UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dinozaur

Chronologizacja

1890, Wielka encyklopedia powszechna ilustrowana, t. 3, polona.pl

Pochodzenie

ang. dinosaur

z p.-łac. dinosaurus

gr. deinós 'straszny' + gr. saúros 'jaszczurka'

1. zwierzę

Definicja

zwierzę żyjące wiele milionów lat przed człowiekiem, przede wszystkim na lądzie, ale w zależności od gatunku czasem też umiejące latać lub prowadzące częściowo wodny tryb życia

Wymowa

[dinozau-r]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt inne zwierzęta lądowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zwierzę

Połączenia

szkielet; szczątki dinozaura
dinozaury wyginęły, wymarły

Cytaty

- A jak można skomentować pogłoski, że smok wawelski był dinozaurem? - Słucham? - Pan dobrze słyszał, redaktorze.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

A tymczasem nasz gatunek stał się największym niszczycielem życia na Ziemi od czasu, gdy potężny meteor 65 milionów lat temu spowodował katastrofę ekologiczną i doprowadził do wyginięcia dinozaurów.

źródło: NKJP: Andrzej Łodyński: W klamrach ewolucji, Gazeta Wyborcza, 1998-12-11

Ogromne skamieniałe w tej chwili odciski pozostawiły ok. 150 milionów lat temu łagodne roślinożerne dinozaury z rodziny zauropodów, które były największymi zwierzętami lądowymi, jakie kiedykolwiek stąpały po Ziemi.

źródło: NKJP: Aneta Żukowska: Ślady największych gadów, Dziennik Zachodni, 2009-10-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dinozaur	dinozaury
D.	dinozaura	dinozaurów
C.	dinozaurowi	dinozaurom
B.	dinozaura	dinozaury
N.	dinozaurem	dinozaurami
Ms.	dinozaurze	dinozaurach
W.	dinozaurze	dinozaury

2. rocka

Definicja

osoba dłużej niż jej rówieśnicy czynna zawodowo

Wymowa

[dinozau-r]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

ostatni dinozaur; dinozaur polityczny
dinozaury rocka
koncert dinozaurów

Cytaty

Po południu Andrzej Titkow z ekipą. Mam opowiadać o moich kontaktach z Newerlym - szczególnie zależy mu na tych przedwojennych, z czasów „Małego Przeglądu”, bo jeśli idzie o tamte czasy, to ja jestem bodajże ostatni dinozaur.

źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009

Nie zabrakło też prawdziwych dinozaurów polskiego rocka – „Perfectu”, na koncert którego zmęczeni tarnobrzeżanie czekali prawie do godziny 23.00.

źródło: NKJP: Agnieszka Grabowska: Zabawowi, ale nie hojni, Sztafeta, nr 32, 2002

Fenomen politycznych dinozaurów w samorządach najbujniej rozkwita w województwie śląskim. Rekordzistą wśród prezydentów jest Marek Kopel, który po raz pierwszy na czele chorzowskiego samorządu stanął w 1991 roku.

źródło: NKJP: Marcin Zasada: Ej, wy ludzie, wy wójta się nie bójta, Dziennik Zachodni, 2010-11-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dinozaur	dinozaury
D.	dinozaura	dinozaurów
C.	dinozaurowi	dinozaurom
B.	dinozaura	dinozaury
N.	dinozaurem	dinozaurami
Ms.	dinozaurze	dinozaurach
W.	dinozaurze	dinozaury

Składnia

dinozaur

CZEGO

3. komunizmu

Definicja

pejorat.

osoba reprezentująca dawny styl myślenia i działania

Wymowa

[dinozau-r]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

dinozaur zimnej wojny

Cytaty

Jego wiek (71 lat) ułatwia uznanie argumentu, że senator z Arizony to „człowiek przeszłości”, dinozaur zimnej wojny, który jej upraszczające kalki przenosi na obecną sytuację walki z islamskim terroryzmem.

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Starcie na mecie, Polityka, nr 2658, 2008-06-14

Ponad 60 proc. naszego kraju to ludzie, którzy mają mniej niż 25 lat. A rządzą nami dinozaury, starcy. Młodzi im nie wierzą i nie pójdą głosować.

źródło: NKJP: Monika Słowakiewicz, Algier Xxdash Tizi-ouzou: Algierczycy pierwszy raz wybierają demokratyczny parlament : Gazeta Wyborcza, 1997-06-06

Przesłanie dokumentów za pośrednictwem sieci będzie dodatkowym potwierdzeniem, że nie jesteśmy dinozaurami, ale idziemy z duchem czasu.

źródło: NKJP: Dorota Domienik: Warto pracować jak najdłużej Senior tworzy życiorys z umiejętności i kwalifikacji, Dziennik Zachodni, 2010-07-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dinozaur	dinozaury
D.	dinozaura	dinozaurów
C.	dinozaurowi	dinozaurom
B.	dinozaura	dinozaury
N.	dinozaurem	dinozaurami
Ms.	dinozaurze	dinozaurach
W.	dinozaurze	dinozaury

Składnia

dinozaur

CZEGO

4. rzecz

Definicja

pejorat.

coś, co ma przestarzałą konstrukcję lub organizację

Wymowa

[dinozau-r]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

	Dwudziesty pierwszy wiek nie zna już saturatorów. Zastąpiły je nowoczesne automaty z puszkami na zimne napoje i te nalewające colę w barach szybkiej obsługi. Taki już los dinozaura. źródło: NKJP: Agata Grzegorczyk: Tato, ja chcę saturator!, Dziennik Bałtycki, 2003-08-14
	Złoto, jeszcze nie tak dawno uchodzące za podstawę i wstępny etap każdego zdrowego systemu monetarnego, zaczyna być nazywane „fetyszem” [...]. Rzeczywiście jest ono w pewnym sensie dinozaurem cywilizacji wirtualnego pieniądza. źródło: NKJP: Piotr Kuczyński: Pociąg do złota, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-10-06
	Co więcej, wiele firm obiecuje, że po dwóch, trzech latach za niewielką opłatą będzie wymieniać sprzęt na nowy, aby darmowe pecety nie stały się komputerowymi dinozaurami. źródło: NKJP: JAK TO Z TANIMI PECETAMI BYŁO: Gazeta Wyborcza, 1999-04-27
	To nie jest tak, że państwo powinno reanimować dinozaury gospodarki. Pompowanie miliardów w nierentowną firmę może skończyć się tym, że i te dodatkowe miliardy się straci. źródło: NKJP: Przemysław Rot, Gdańsk; Paweł Wujec: Utopienie z odroczeniem: Gazeta Wyborcza, 1996-06-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dinozaur	dinozaury
D.	dinozaura	dinozaurów
C.	dinozaurowi	dinozaurom
B.	dinozaura	dinozaury
N.	dinozaurem	dinozaurami
Ms.	dinozaurze	dinozaurach
W.	dinozaurze	dinozaury

Składnia

dinozaur

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 15.12.2023