UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pańszczyzna

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. pan

1. obowiązkowa nieodpłatna praca

Definicja

dawniej obowiązek wykonywania przez chłopów różnych prac na rzecz właściciela majątku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

pańszczyzna piesza, sprzężajna
odrabiać; znieść pańszczyznę

Cytaty

W folwarku pańszczyźnianym, gdzie odrabianie pańszczyzny było obowiązkiem wynikającym z faktu użytkowania przez chłopów ziemi należącej do pana, koszty chłopskiej pracy nie miały żadnego znaczenia.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005

Karol Brzostowski przeprowadził tu szereg reform społeczno-gospodarczych. Zniósł pańszczyznę, założył kasę pożyczkową, wprowadził obowiązkowe nauczanie dzieci, zorganizował szpital.

źródło: NKJP: Jan Bałdowski: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1997

Na południu, w Galicji liczne są kapliczki upamiętniające zniesienie pańszczyzny w 1848 roku. O te „krzyże pańszczyzny” dbano szczególnie i broniono przed zniszczeniem, nawet stawano zbrojnie, obawiając się, nawet w XX wieku, powrotu znienawidzonej pańszczyzny.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże. Ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pańszczyzna	pańszczyzny
D.	pańszczyzny	pańszczyzn

C.	pańszczyźnie	pańszczyznom
B.	pańszczyznę	pańszczyzny
N.	pańszczyzną	pańszczyznami
Ms.	pańszczyźnie	pańszczyznach
W.	pańszczyzno	pańszczyzny

Inne uwagi

Zwykle lp

2. przykre obowiązki

Definicja

pejorat.

przykre i uciążliwe obowiązki