UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

darzyć

Chronologizacja

XV w., Bańk
XVI w., Bor

Pochodzenie

psł. *dariti 'dać w darze, ofiarować coś komuś'

1. szacunkiem

Definicja

żywić do jakiejś osoby, rzeczy lub miejsca jakieś uczucie, nazwane następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie

Połączenia

  • darzyć uczuciem; czcią, estymą, miłością, sentymentem, sympatią, szacunkiem, uwielbieniem, uznaniem, zaufaniem, jakimiś względami, życzliwością; niechęcią, nienawiścią

Cytaty

Za nikim nie tęsknił. Jedyną osobą, którą kiedykolwiek darzył uczuciem, była jego matka.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

Spotykałem się z opiniami ludzi, których darzyłem szacunkiem, że w ówczesnych warunkach nie powinienem był w ogóle brać się za pisanie podręczników.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Pośród instytucji życia publicznego, które darzymy największym zaufaniem, znalazły się: małżeństwo, Kościół katolicki oraz – co ciekawe i warte podkreślenia – prasa.

źródło: NKJP: mu: Lojalni, ambitni, optymiści - tak myślimy o sobie, Trybuna Śląska, 2001-03-08

Dzisiejsi londyńczycy darzą ogromnym sentymentem charakterystyczne czerwone kółka z napisem „Underground” [...].

źródło: NKJP: Matthew Rose: Wyprzedaż przedmiotów związanych z londyńskim metrem, Gazeta Wyborcza, 1995-11-27

Herod nie był Żydem, pochodził z Idumei, starotestamentowego Edomu, a więc z ludu zawsze z Żydami walczącego i przez nich darzonego pogardą [...].

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. darzę
darzymy
2 os. darzysz
darzycie
3 os. darzy
darzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. darzyłem
+(e)m darzył
darzyłam
+(e)m darzyła
darzyłom
+(e)m darzyło
darzyliśmy
+(e)śmy darzyli
darzyłyśmy
+(e)śmy darzyły
2 os. darzyłeś
+(e)ś darzył
darzyłaś
+(e)ś darzyła
darzyłoś
+(e)ś darzyło
darzyliście
+(e)ście darzyli
darzyłyście
+(e)ście darzyły
3 os. darzył
darzyła
darzyło
darzyli
darzyły

bezosobnik: darzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę darzył
będę darzyć
będę darzyła
będę darzyć
będę darzyło
będę darzyć
będziemy darzyli
będziemy darzyć
będziemy darzyły
będziemy darzyć
2 os. będziesz darzył
będziesz darzyć
będziesz darzyła
będziesz darzyć
będziesz darzyło
będziesz darzyć
będziecie darzyli
będziecie darzyć
będziecie darzyły
będziecie darzyć
3 os. będzie darzył
będzie darzyć
będzie darzyła
będzie darzyć
będzie darzyło
będzie darzyć
będą darzyli
będą darzyć
będą darzyły
będą darzyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. darzmy
2 os. darz
darzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. darzyłbym
bym darzył
darzyłabym
bym darzyła
darzyłobym
bym darzyło
darzylibyśmy
byśmy darzyli
darzyłybyśmy
byśmy darzyły
2 os. darzyłbyś
byś darzył
darzyłabyś
byś darzyła
darzyłobyś
byś darzyło
darzylibyście
byście darzyli
darzyłybyście
byście darzyły
3 os. darzyłby
by darzył
darzyłaby
by darzyła
darzyłoby
by darzyło
darzyliby
by darzyli
darzyłyby
by darzyły

bezosobnik: darzono by

bezokolicznik: darzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: darząc

gerundium: darzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. darzenie
darzenia
D. darzenia
darzeń
C. darzeniu
darzeniom
B. darzenie
darzenia
N. darzeniem
darzeniami
Ms. darzeniu
darzeniach
W. darzenie
darzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: darzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. darzący
darzący
darzący
darzące
darząca
D. darzącego
darzącego
darzącego
darzącego
darzącej
C. darzącemu
darzącemu
darzącemu
darzącemu
darzącej
B. darzącego
darzącego
darzący
darzące
darzącą
N. darzącym
darzącym
darzącym
darzącym
darzącą
Ms. darzącym
darzącym
darzącym
darzącym
darzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. darzący
darzący
darzące
darzące
D. darzących
darzących
darzących
darzących
C. darzącym
darzącym
darzącym
darzącym
B. darzących
darzących
darzących
darzące
N. darzącymi
darzącymi
darzącymi
darzącymi
Ms. darzących
darzących
darzących
darzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: darzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. darzony
darzony
darzony
darzone
darzona
D. darzonego
darzonego
darzonego
darzonego
darzonej
C. darzonemu
darzonemu
darzonemu
darzonemu
darzonej
B. darzonego
darzonego
darzony
darzone
darzoną
N. darzonym
darzonym
darzonym
darzonym
darzoną
Ms. darzonym
darzonym
darzonym
darzonym
darzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. darzeni
darzeni
darzone
darzone
D. darzonych
darzonych
darzonych
darzonych
C. darzonym
darzonym
darzonym
darzonym
B. darzonych
darzonych
darzonych
darzone
N. darzonymi
darzonymi
darzonymi
darzonymi
Ms. darzonych
darzonych
darzonych
darzonych

Składnia

Rzosobowy + darzyć +
KOGO/CO + CZYM

2. łaską

Definicja

daw. 
dawać jakiejś osobie coś w darze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie

Połączenia

  • darzyć łaską, szczęściem

Cytaty

Módlmy się za naszego papieża [...]. Niech go Pan strzeże, zachowa przy życiu, darzy szczęściem na ziemi i broni przed nieprzyjaciółmi.

źródło: NKJP: Kinga Helena Szczurek: Katolicka nauka o czyśćcu i formy niesienia pomocy zmarłym, 2008

[...] idąc, rozglądał się wokoło, darząc wszystkich obecnych sennym uśmiechem oraz roztargnionym spojrzeniem.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód. Kroniki Drugiego Kręgu Księga III, 2003

[...] wszyscy jesteśmy dziećmi Stwórcy. Pan darzy nas miłością, miłosierdziem, troszczy się zarówno o świętych, jak i o grzeszników...

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta. Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. darzę
darzymy
2 os. darzysz
darzycie
3 os. darzy
darzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. darzyłem
+(e)m darzył
darzyłam
+(e)m darzyła
darzyłom
+(e)m darzyło
darzyliśmy
+(e)śmy darzyli
darzyłyśmy
+(e)śmy darzyły
2 os. darzyłeś
+(e)ś darzył
darzyłaś
+(e)ś darzyła
darzyłoś
+(e)ś darzyło
darzyliście
+(e)ście darzyli
darzyłyście
+(e)ście darzyły
3 os. darzył
darzyła
darzyło
darzyli
darzyły

bezosobnik: darzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę darzył
będę darzyć
będę darzyła
będę darzyć
będę darzyło
będę darzyć
będziemy darzyli
będziemy darzyć
będziemy darzyły
będziemy darzyć
2 os. będziesz darzył
będziesz darzyć
będziesz darzyła
będziesz darzyć
będziesz darzyło
będziesz darzyć
będziecie darzyli
będziecie darzyć
będziecie darzyły
będziecie darzyć
3 os. będzie darzył
będzie darzyć
będzie darzyła
będzie darzyć
będzie darzyło
będzie darzyć
będą darzyli
będą darzyć
będą darzyły
będą darzyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. darzmy
2 os. darz
darzcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. darzyłbym
bym darzył
darzyłabym
bym darzyła
darzyłobym
bym darzyło
darzylibyśmy
byśmy darzyli
darzyłybyśmy
byśmy darzyły
2 os. darzyłbyś
byś darzył
darzyłabyś
byś darzyła
darzyłobyś
byś darzyło
darzylibyście
byście darzyli
darzyłybyście
byście darzyły
3 os. darzyłby
by darzył
darzyłaby
by darzyła
darzyłoby
by darzyło
darzyliby
by darzyli
darzyłyby
by darzyły

bezosobnik: darzono by

bezokolicznik: darzyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: darząc

gerundium: darzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. darzenie
darzenia
D. darzenia
darzeń
C. darzeniu
darzeniom
B. darzenie
darzenia
N. darzeniem
darzeniami
Ms. darzeniu
darzeniach
W. darzenie
darzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: darzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. darzący
darzący
darzący
darzące
darząca
D. darzącego
darzącego
darzącego
darzącego
darzącej
C. darzącemu
darzącemu
darzącemu
darzącemu
darzącej
B. darzącego
darzącego
darzący
darzące
darzącą
N. darzącym
darzącym
darzącym
darzącym
darzącą
Ms. darzącym
darzącym
darzącym
darzącym
darzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. darzący
darzący
darzące
darzące
D. darzących
darzących
darzących
darzących
C. darzącym
darzącym
darzącym
darzącym
B. darzących
darzących
darzących
darzące
N. darzącymi
darzącymi
darzącymi
darzącymi
Ms. darzących
darzących
darzących
darzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: darzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. darzony
darzony
darzony
darzone
darzona
D. darzonego
darzonego
darzonego
darzonego
darzonej
C. darzonemu
darzonemu
darzonemu
darzonemu
darzonej
B. darzonego
darzonego
darzony
darzone
darzoną
N. darzonym
darzonym
darzonym
darzonym
darzoną
Ms. darzonym
darzonym
darzonym
darzonym
darzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. darzeni
darzeni
darzone
darzone
D. darzonych
darzonych
darzonych
darzonych
C. darzonym
darzonym
darzonym
darzonym
B. darzonych
darzonych
darzonych
darzone
N. darzonymi
darzonymi
darzonymi
darzonymi
Ms. darzonych
darzonych
darzonych
darzonych

Składnia

Rzosobowy + darzyć +
KOGO + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 09.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj