UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapliczka

Chronologizacja

1564, SPXVI

Pochodzenie

Zob. kaplica

1. przydrożna

Definicja

niewielka budowla sakralna w kształcie domku, stawiana przy drogach, lub drewniana skrzynka z daszkiem zawieszana na drzewie, z figurą lub obrazem świętego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Połączenia

  • maleńka, malutka, mała, niewielka; skromna; biała; ceglana, kamienna; drewniana, murowana; domowa, polna, przydrożna; nowa, stara; ludowa, wiejska; zabytkowa kapliczka
  • kapliczka z 1664 roku, z 1. poł. XIX wieku, z pocz. XIX w.; z Chrystusem Frasobliwym; z figurą/figurką Matki Boskiej, św. Floriana, św. Katarzyny...; z rzeźbą Chrystusa Frasobliwego, św. Jana Nepomucena; Świętego Antoniego
  • modlić się przed kapliczką
  • modlić się przy kapliczce; umieścić/umieszczać coś w kapliczce

Cytaty

Pod pniem starego dębu stoi stara [...] kapliczka przykryta stylowym daszkiem. Pod nią święty, u jego stóp stroskana dziewczynka z dzbanem.

źródło: NKJP: Jan Kanty Jagła: Święty z rynkowej kapliczki, Tygodnik Podhalański nr 43, 1996

Na szczycie tego wzgórza ulokowana jest ponad 100-letnia kapliczka w kształcie murowanej kolumny zwieńczonej czworoboczną latarnią z wyblakłymi obrazkami w okienkach.

źródło: NKJP: Andrzej Siwiński: Kampania powstańcza św. Brata Alberta, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska” nr 2 (735), 2006-01-12

Mamy takie miejsce ulubione w pobliżu Woli Rafałowskiej, które nazywa się Starówka. To tam kapliczka wisi na kikucie potężnego klonu, który jeszcze w ubiegłym roku miał kilka zdrowych konarów.

źródło: NKJP: Lechosław Herz: Wardęga Opowieści z pobocza drogi, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapliczka
kapliczki
D. kapliczki
kapliczek
C. kapliczce
kapliczkom
B. kapliczkę
kapliczki
N. kapliczką
kapliczkami
Ms. kapliczce
kapliczkach
W. kapliczko
kapliczki

2. mała kaplica

Definicja

mała kaplica

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

2.a niewielki kościół

Definicja

mała kaplica - niewielki kościół

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kaplica

Połączenia

  • barokowa, klasycystyczna, neogotycka...; cmentarna kapliczka

Cytaty

Msza żałobna odbyła się w poprzedni wtorek, w niewielkiej kapliczce usytuowanej na terenie nekropolii.

źródło: NKJP: R.Nadaj: Co wydarzyło się 15 czerwca w Dalanówku?, Tygodnik Ciechanowski, 2008-07-02

Pierwszym murowanym budynkiem była kapliczka świętego Jana Bosko w najwyższym punkcie terenu.

źródło: NKJP: Olgierd Budrewicz: Piekło w kolorach, 1997

Wyjątkowej urody kapliczka, która dziś znajduje się w centrum miejscowości, została wybudowana prawie 100 lat temu. Jest przykryta dwuspadowym dachem krytym blachą zwieńczonym metalowym krzyżem.

źródło: NKJP: (az): Pod anielskimi skrzydłami, Dziennik Zachodni , 2007-08-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapliczka
kapliczki
D. kapliczki
kapliczek
C. kapliczce
kapliczkom
B. kapliczkę
kapliczki
N. kapliczką
kapliczkami
Ms. kapliczce
kapliczkach
W. kapliczko
kapliczki

2.b w kościele

Definicja

mała kaplica - część kościoła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kaplica

Cytaty

Dzięki fundacji biskupa kujawskiego Stanisława Karnkowskiego w 1575 roku zakończono odbudowę kościoła. W 1680 roku dobudowano wieżę, w 1700 dwie kaplice boczne, a w 1825 roku – kapliczkę relikwii św. Wojciecha. W takim kształcie kościół zachował się do dziś.

źródło: NKJP: Anna Ratajczyk: Pomóc potrzebującym, Dziennik Bałtycki, 2003-08-03

Z „Grand Hotel de Russie” niedaleko było do Santa Maria del Popolo, gdzie w bocznej kapliczce wisiały dwa najwspanialsze obrazy Caravaggia.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapliczka
kapliczki
D. kapliczki
kapliczek
C. kapliczce
kapliczkom
B. kapliczkę
kapliczki
N. kapliczką
kapliczkami
Ms. kapliczce
kapliczkach
W. kapliczko
kapliczki
Data ostatniej modyfikacji: 29.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json