UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bazylika

Chronologizacja

Inne znaczenie: 'roślina czyścica drobnokwiatowa (Calamintha acinos (L.) Clairv.)'

Pochodzenie

łac. basilica

1. budowla

Definicja

kościół zbudowany na planie prostokąta, z wieloma nawami, z których główna - większa i szersza - ma dach i okna umieszczone ponad dachami naw bocznych

Wymowa

[bazylika lub bazylika]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Połączenia

  • barokowa, gotycka, neogotycka, romańska; trójnawowa, trzynawowa; monumentalna; ogromna, okazała, potężna; miniaturowa; bazylika chrześcijańska, wczesnochrześcijańska; archikatedralna, katedralna; kolegiacka; jasnogórska; rzymska, watykańska; łagiewnicka, rybnicka
  • bazylika Bożego Miłosierdzia, Grobu Bożego, Konstantyna, Mariacka, Matki Bożej Bolesnej, Najświętszej Marii Panny, Narodzenia Pańskiego, Ojców Bernardynów, Zwiastowania...; Bazylika Matki Bożej Większej, Świętego Piotra
  • bazylika z VI wieku
  • bazylika z transeptem
  • bazylika na Lateranie, na Świętej Górze; o trzech nawach; pod jakimś wezwaniem; w Licheniu, w Łagiewnikach, w Rzymie, w Wadowicach
  • archiprezbiter, proboszcz; konsekracja; balkon, dach, drzwi, dziedziniec, dzwonnica, elewacja, fasada, fronton, kopuła, loggia, mury, nawy, ołtarz, ściany, wieża; ruiny budowa; część, wnętrze; parafia; renowacja bazyliki; na planie, w podziemiach bazyliki
  • bazylika powstała kiedyś
  • budować, wznosić, zbudować; nawiedzić, odwiedzić, zwiedzić/zwiedzać; opuścić bazylikę

Cytaty

Na wprost bramy stoi kościół Świętej Trójcy z ok. 1170 r. , pierwotnie romański, wzniesiony z granitowych kostek jako trójnawowa bazylika z transeptem i kaplicami, później przebudowany w stylu gotyku i baroku.

źródło: NKJP: Anna Forecka, Marcin Fabjański: Archeologia, historia, jeziora, Gazeta Wyborcza, 1998-05-15

23 kwietnia, w dzień świętego Wojciecha, wszyscy polscy księża przebywający w Wiecznym Mieście zostali zaproszeni na specjalną Mszę do Bazyliki Świętego Piotra.

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bazylika
bazyliki
D. bazyliki
bazylik
C. bazylice
bazylikom
B. bazylikę
bazyliki
N. bazyliką
bazylikami
Ms. bazylice
bazylikach
W. bazyliko
bazyliki

2. tytuł

Definicja

tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom razem z pewnymi szczególnymi przywilejami

Wymowa

[bazylika lub bazylika]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Połączenia

  • bazylika mniejsza
  • godność, tytuł bazyliki
  • podnieść (kościół) do rangi bazyliki

Cytaty

W ogrodach klasztornych [papież] odprawił mszę, a klasztor podniósł do godności bazyliki mniejszej.

źródło: NKJP: Na dębowych palach, Dziennik Polski, 2002-09-21

To naturalne, że z biegiem czasu znane miejsca kultu podnoszone są do rangi bazyliki, ale w przypadku sanktuarium w Legnickim Polu formalnie takich działań jeszcze nie rozpoczęto

źródło: NKJP: Grzegorz Chmielowski: Droga do bazyliki, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-07-17

W najbliższą niedzielę podczas uroczystej mszy świętej kościół pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu otrzyma nadany przez Stolicę Apostolską tytuł bazyliki mniejszej. Zaszczytne miano bazyliki otrzymują tylko świątynie o szczególnym znaczeniu liturgicznym i duszpasterskim.

źródło: NKJP: (ar): Od niedzieli bazylika, Gazeta Krakowska, 2002-01-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bazylika
bazyliki
D. bazyliki
bazylik
C. bazylice
bazylikom
B. bazylikę
bazyliki
N. bazyliką
bazylikami
Ms. bazylice
bazylikach
W. bazyliko
bazyliki
Data ostatniej modyfikacji: 14.09.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json