Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *voziti, *vožǫ 'przemieszczać za pomocą środka lokomocji'
Obocznością samogłoski rdzennej *e > *o związany z psł. *vezti (por. wieźć).
1. tam i z powrotem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- wozić dzieci, pasażerów, podróżnych; chleb, drzewo, listy, materiały budowlane, mleko, sprzęt, towar, węgiel, wodę
- wozić autem, samochodem; taczkami, wózkiem
- wozić do lekarza; do pracy, do szkoły, do szpitala; do lasu; do Polski, do Warszawy...
Cytaty
|
Moja córka wozi samochodem dziecko z os. Kosmonautów do przedszkola na os. Zwycięstwa. źródło: NKJP: Czytelnicy: Opinie dnia, Gazeta Poznańska, 2002-03-20 |
|
|
Przestępcy wozili narkotyki pociągami relacji Budapeszt - Warszawa. źródło: NKJP: Piotr Krysiak: Wpadli w zasadzkę, Super Express, 2006 |
|
|
[...] teraz marzyła mu się własna firma: dziesięć taksówek, które woziłyby białych na Wyspę. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
|
|
W trakcie sezonu płyną tędy zestawy barek wożących piasek z Wisły do malborskiego lub elbląskiego portu [...]. źródło: NKJP: (jotem): Bezpieczny Noga, Dziennik Malborski, 1998-09-04 |
|
|
[...] musiał ciężko, katorżniczo, ponad siły pracować, kopiąc i wożąc taczkami ziemię, tłukąc kamienie [...]. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wożę |
wozimy |
|||
| 2 os. |
wozisz |
wozicie |
|||
| 3 os. |
wozi |
wożą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
woziłem +(e)m woził |
woziłam +(e)m woziła |
woziłom +(e)m woziło |
woziliśmy +(e)śmy wozili |
woziłyśmy +(e)śmy woziły |
| 2 os. |
woziłeś +(e)ś woził |
woziłaś +(e)ś woziła |
woziłoś +(e)ś woziło |
woziliście +(e)ście wozili |
woziłyście +(e)ście woziły |
| 3 os. |
woził |
woziła |
woziło |
wozili |
woziły |
bezosobnik: wożono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę woził będę wozić |
będę woziła będę wozić |
będę woziło będę wozić |
będziemy wozili będziemy wozić |
będziemy woziły będziemy wozić |
| 2 os. |
będziesz woził będziesz wozić |
będziesz woziła będziesz wozić |
będziesz woziło będziesz wozić |
będziecie wozili będziecie wozić |
będziecie woziły będziecie wozić |
| 3 os. |
będzie woził będzie wozić |
będzie woziła będzie wozić |
będzie woziło będzie wozić |
będą wozili będą wozić |
będą woziły będą wozić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
woźmy wóźmy |
|
| 2 os. |
woź wóź |
woźcie wóźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
woziłbym bym woził |
woziłabym bym woziła |
woziłobym bym woziło |
wozilibyśmy byśmy wozili |
woziłybyśmy byśmy woziły |
| 2 os. |
woziłbyś byś woził |
woziłabyś byś woziła |
woziłobyś byś woziło |
wozilibyście byście wozili |
woziłybyście byście woziły |
| 3 os. |
woziłby by woził |
woziłaby by woziła |
woziłoby by woziło |
woziliby by wozili |
woziłyby by woziły |
bezosobnik: wożono by
bezokolicznik: wozić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wożąc
gerundium: wożenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wożenie |
wożenia |
| D. | wożenia |
wożeń |
| C. | wożeniu |
wożeniom |
| B. | wożenie |
wożenia |
| N. | wożeniem |
wożeniami |
| Ms. | wożeniu |
wożeniach |
| W. | wożenie |
wożenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wożący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wożący |
wożący |
wożący |
wożące |
wożąca |
| D. | wożącego |
wożącego |
wożącego |
wożącego |
wożącej |
| C. | wożącemu |
wożącemu |
wożącemu |
wożącemu |
wożącej |
| B. | wożącego |
wożącego |
wożący |
wożące |
wożącą |
| N. | wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącą |
| Ms. | wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wożący |
wożący |
wożące |
wożące |
| D. | wożących |
wożących |
wożących |
wożących |
| C. | wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącym |
| B. | wożących |
wożących |
wożących |
wożące |
| N. | wożącymi |
wożącymi |
wożącymi |
wożącymi |
| Ms. | wożących |
wożących |
wożących |
wożących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wożony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wożony |
wożony |
wożony |
wożone |
wożona |
| D. | wożonego |
wożonego |
wożonego |
wożonego |
wożonej |
| C. | wożonemu |
wożonemu |
wożonemu |
wożonemu |
wożonej |
| B. | wożonego |
wożonego |
wożony |
wożone |
wożoną |
| N. | wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożoną |
| Ms. | wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wożeni |
wożeni |
wożone |
wożone |
| D. | wożonych |
wożonych |
wożonych |
wożonych |
| C. | wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonym |
| B. | wożonych |
wożonych |
wożonych |
wożone |
| N. | wożonymi |
wożonymi |
wożonymi |
wożonymi |
| Ms. | wożonych |
wożonych |
wożonych |
wożonych |
Składnia
|
+ | wozić | + |
KOGO/CO +
(SKĄD) +
(DOKĄD)
|
2. po mieście
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- wozić mercedesem, taksówkami
- wozić od szpitala do szpitala; z miasta do miasta
- wozić po (całym) kraju, mieście, województwie; po (całej) Europie, Polsce...; po knajpach
Cytaty
|
Nazajutrz niemal przez cały dzień woził Annę po jeziorze Narocz [...]. źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981 |
|
|
Od kilku dni trzyosiowy autobus MAN wozi po Wrocławiu pasażerów linii 12. źródło: NKJP: Bartosz Wawryszuk: Autobus jeździ na gazie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-03-01 |
|
|
[...] pan Piotr, który umila dzieciom czas, wożąc je po parku dorożką, jest innego zdania. źródło: NKJP: Agnieszka Kobierska: W piaskownicy i na huśtawce, Gazeta Wrocławska, 2002-08-12 |
|
|
[...] karetka pogotowia przez 5 godzin woziła chorego od szpitala do szpitala. źródło: NKJP: Jerzy Witaszczyk: Luksus za 10 złotych, Dziennik Łódzki, 2007-01-18 |
|
|
[...] całe oddziały specjalnie kształconej policji zajmują się twoją skromną osobą, [...] wożą cię helikopterami z więzienia do więzienia, a uzbrojona po zęby straż czuwa w dzień i w nocy. źródło: NKJP: Andrzej Werner: Szczęśliwy powrót do przeklętej normalności, Gazeta Wyborcza, 1993-04-08 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wożę |
wozimy |
|||
| 2 os. |
wozisz |
wozicie |
|||
| 3 os. |
wozi |
wożą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
woziłem +(e)m woził |
woziłam +(e)m woziła |
woziłom +(e)m woziło |
woziliśmy +(e)śmy wozili |
woziłyśmy +(e)śmy woziły |
| 2 os. |
woziłeś +(e)ś woził |
woziłaś +(e)ś woziła |
woziłoś +(e)ś woziło |
woziliście +(e)ście wozili |
woziłyście +(e)ście woziły |
| 3 os. |
woził |
woziła |
woziło |
wozili |
woziły |
bezosobnik: wożono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę woził będę wozić |
będę woziła będę wozić |
będę woziło będę wozić |
będziemy wozili będziemy wozić |
będziemy woziły będziemy wozić |
| 2 os. |
będziesz woził będziesz wozić |
będziesz woziła będziesz wozić |
będziesz woziło będziesz wozić |
będziecie wozili będziecie wozić |
będziecie woziły będziecie wozić |
| 3 os. |
będzie woził będzie wozić |
będzie woziła będzie wozić |
będzie woziło będzie wozić |
będą wozili będą wozić |
będą woziły będą wozić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
woźmy wóźmy |
|
| 2 os. |
woź wóź |
woźcie wóźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
woziłbym bym woził |
woziłabym bym woziła |
woziłobym bym woziło |
wozilibyśmy byśmy wozili |
woziłybyśmy byśmy woziły |
| 2 os. |
woziłbyś byś woził |
woziłabyś byś woziła |
woziłobyś byś woziło |
wozilibyście byście wozili |
woziłybyście byście woziły |
| 3 os. |
woziłby by woził |
woziłaby by woziła |
woziłoby by woziło |
woziliby by wozili |
woziłyby by woziły |
bezosobnik: wożono by
bezokolicznik: wozić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wożąc
gerundium: wożenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wożenie |
wożenia |
| D. | wożenia |
wożeń |
| C. | wożeniu |
wożeniom |
| B. | wożenie |
wożenia |
| N. | wożeniem |
wożeniami |
| Ms. | wożeniu |
wożeniach |
| W. | wożenie |
wożenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wożący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wożący |
wożący |
wożący |
wożące |
wożąca |
| D. | wożącego |
wożącego |
wożącego |
wożącego |
wożącej |
| C. | wożącemu |
wożącemu |
wożącemu |
wożącemu |
wożącej |
| B. | wożącego |
wożącego |
wożący |
wożące |
wożącą |
| N. | wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącą |
| Ms. | wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wożący |
wożący |
wożące |
wożące |
| D. | wożących |
wożących |
wożących |
wożących |
| C. | wożącym |
wożącym |
wożącym |
wożącym |
| B. | wożących |
wożących |
wożących |
wożące |
| N. | wożącymi |
wożącymi |
wożącymi |
wożącymi |
| Ms. | wożących |
wożących |
wożących |
wożących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wożony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wożony |
wożony |
wożony |
wożone |
wożona |
| D. | wożonego |
wożonego |
wożonego |
wożonego |
wożonej |
| C. | wożonemu |
wożonemu |
wożonemu |
wożonemu |
wożonej |
| B. | wożonego |
wożonego |
wożony |
wożone |
wożoną |
| N. | wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożoną |
| Ms. | wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wożeni |
wożeni |
wożone |
wożone |
| D. | wożonych |
wożonych |
wożonych |
wożonych |
| C. | wożonym |
wożonym |
wożonym |
wożonym |
| B. | wożonych |
wożonych |
wożonych |
wożone |
| N. | wożonymi |
wożonymi |
wożonymi |
wożonymi |
| Ms. | wożonych |
wożonych |
wożonych |
wożonych |
Składnia
|
+ | wozić | + |
KOGO +
po CZYM
|
|
+ | wozić | + |
KOGO +
SKĄD +
DOKĄD
|