UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przelewać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przelewam
przelewamy
2 os. przelewasz
przelewacie
3 os. przelewa
przelewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przelewałem
+(e)m przelewał
przelewałam
+(e)m przelewała
przelewałom
+(e)m przelewało
przelewaliśmy
+(e)śmy przelewali
przelewałyśmy
+(e)śmy przelewały
2 os. przelewałeś
+(e)ś przelewał
przelewałaś
+(e)ś przelewała
przelewałoś
+(e)ś przelewało
przelewaliście
+(e)ście przelewali
przelewałyście
+(e)ście przelewały
3 os. przelewał
przelewała
przelewało
przelewali
przelewały

bezosobnik: przelewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przelewał
będę przelewać
będę przelewała
będę przelewać
będę przelewało
będę przelewać
będziemy przelewali
będziemy przelewać
będziemy przelewały
będziemy przelewać
2 os. będziesz przelewał
będziesz przelewać
będziesz przelewała
będziesz przelewać
będziesz przelewało
będziesz przelewać
będziecie przelewali
będziecie przelewać
będziecie przelewały
będziecie przelewać
3 os. będzie przelewał
będzie przelewać
będzie przelewała
będzie przelewać
będzie przelewało
będzie przelewać
będą przelewali
będą przelewać
będą przelewały
będą przelewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przelewajmy
2 os. przelewaj
przelewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przelewałbym
bym przelewał
przelewałabym
bym przelewała
przelewałobym
bym przelewało
przelewalibyśmy
byśmy przelewali
przelewałybyśmy
byśmy przelewały
2 os. przelewałbyś
byś przelewał
przelewałabyś
byś przelewała
przelewałobyś
byś przelewało
przelewalibyście
byście przelewali
przelewałybyście
byście przelewały
3 os. przelewałby
by przelewał
przelewałaby
by przelewała
przelewałoby
by przelewało
przelewaliby
by przelewali
przelewałyby
by przelewały

bezosobnik: przelewano by

bezokolicznik: przelewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przelewając

gerundium: przelewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przelewanie
przelewania
D. przelewania
przelewań
C. przelewaniu
przelewaniom
B. przelewanie
przelewania
N. przelewaniem
przelewaniami
Ms. przelewaniu
przelewaniach
W. przelewanie
przelewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przelewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przelewający
przelewający
przelewający
przelewające
przelewająca
D. przelewającego
przelewającego
przelewającego
przelewającego
przelewającej
C. przelewającemu
przelewającemu
przelewającemu
przelewającemu
przelewającej
B. przelewającego
przelewającego
przelewający
przelewające
przelewającą
N. przelewającym
przelewającym
przelewającym
przelewającym
przelewającą
Ms. przelewającym
przelewającym
przelewającym
przelewającym
przelewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przelewający
przelewający
przelewające
przelewające
D. przelewających
przelewających
przelewających
przelewających
C. przelewającym
przelewającym
przelewającym
przelewającym
B. przelewających
przelewających
przelewających
przelewające
N. przelewającymi
przelewającymi
przelewającymi
przelewającymi
Ms. przelewających
przelewających
przelewających
przelewających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przelewany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przelewany
przelewany
przelewany
przelewane
przelewana
D. przelewanego
przelewanego
przelewanego
przelewanego
przelewanej
C. przelewanemu
przelewanemu
przelewanemu
przelewanemu
przelewanej
B. przelewanego
przelewanego
przelewany
przelewane
przelewaną
N. przelewanym
przelewanym
przelewanym
przelewanym
przelewaną
Ms. przelewanym
przelewanym
przelewanym
przelewanym
przelewanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przelewani
przelewani
przelewane
przelewane
D. przelewanych
przelewanych
przelewanych
przelewanych
C. przelewanym
przelewanym
przelewanym
przelewanym
B. przelewanych
przelewanych
przelewanych
przelewane
N. przelewanymi
przelewanymi
przelewanymi
przelewanymi
Ms. przelewanych
przelewanych
przelewanych
przelewanych

odpowiednik aspektowy: przelać

Pochodzenie

Zob. lać

1. z butelki do szklanki

Definicja

wylewać coś z jednego naczynia i wlewać to do drugiego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Połączenia

  • przelewać gaz, płyn, wodę
  • przelewać do butelki, do naczynia, do rondelka, do słoika, do szklanki
  • przelewać z bańki, z butelki, z wiaderka do czegoś

Cytaty

Kiedyś zastałam go w łazience, jak przelewał wodę z wiaderka do wanny zakrętką od butelki. Nie przerywałam mu, nie chcąc go zdenerwować.

źródło: NKJP: Inne niż inni, Dziennik Polski, 1998-12-18

Przelewali gaz z 11-kilogramowych butli do cystern samochodowych, używając do tego specjalnych ośmiorniczek.

źródło: NKJP: (bbs): Kronika policyjna, Dziennik Łódzki, 2005-11-28

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO + z CZEGO + do CZEGO

2. kieliszek

Definicja

nalewać do naczynia za dużo płynu, który wskutek tego wylewa się z niego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • przelewać wino; kieliszek

Cytaty

Barmani regularnie przelewają szklanki i próbują dawać piwo do połowy składające się z piany.

źródło: NKJP: forum.gazeta.pl

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO

3. wrzątkiem

Definicja

lejąc płyn na coś, sprawiać, że przecieka on przez to

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Połączenia

  • przelewać makaron, pory
  • przelewać (zimną) wodą, wrzątkiem

Cytaty

Pokrojone pory przelewam wrzątkiem, wrzucam do miski i jeszcze gorące - kropię sokiem z cytryny oraz dobrą, dziewiczą oliwą.

źródło: NKJP: Przysmak Nerona, Dziennik Polski, 2000-04-08

Po ugotowaniu makaron odcedzamy i przelewamy wodą.

źródło: NKJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni czyli Powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania, 1994

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO + CZYM

4. pieniądze

Definicja

przenosić pieniądze na konto bankowe z innego konta

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse bankowość

Połączenia

  • klient; bank przelewa coś
  • przelewać gotówkę, kwotę, pieniądze, sumę
  • przelewać na konto, na rachunek (bankowy)

Cytaty

Transakcji dokonywano za pomocą faksu, a klienci przelewali pieniądze na konta prowadzone przez zagraniczne banki, najczęściej szwajcarskie.

źródło: NKJP: Maureen Kline: Fałszywe firmy maklerskie w ataku, Gazeta Wyborcza, 1995-03-27

Bank PH-PBK SA nie pobiera od nas żadnych opłat od przelewanych stałych kwot.

źródło: NKJP: (BIS): ROR nie popłaca?, Dziennik Łódzki, 2002-11-08

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO + na CO + (z CZEGO)

5. prawa własności

Definicja

zrzekać się jakichś praw lub zobowiązań na rzecz jakiejś osoby lub instytucji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Połączenia

  • przelewać prawo do sukcesji, wyborcze, prawa własności
  • przelewać na rzecz księcia

Cytaty

[...] elektorami byli tylko doktorzy, natomiast studenci, bakałarze i magistrzy nie brali przeważnie udziału w wyborach, a jedynie przelewali swe prawo wyborcze na doktorów.

źródło: NKJP: Elżbieta Jung-Palczewska: Prima Verba - Krakowskie mowy uniwersyteckie, 2000

Rok po tym król Zygmunt I uwolnił jego poddanych w Ostrogu, Połonnem, Dubnie, Zwiahlu, Cudnowie i Turowie od oddawania mu tzw. „Wołoszczyzny”, przelewając swe prawa na kniazia.

źródło: NKJP: Lidia Gruntowska: Dzieje rodu książąt Ostrogskich w świetle „Herbarza” Kaspra Niesieckiego, 2000

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO + na KOGO

6. uczucia

Definicja

kierować swoje uczucia na kogoś lub na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • przelewać miłość, uczucia
  • przelewać na dziecko, na męża

Cytaty

Nienawidząc męża, przelewała podobne uczucia na dziewczynkę, podobną do ojca.

źródło: NKJP: Ryszarda Wojciechowska: Była sobie Jackie, Dziennik Bałtycki, 2004-06-05

[...] nie miała dzieci i może dlatego przelewała miłość na ludzi z zespołu.

źródło: NKJP: Mężczyzna może wszystko, Dziennik Polski, 2001-12-07

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO + na KOGO

7. na papier

Definicja

dawać wyraz swoim myślom i uczuciom, zapisując je lub malując coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • przelać ból, myśli, uczucia, wrażenia
  • przelewać na papier

Cytaty

Teraz przelewała na papier wszystkie zmartwienia, zwierzała się z uczuć, radości i rozpaczy, a prawie każde słowo skrapiała łzami.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Artysta przelewa na papier nie tylko formę znaku, ale także własne nastroje.

źródło: NKJP: (AM), Dziennik Polski, Kraków - Mechanicznie, z uczuciem, 1998-11-12

Składnia

bez ograniczeń + przelewać +
CO + na CO

Frazeologizmy

coś przelewa czarę goryczy
coś przelewa kielich goryczy
ktoś przelewa krew
ktoś przelewa pot
ktoś przelewa z pustego w próżne
Data ostatniej modyfikacji: 25.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj