UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zażyć

Chronologizacja

1500, SStp

Pochodzenie

Zob. żyć

1. lekarstwo

Definicja

wprowadzić do organizmu lek, narkotyk, truciznę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

Połączenia

  • zażyć narkotyk, truciznę; aspirynę, lekarstwo, pigułkę, tabletkę...
  • natychmiast, niezwłocznie coś zażyć
  • kupić i zażyć

Cytaty

Niech pan koniecznie zażyje aspirynę albo paracetamol, bo skończy się zapaleniem płuc.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S.A., 1997

Otrzymałem receptę na tabletki przeciwbólowe i w zasadzie byłem zadowolony z diagnozy, bo w sumie chciałem usłyszeć, że to nic poważnego i wierzyłem w to, że kilka tabletek załatwi sprawę. [...] Tak więc po zażyciu tabletek ból dosyć szybko ustąpił.

źródło: NKJP: Marek Kidziński: Jak w 90 dni pokonałem raka?, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zażyję
zażyjemy
2 os. zażyjesz
zażyjecie
3 os. zażyje
zażyją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zażyłem
+(e)m zażył
zażyłam
+(e)m zażyła
zażyłom
+(e)m zażyło
zażyliśmy
+(e)śmy zażyli
zażyłyśmy
+(e)śmy zażyły
2 os. zażyłeś
+(e)ś zażył
zażyłaś
+(e)ś zażyła
zażyłoś
+(e)ś zażyło
zażyliście
+(e)ście zażyli
zażyłyście
+(e)ście zażyły
3 os. zażył
zażyła
zażyło
zażyli
zażyły

bezosobnik: zażyto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zażyjmy
2 os. zażyj
zażyjcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zażyłbym
bym zażył
zażyłabym
bym zażyła
zażyłobym
bym zażyło
zażylibyśmy
byśmy zażyli
zażyłybyśmy
byśmy zażyły
2 os. zażyłbyś
byś zażył
zażyłabyś
byś zażyła
zażyłobyś
byś zażyło
zażylibyście
byście zażyli
zażyłybyście
byście zażyły
3 os. zażyłby
by zażył
zażyłaby
by zażyła
zażyłoby
by zażyło
zażyliby
by zażyli
zażyłyby
by zażyły

bezosobnik: zażyto by

bezokolicznik: zażyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zażywszy

gerundium: zażycie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zażycie
zażycia
D. zażycia
zażyć
C. zażyciu
zażyciom
B. zażycie
zażycia
N. zażyciem
zażyciami
Ms. zażyciu
zażyciach
W. zażycie
zażycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zażyty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zażyty
zażyty
zażyty
zażyte
zażyta
D. zażytego
zażytego
zażytego
zażytego
zażytej
C. zażytemu
zażytemu
zażytemu
zażytemu
zażytej
B. zażytego
zażytego
zażyty
zażyte
zażytą
N. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
zażytą
Ms. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
zażytej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zażyci
zażyci
zażyte
zażyte
D. zażytych
zażytych
zażytych
zażytych
C. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
B. zażytych
zażytych
zażytych
zażyte
N. zażytymi
zażytymi
zażytymi
zażytymi
Ms. zażytych
zażytych
zażytych
zażytych

odpowiednik aspektowy: zażywać

Składnia

RZ osobowy + zażyć +
CO

2. rozkoszy

Definicja

skorzystać z czegoś przyjemnego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Połączenia

  • zażyć kąpieli, przyjemności, relaksu, rozkoszy...

Cytaty

Noc [...] przebiegła dość spokojnie. Rano zaś zażyliśmy kąpieli w nurtach Bugu.

źródło: NKJP: Remigiusz Kasprzycki: Zanim nadejdzie komercja, Zielone Brygady, 1999-11-01

Przed nami rozległa polana o niewielkim spadku, na której dopiero można zażyć przyjemności jazdy.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zażyję
zażyjemy
2 os. zażyjesz
zażyjecie
3 os. zażyje
zażyją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zażyłem
+(e)m zażył
zażyłam
+(e)m zażyła
zażyłom
+(e)m zażyło
zażyliśmy
+(e)śmy zażyli
zażyłyśmy
+(e)śmy zażyły
2 os. zażyłeś
+(e)ś zażył
zażyłaś
+(e)ś zażyła
zażyłoś
+(e)ś zażyło
zażyliście
+(e)ście zażyli
zażyłyście
+(e)ście zażyły
3 os. zażył
zażyła
zażyło
zażyli
zażyły

bezosobnik: zażyto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zażyjmy
2 os. zażyj
zażyjcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zażyłbym
bym zażył
zażyłabym
bym zażyła
zażyłobym
bym zażyło
zażylibyśmy
byśmy zażyli
zażyłybyśmy
byśmy zażyły
2 os. zażyłbyś
byś zażył
zażyłabyś
byś zażyła
zażyłobyś
byś zażyło
zażylibyście
byście zażyli
zażyłybyście
byście zażyły
3 os. zażyłby
by zażył
zażyłaby
by zażyła
zażyłoby
by zażyło
zażyliby
by zażyli
zażyłyby
by zażyły

bezosobnik: zażyto by

bezokolicznik: zażyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zażywszy

gerundium: zażycie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zażycie
zażycia
D. zażycia
zażyć
C. zażyciu
zażyciom
B. zażycie
zażycia
N. zażyciem
zażyciami
Ms. zażyciu
zażyciach
W. zażycie
zażycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zażyty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zażyty
zażyty
zażyty
zażyte
zażyta
D. zażytego
zażytego
zażytego
zażytego
zażytej
C. zażytemu
zażytemu
zażytemu
zażytemu
zażytej
B. zażytego
zażytego
zażyty
zażyte
zażytą
N. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
zażytą
Ms. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
zażytej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zażyci
zażyci
zażyte
zażyte
D. zażytych
zażytych
zażytych
zażytych
C. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
B. zażytych
zażytych
zażytych
zażyte
N. zażytymi
zażytymi
zażytymi
zażytymi
Ms. zażytych
zażytych
zażytych
zażytych

odpowiednik aspektowy: zażywać

Składnia

bez ograniczeń + zażyć +
CZEGO

3. zaskoczyć

Definicja

pot. 
zaskoczyć kogoś i zdobyć nad nim przewagę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Ej, teraz mnie zażyliście. Czarnoksiężnika z Oz oczywiście znam (z filmów) i nie pamiętam żadnego Dyniogłowego, pewnie pojawia się w późniejszych częściach.

źródło: Internet

Trochę go zażyło chyba, że wiedziałam, co nie?
-No, mnie zażyłaś [...].

źródło: NKJP: Pogadanki koleżeńskie podczas podróży samochodem

No toś mnie pan zażył tym argumentem.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zażyję
zażyjemy
2 os. zażyjesz
zażyjecie
3 os. zażyje
zażyją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zażyłem
+(e)m zażył
zażyłam
+(e)m zażyła
zażyłom
+(e)m zażyło
zażyliśmy
+(e)śmy zażyli
zażyłyśmy
+(e)śmy zażyły
2 os. zażyłeś
+(e)ś zażył
zażyłaś
+(e)ś zażyła
zażyłoś
+(e)ś zażyło
zażyliście
+(e)ście zażyli
zażyłyście
+(e)ście zażyły
3 os. zażył
zażyła
zażyło
zażyli
zażyły

bezosobnik: zażyto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zażyjmy
2 os. zażyj
zażyjcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zażyłbym
bym zażył
zażyłabym
bym zażyła
zażyłobym
bym zażyło
zażylibyśmy
byśmy zażyli
zażyłybyśmy
byśmy zażyły
2 os. zażyłbyś
byś zażył
zażyłabyś
byś zażyła
zażyłobyś
byś zażyło
zażylibyście
byście zażyli
zażyłybyście
byście zażyły
3 os. zażyłby
by zażył
zażyłaby
by zażyła
zażyłoby
by zażyło
zażyliby
by zażyli
zażyłyby
by zażyły

bezosobnik: zażyto by

bezokolicznik: zażyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zażywszy

gerundium: zażycie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zażycie
zażycia
D. zażycia
zażyć
C. zażyciu
zażyciom
B. zażycie
zażycia
N. zażyciem
zażyciami
Ms. zażyciu
zażyciach
W. zażycie
zażycia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zażyty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zażyty
zażyty
zażyty
zażyte
zażyta
D. zażytego
zażytego
zażytego
zażytego
zażytej
C. zażytemu
zażytemu
zażytemu
zażytemu
zażytej
B. zażytego
zażytego
zażyty
zażyte
zażytą
N. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
zażytą
Ms. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
zażytej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zażyci
zażyci
zażyte
zażyte
D. zażytych
zażytych
zażytych
zażytych
C. zażytym
zażytym
zażytym
zażytym
B. zażytych
zażytych
zażytych
zażyte
N. zażytymi
zażytymi
zażytymi
zażytymi
Ms. zażytych
zażytych
zażytych
zażytych

Składnia

RZ osobowy + zażyć +
KOGO + CZYM

Frazeologizmy

ktoś zażył z mańki kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 02.12.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json