UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wygasły

Chronologizacja

Zob. wygasnąć

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wygasły
wygasły
wygasły
wygasłe
wygasła
D. wygasłego
wygasłego
wygasłego
wygasłego
wygasłej
C. wygasłemu
wygasłemu
wygasłemu
wygasłemu
wygasłej
B. wygasłego
wygasłego
wygasły
wygasłe
wygasłą
N. wygasłym
wygasłym
wygasłym
wygasłym
wygasłą
Ms. wygasłym
wygasłym
wygasłym
wygasłym
wygasłej
W. wygasły
wygasły
wygasły
wygasłe
wygasła
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wygaśli
wygaśli
wygasłe
wygasłe
D. wygasłych
wygasłych
wygasłych
wygasłych
C. wygasłym
wygasłym
wygasłym
wygasłym
B. wygasłych
wygasłych
wygasłych
wygasłe
N. wygasłymi
wygasłymi
wygasłymi
wygasłymi
Ms. wygasłych
wygasłych
wygasłych
wygasłych
W. wygaśli
wygaśli
wygasłe
wygasłe

Pochodzenie

Zob. gasić

1. ogień

Definicja

taki, który przestał się palić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zgasły

Połączenia

  • wygasły ogień; wygasła fajka, gwiazda; wygasłe ognisko

Cytaty

Wasyl siedział przy wygasłym ogniu i wciągał wojskowe buty, podzwaniając cicho sprzączkami.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

Na koniec powstał, wziął nóż, kociołek, spojrzał na wygasły ołtarz. Ogień strawił wszystko, nawet drobne kości.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Jądro Marsa jest wygasłe lub tylko się gdzieś tam głęboko żarzy.

źródło: NKJP: Internet

2. wulkan

Definicja

taki, w którym nigdy w czasach historycznych nie doszło do erupcji lawy i gorących wyziewów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Połączenia

  • wygasły krater, wulkan

Cytaty

Czterokilometrowej wysokości wulkan dziś jest wygasły, lecz kilkadziesiąt milionów lat wcześniej wydobywające się z niego popioły grubą warstwą przykryły Kapadocję.

źródło: NKJP: Iluzoryczny pejzaż, Dziennik Polski, 2004-04-17

Góry poznaczone są innymi zagłębieniami przypominającymi wygasłe kratery, co świadczyłoby o dużej aktywności wulkanicznej w dawnej historii planety.

źródło: NKJP: as: Mokro na Marsie, Trybuna Śląska, 2004-03-04

Starożytni byli przekonani, że Wezuwiusz to wulkan wygasły. Podczas powstania Spartakusa buntownicy założyli nawet w jego kraterze obozowisko.

źródło: NKJP: (SIM): Życie w cieniu wulkanu, Express Ilustrowany, 2003-10-04

3. miłość

Definicja

taki, który stracił intensywność aż do zaniku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • wygasłe emocje, uczucia

Cytaty

Najlepszym lekarstwem na wygasłą miłość jest... druga miłość.

źródło: NKJP: Internet

Często przerwa jest początkiem końca związku, a świadczy to tylko o tym, że on przestał cię po prostu kochać lub nadal coś czuje, ale te uczucia są wygasłe.

źródło: Internet: zapytaj.onet.pl

4. konflikt

Definicja

taki, który stopniowo zaniknął po jakimś okresie trwania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Z jednego z zapomnianych i uważanych za dawno wygasłe siedlisk zarazy na Borneo wykluł się trąd.

źródło: NKJP: Internet

Wykonanie jedynie badania RTG w niektórych przypadkach nie pozwala na wykrycie wczesnego stadium choroby. Badanie to nie określi, czy proces chorobowy jest już wygasły z klinicznego punktu widzenia, czy też jest nadal aktywny, powodujący bolesność.

źródło: Internet: hipologia.pl/forum

Wygasły konflikt w Irlandii Północnej wybuchnie na nowo?

źródło: Wygasły konflikt w Irlandii Północnej wybuchnie na nowo? Ostrzeżenie przed konsekwencjami Brexitu, 2017-01-22 (wiadomosci.wp.pl)

5. umowa

Definicja

taki, który stracił ważność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • wygasły mandat; wygasła domena, koncesja, umowa; wygasłe prawo
  • dawno wygasły

Cytaty

W miejsce prawa, które wygasło, uprawniony nabywa prawo do zaspokojenia wartości wygasłego prawa z ceny uzyskanej ze sprzedaży obciążonej nieruchomości.

źródło: NKJP: Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze, Dziennik Ustaw, 2003

Sejm podjął uchwałę w sprawie obsadzenia wygasłego mandatu w okręgu wyborczym nr 7.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.06.1992

Z prawnego punktu widzenia [...] umowa jest wygasła.

źródło: Internet: rzeczpospolitaobojganarodow.pl

6. ród

Definicja

taki, który przestał istnieć z powodu wymarcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Połączenia

  • wygasły ród; wygasła dynastia, linia

Cytaty

Bolesław próbował [...] włączyć się do walki o spadek po wygasłej czeskiej dynastii, przybierając tytuł „haeres Regni Poloniae”, tj. dziedzic Królestwa Polskiego.

źródło: NKJP: Internet

Pozostała [...] jedynie legenda o wygasłym rodzie Mansurów i jego wielkim Kantymirze.

źródło: NKJP: Zmagania Fabiusza z Krwawym Mieczem, Dziennik Polski, 2001-08-10

[...] dzisiaj trzy podgatunki żółwia słoniowego są wygasłe, a czwarta odmiana jest reprezentowana tylko przez jednego żółwia.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 01.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json