UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kadencja

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. prezydenta

Definicja

ustalony okres, na który wybiera się urzędników

Pochodzenie

Prawdopodobnie od kadencja w zn. 'rytm' - w nawiązaniu do "rytmiczności" funkcjonowania sądów w dawnej Polsce, którym wolno było działać tylko w określonych terminach (Bańk).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • cała, pełna; bieżąca, kolejna, mijająca, miniona, najbliższa, następna, nowa, obecna, określona, poprzednia, przyszła, ubiegła; druga, pierwsza, trzecia; czteroletnia, trzyletnia; 4-letnia, 3-letnia; prezydencka kadencja
  • cztery, dwie, trzy kadencje
  • kadencja 1998-2002, 2008-2013...
  • kadencja ambasadora, burmistrza, członka czegoś, dyrektora, prezydenta, przewodniczącego, rzecznika, wójta; ławników, posłów, sędziów, sołtysów; Balcerowicza, Kwaśniewskiego; parlamentu, rady (nadzorczej), samorządu, sejmu, władz, zarządu
  • koniec, początek; okres; upływ kadencji; radny czterech (trzech) kadencji
  • kadencja w parlamencie, w Radzie Miasta
  • kadencja rozpoczęła się, trwa ileś lat; dobiega końca, kończy się, skończyła się, upłynęła/upływa, wygasa, zakończyła się
  • przedłużyć, wydłużyć; skrócić/skracać; kończyć, skończyć, zakończyć kadencję
  • od dwóch (trzech) kadencji; u progu kadencji; w trakcie kadencji; z kadencji na kadencję; wraz z kadencją; za kadencji

Cytaty

Dobiegła końca VII kadencja działalności Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego - Oddział w Raciborzu.

źródło: NKJP: nc: Wybory w PTP, Nowiny Raciborskie, 2005-04-05

Z końcem sierpnia 1930 roku prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał Sejm III kadencji, którego obrady trwały nieco ponad dwa lata.

źródło: NKJP: Współpracownik: Spółdzielca z Jarlut, Tygodnik Ciechanowski, 2006-04-11

Wójt wybierany jest na kadencję 4-letnią.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.12.2001

Pełniła już funkcję ławnika w kadencjach 1999-2003 i 2003-2007.

źródło: NKJP: (lz): Radni powołali ławników, Tygodnik Tucholski, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadencja
 kadencje
D. kadencji
 kadencji
 neut
kadencyj
 char
C. kadencji
 kadencjom
B. kadencję
 kadencje
N. kadencją
 kadencjami
Ms. kadencji
 kadencjach
W. kadencjo
 kadencje

Składnia

bez ograniczeń + kadencja +
KOGO

2. w muzyce

Definicja

muz. 
obniżenie tonu dźwięku, będące sygnałem zakończenia fragmentu utworu muzycznego

Pochodzenie

wł. cadenza 'zakończenie; kadencja'

z łac. śred. (verba) cadentia '(wyrazy) kończące'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • kadencja polska; polonezowa

Cytaty

Przedstawione przykłady świadczą, że kadencja polska nie jest w twórczości Chopina czymś wyjątkowym. Wręcz przeciwnie. Częstość jej występowania we wszystkich prawie gatunkach uprawianych przez Chopina wskazuje, że ten rodzaj zakończeń stał się w języku muzycznym kompozytora idiomatyzmem.

źródło: NKJP: Krzysztof Bilica: Wokół Chopina i Polski: siedem szkiców, 2005

Osobiście, z satysfakcją pragnę pochwalić dobry smak solisty, przejawiający się zwłaszcza w cyzelowanych do granic doskonałości kadencjach, jego konsekwencję w kształtowaniu artykulacji oraz odważną indywidualność odczytania tekstu muzycznego w zakresie metrorytmiki.

źródło: NKJP: Wiolonczela i klawesyn, Dziennik Polski, 1998-11-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadencja
 kadencje
D. kadencji
 kadencji
 neut
kadencyj
 char
C. kadencji
 kadencjom
B. kadencję
 kadencje
N. kadencją
 kadencjami
Ms. kadencji
 kadencjach
W. kadencjo
 kadencje

3. solowa

Definicja

muz. 
fragment utworu orkiestralnego, skomponowany przez kompozytora lub improwizowany, przeznaczony do wykonania solowego

Pochodzenie

wł. cadenza 'zakończenie; kadencja'

z łac. śred. (verba) cadentia '(wyrazy) kończące'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Cytaty

Za każdym razem jego wykonania brzmią inaczej. W kadencjach improwizuje, co powoduje, że muszę być gotowy na wszystko - mówił dyrygent.

źródło: NKJP: Budzik i szczegóły, Dziennik Polski, 2002-06-19

Puzony piszczały mokro i fałszywie, skrzypce plątały się w błazeńskich kadencjach.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1999

Liryczne kantyleny wędrujące przez wszystkie rejestry skrzypiec i quasi-rapsodyczne zaśpiewy przeplatają się z dynamicznymi fragmentami wirtuozowskimi i popisowymi kadencjami.

źródło: NKJP: Beethoven w tropikach, Dziennik Polski, 2003-06-16

Na program ich występu w Piec'Art złożyły się kompozycje Olejniczaka i Cudzicha oraz standardy zagrane w niekonwencjonalny sposób, w innych tempach, opatrzone wstępami i kadencjami.

źródło: NKJP: Międzynarodowo, Dziennik Polski, 2002-06-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadencja
 kadencje
D. kadencji
 kadencji
 neut
kadencyj
 char
C. kadencji
 kadencjom
B. kadencję
 kadencje
N. kadencją
 kadencjami
Ms. kadencji
 kadencjach
W. kadencjo
 kadencje

4. zdania

Definicja

jęz. 
końcowa część wypowiedzenia o intonacji opadającej

Pochodzenie

wł. cadenza 'zakończenie; kadencja'

z łac. śred. (verba) cadentia '(wyrazy) kończące'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • kadencja zdania

Cytaty

Płynie jednolity potok ciemnego absurdu lub jeśli wolicie, szumu informacyjnego, urozmaicany tylko dziwacznymi, jakby anglosaskimi kadencjami zdań.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tortura transu rytmicznego, Gazeta Wyborcza, 1997-03-17

Tak oto, już w pierwszych kadencjach tekstu, ujawnia się podstawowe napięcie książki Papieża - między racjonalną kulturą nowożytną, wspartą na osiągnięciach nauki i techniki, której „tak trudno być cywilizacją życia i miłości” a wiarą chrześcijanina [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Papież i tajemnice, Gazeta Wyborcza, 1994-10-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadencja
 kadencje
D. kadencji
 kadencji
 neut
kadencyj
 char
C. kadencji
 kadencjom
B. kadencję
 kadencje
N. kadencją
 kadencjami
Ms. kadencji
 kadencjach
W. kadencjo
 kadencje

Składnia

bez ograniczeń + kadencja +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 17.10.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN