jarmark po latach, Tygodnik Podhalański, nr 35, 1995
	Gospodyni przyniosła z sąsiedniej izby sutą szubę baranią, która nawet tak postawnemu mężczyźnie, jak Samowałow, sięgała aż do pięt. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1998

2. związany z baranem - człowiekiem głupim

Definicja

związany z baranem - człowiekiem głupim

Cytaty

2.a wzrok

Definicja

charakterystyczny dla barana - człowieka głupiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

barani wzrok

Cytaty

Indywidualność i własne zdanie są i owszem, cenne, znacznie niekiedy bardziej warte uznania i pochwały niźli tępe i baranie posłuszeństwo.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrentum, 2002

Stoi na czerwonym, a teraz na zielonym, auta objeżdżają go, powinien włączyć awaryjne, co pokazują mu na migi kierowcy, a on patrzy na nich baranim wzrokiem [...].

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

Widok ten tak rozpalił faceta obok mnie, że w ułamku sekundy zapomniał o siostrzyczce i przeniósł cały swój barani zachwyt na gnące się w rytm przechyłów panienki.

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Frazeologizmy

zakuty łeb
barania głowa
barani łeb

Przysłowia

Na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok
Nowy Rok przybywa dnia o barani skok

Data ostatniej modyfikacji: 17.11.2022