UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

eksperyment

Chronologizacja

SJPXVII, SL: experyment, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. experīmentum

1. naukowy

Definicja

doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  doświadczenie

Połączenia

  • chemiczny, fizyczny, medyczny, naukowy; nieudany, udany; ryzykowny; prosty eksperyment; eksperymenty genetyczne
  • eksperymenty z cząstkami elementarnymi, z bronią nuklearną, biologiczną..., z klonowaniem, z promieniowaniem kosmicznym, z tkankami macierzystymi
  • eksperyment na genach, na komórkach, na ludziach, na myszach, na więźniach, na zwierzętach
  • cel, opis, przebieg, wynik; uczestnik eksperymentu
  • eksperyment (nie) powiódł się, (nie) udał się, wykazał coś
  • zaprzestać eksperymentów
  • poddać eksperymentom
  • finansować, opisać, rozpocząć, powtórzyć, przeprowadzić, przerwać, zakończyć eksperyment
  • przystąpić do eksperymentu
  • pracować nad eksperymentem
  • wziąć udział w eksperymencie

Cytaty

Badania i stosowne eksperymenty wykazały, że wapń nie tylko pomaga nam zachować mocne kości [...], ale odgrywa ważną rolę w spalaniu tłuszczu.

źródło: NKJP: Grażyna Starzak: Nie tylko dla ochłody, Dziennik Polski, 2005-07-16

[...] prosiłem o prawo do wykonania paru eksperymentów potwierdzających lub falsyfikujących te teorie.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: (bez tytułu), 1999

W laboratoriach przeprowadzono eksperyment na myszach przy zastosowaniu nowej technologii skanowania genów.

źródło: NKJP: Antonina Malinkiewicz: Dieta dla umysłu, 2008

Informacje o chemicznych i biologicznych eksperymentach na więźniach [...] pojawiały się kilkakrotnie w zeznaniach uciekinierów.

źródło: NKJP: Ewa Ewart: Naród znika w milczeniu, Polityka, 2004-02-21

Obecnie jedynie w Wielkiej Brytanii dopuszczono prawnie eksperymenty z klonowaniem (ale nie ludzkich embrionów).

źródło: NKJP: Agnieszka Grzelak: Klonowanie - szanse i zagrożenia. Sześć komórek na początek?, Express Ilustrowany, 2001-12-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. eksperyment
eksperymenty
D. eksperymentu
eksperymentów
C. eksperymentowi
eksperymentom
B. eksperyment
eksperymenty
N. eksperymentem
eksperymentami
Ms. eksperymencie
eksperymentach
W. eksperymencie
eksperymenty

Składnia

bez ograniczeń + eksperyment +
z KIM/CZYM | na KIM/CZYM

2. artystyczny

Definicja

próba zrealizowania lub doświadczenia czegoś nowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • aktorski, artystyczny, filmowy, kulinarny, literacki, muzyczny, psychologiczny, teatralny, wychowawczy; oryginalny, ryzykowny, śmiały; udany, nieudany eksperyment; eksperymenty formalne
  • eksperyment z formą, z narracją, z językiem, z tekstem; z programem nauczania, z reformą, z unowocześnieniem wyrobu; z narkotykami
  • eksperyment na społeczeństwie, na uczniach
  • eksperyment doprowadził do czegoś, (nie) powiódł się, (nie) udał się
  • zaniechać, zaprzestać eksperymentów
  • finansować, przeprowadzić, przerwać eksperyment
  • wziąć udział w eksperymencie; nie ustawać w eksperymentach

Cytaty

Najnowszy film Tima Burtona na pewno nie jest przeznaczony dla […] widzów zamkniętych na filmowe eksperymenty.

źródło: NKJP: Bartosz Sztybor: Avada Kedavra, Czarownico!, Esensja, 2005, nr 8

Wszystko zaczęło się od bardzo ciekawego eksperymentu socjologicznego, który miał doprowadzić do powstrzymania błyskawicznego wzrostu liczby ludności.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Czy przyszłość będzie należeć do debili, kosmonauto?, Esensja, 2008, nr 6

Syn przyjaciół zawalił rok i przyznał się do eksperymentów z narkotykami.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Z obniżeniem wieku szkolnego wiążą się jednak kolosalne pieniądze. Gminy mogą sobie z tym nie poradzić. Pod tym względem może to być eksperyment na samorządach.

źródło: NKJP: Elżbieta Guzowska: Eksperyment na samorządach, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-03-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. eksperyment
eksperymenty
D. eksperymentu
eksperymentów
C. eksperymentowi
eksperymentom
B. eksperyment
eksperymenty
N. eksperymentem
eksperymentami
Ms. eksperymencie
eksperymentach
W. eksperymencie
eksperymenty

Składnia

bez ograniczeń + eksperyment +
z KIM/CZYM | na KIM/CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 09.12.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj