Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *porgъ
1. przy drzwiach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Połączenia
- drewniany, kamienny; wystający próg
- próg chaty, domu, pokoju
- potknąć się o próg
- stanąć, usiąść na progu
Cytaty
|
Potknął się jeszcze o próg, chwycił za framugę i znikł za zasłoną. źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996 |
|
|
Ambroży Mrowięc nie pierwszy raz przestępował płaski; wydeptany próg tego ganku. źródło: NKJP: Leon Kruczkowski: Kordian i cham, 1979 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
2. otwór
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Połączenia
- przystanąć, stanąć/stać, zatrzymać się w progu
Cytaty
|
- Nie przyszedłem w gości - powiedział Kościejny do Semena Wasylczuka, gdy ten wskazał mu krzesło. Stał w progu. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995 |
|
|
W progu leży deska do rytualnego obmywania, garnki, rozwalony siennik, skrzynka do noszenia umarłych, koromysło, latarnia, puszki żałobne. źródło: NKJP: Leopold Buczkowski: Czarny potok , 1986 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
3. w sporcie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport miejsca związane ze sportem
Połączenia
- próg skoczni
- odbić się, wybić się z progu
Cytaty
|
Kiedy o 18.00 wybił się z progu pierwszy zawodnik, na trybunach brylowali prawdziwi zawodowcy wśród kibiców - Polacy. źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Turyn, ulica USSR, Polityka, 2006-02-18 |
|
|
Grzesiu skacze tak jak skakał, ale grupa zrobiła postęp i został w tyle. Ma problem z techniką odbicia na progu skoczni. źródło: NKJP: (two): Uczciwie zarobił, Dziennik Zachodni, 2002-12-02 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
4. skalny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu
Połączenia
- skalny próg
Cytaty
|
Na kamiennych progach rzeka uwalniała się ze śniegu. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1996 |
|
|
Czerwona niczym krew rzeka płynęła w głęboko wydrążonym korycie, pieniąc się wokół skalnych progów. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
5. w samochodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
Połączenia
- zardzewiały próg
- próg samochodu
- zgnieść próg
Cytaty
|
Tej zimy częściej myłem auto z soli i błota. Przez zwały śniegu na parkingu w końcu zgniotłem próg samochodu i musiałem wybrać się do mechanika - wylicza Kazimierz Łucki [...]. źródło: NKJP: Maryla Rzeszut, Bart Mona: Grudziądz: Grudziądz: Idź już sobie, droga zimo!, Gazeta Pomorska, 2010-03-22 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
6. w instrumencie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Połączenia
- próg gitary, skrzypiec
Cytaty
|
Defil był w Lubinie największym zakładem pracy i jedną z legend PRL, bo produkował gitary. Kosztowały sto kilkadziesiąt złotych, nie stroiły, brzęczały na progach, struny przecinały palce, ale były jedyne. Nadawały się przynajmniej do śpiewania przy ognisku. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Mężny świerk, falisty jawor, Polityka, 2002-12-21 |
|
|
I rzeczywiście, moje palce wydłużały się, docierały do najodleglejszych progów, skrzypce osiągały zawrotnie wysokie tony, jakby próbowały prześlizgnąć się na tamtą stronę dźwięku, gdzie jest już tylko cisza. źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
7. początek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu
Połączenia
- próg dojrzałości, dorosłości, kariery, sławy, transformacji; nowego roku, tysiąclecia
- być na progu czegoś; być u progu czegoś
Cytaty
|
Obecnie, na progu XXI wieku coraz więcej ludzi czuje, że wcale nie są potrzebni innym - i że inni nie są im potrzebni. źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998 |
|
|
U progu kariery Irena Kwiatkowska usłyszała, że nigdy i nigdzie nie znajdzie się w żadnej obsadzie. źródło: NKJP: Agata Bochenek: Robię wszystko, co chcę, Wieści Podwarszawskie, 2006-02-12 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
Inne uwagi
Zwykle lp
8. granica czegoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,
Połączenia
- próg odporności, świadomości, tolerancji, wrażliwości
- przekroczyć próg czegoś
Cytaty
|
Okazuje się więc, że stres to podstępny wróg? - Tak, gdyż generalnie obniża próg odporności, otwiera więc drogę niemal wszystkim chorobom. źródło: NKJP: Lucyna Krysiak: Wojownicze krwinki, Dziennik Łódzki, 2004-01-17 |
|
|
Mam niski próg tolerancji na ból. źródło: NKJP: Lawrence Ingrassia: Doktor Nieboli, Gazeta Wyborcza, 1996-01-29 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | próg |
progi |
|
| D. | progu |
progów |
|
| C. | progowi |
progom |
|
| B. | próg |
progi |
|
| N. | progiem |
progami |
|
| Ms. | progu |
progach |
|
| W. | progu |
progi |
Inne uwagi
Zwykle lp