UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ryś

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ryś	rysie
D.	rysia	rysi rysiów
C.	rysiowi	rysiom
B.	rysia	rysie
N.	rysiem	rysiami
Ms.	rysiu	rysiach
W.	rysiu	rysie

Pochodzenie

psł. *rysь

Formy innych języków ie. (z nagłosowym *l-) sugerują, że słow. nazwa zwierzęcia powinna pierwotnie mieć postać *lysь; byłaby zatem pokrewna psł. przymiotnikowi *lysъ (zob. łysy). Przekształcenie nazwy nastąpiło prawdopodobnie ze względu na tabu (unikanie właściwej nazwy przez myśliwych): *lysь zostało zmienione w *rysь przez skojarzenie z psł. *rysъ ‘czerwonawy, rudawy, ryży’ (por. realnie poświadczony w st.pol. i współczesnych gwarach przymiotnik rysawy ‘rudawy’).

1.a zwierzę

Definicja

drapieżne zwierzę nieco większe od kota, mające na spiczastych uszach charakterystyczne pędzelki czarnych włosów, żyjące w lasach Europy i Azji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta leśne i polne

Połączenia

ryś i wilk, ryś i żbik

Cytaty

W tych ostępach leśnych żyje także ryś oraz wilk, który zresztą coraz śmielej podchodzi do zabudowań gospodarskich.

źródło: NKJP: Gdzie jesienią, Super Nowości, nr 252, 1998

Nie pierwszy to sygnał o spotkaniu w tamtym regionie tego niezwykłego zwierzęcia. Niezwykłego, bo ryś to największy z żyjących w polskim środowisku naturalnym kotów, a przy tym nosi na uszach charakterystyczne kępki włosów.

źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Koronowane koty, Dziennik Bałtycki, 2001-01-26

Miejmy nadzieję, że dzięki stale zwiększającej się powierzchni lasów doczekamy się na naszych terenach również żbików i rysiów.

źródło: NKJP: Franciszek Kasprzak: Zwierzęta naszych lasów i pól, Gazeta Częstochowska, 2004-07-02

1.b skóra

Definicja

pot.

wyprawiona skóra z rysia - zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Cytaty

Otulona w elegancką pelisę z rysi kołysze się, w miarę wahnięć zdezelowanego pojazdu na sfatygowanych szynach [...].

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Data ostatniej modyfikacji: 05.11.2024