UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmyślać

Chronologizacja

1450, SStp
Inne znaczenie: 'troszczyć się, dbać'

Pochodzenie

Zob. myśleć

Definicja

mówić coś, co nie jest prawdą, lub o czymś, co nie wydarzyło się w rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zalewać

Połączenia

  • zmyślać dykteryjki, historie, niestworzone rzeczy
  • zmyślać na poczekaniu
  • lubić, (nie) umieć; przestać, zacząć zmyślać
  • zmyślać i kłamać, zmyślać i kręcić, zmyślać lub przeinaczać; koloryzować i zmyślać

Cytaty

Nie zmyślał fabuły, nie upiększał wydarzeń, może dlatego stał się jednym z nielicznych pisarzy, którzy Polsce opowiadali o prawdziwym Śląsku.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

[...] zauważyłam, że bardzo ciekawie opowiada. Nawet jeśli trochę zmyśla, cóż w tym złego. Cała literatura to zmyślenia, a jednak niekoniecznie nieprawda.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Kiedyś najpierw się skazywało, później szukało dowodów. Albo je zmyślało.

źródło: NKJP: Leszek Waligóra: Błąd. W mózgu, Gazeta Poznańska, 2006-08-28

Przetłumacz mi to, tu na miejscu. – Rzucił mu kartkę z teczki od Fridmana. – I nie próbuj zmyślać.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmyślam
zmyślamy
2 os. zmyślasz
zmyślacie
3 os. zmyśla
zmyślają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmyślałem
+(e)m zmyślał
zmyślałam
+(e)m zmyślała
zmyślałom
+(e)m zmyślało
zmyślaliśmy
+(e)śmy zmyślali
zmyślałyśmy
+(e)śmy zmyślały
2 os. zmyślałeś
+(e)ś zmyślał
zmyślałaś
+(e)ś zmyślała
zmyślałoś
+(e)ś zmyślało
zmyślaliście
+(e)ście zmyślali
zmyślałyście
+(e)ście zmyślały
3 os. zmyślał
zmyślała
zmyślało
zmyślali
zmyślały

bezosobnik: zmyślano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zmyślał
będę zmyślać
będę zmyślała
będę zmyślać
będę zmyślało
będę zmyślać
będziemy zmyślali
będziemy zmyślać
będziemy zmyślały
będziemy zmyślać
2 os. będziesz zmyślał
będziesz zmyślać
będziesz zmyślała
będziesz zmyślać
będziesz zmyślało
będziesz zmyślać
będziecie zmyślali
będziecie zmyślać
będziecie zmyślały
będziecie zmyślać
3 os. będzie zmyślał
będzie zmyślać
będzie zmyślała
będzie zmyślać
będzie zmyślało
będzie zmyślać
będą zmyślali
będą zmyślać
będą zmyślały
będą zmyślać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zmyślajmy
2 os. zmyślaj
zmyślajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zmyślałbym
bym zmyślał
zmyślałabym
bym zmyślała
zmyślałobym
bym zmyślało
zmyślalibyśmy
byśmy zmyślali
zmyślałybyśmy
byśmy zmyślały
2 os. zmyślałbyś
byś zmyślał
zmyślałabyś
byś zmyślała
zmyślałobyś
byś zmyślało
zmyślalibyście
byście zmyślali
zmyślałybyście
byście zmyślały
3 os. zmyślałby
by zmyślał
zmyślałaby
by zmyślała
zmyślałoby
by zmyślało
zmyślaliby
by zmyślali
zmyślałyby
by zmyślały

bezosobnik: zmyślano by

bezokolicznik: zmyślać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zmyślając

gerundium: zmyślanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmyślanie
zmyślania
D. zmyślania
zmyślań
C. zmyślaniu
zmyślaniom
B. zmyślanie
zmyślania
N. zmyślaniem
zmyślaniami
Ms. zmyślaniu
zmyślaniach
W. zmyślanie
zmyślania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zmyślający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmyślający
zmyślający
zmyślający
zmyślające
zmyślająca
D. zmyślającego
zmyślającego
zmyślającego
zmyślającego
zmyślającej
C. zmyślającemu
zmyślającemu
zmyślającemu
zmyślającemu
zmyślającej
B. zmyślającego
zmyślającego
zmyślający
zmyślające
zmyślającą
N. zmyślającym
zmyślającym
zmyślającym
zmyślającym
zmyślającą
Ms. zmyślającym
zmyślającym
zmyślającym
zmyślającym
zmyślającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmyślający
zmyślający
zmyślające
zmyślające
D. zmyślających
zmyślających
zmyślających
zmyślających
C. zmyślającym
zmyślającym
zmyślającym
zmyślającym
B. zmyślających
zmyślających
zmyślających
zmyślające
N. zmyślającymi
zmyślającymi
zmyślającymi
zmyślającymi
Ms. zmyślających
zmyślających
zmyślających
zmyślających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zmyślany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zmyślany
zmyślany
zmyślany
zmyślane
zmyślana
D. zmyślanego
zmyślanego
zmyślanego
zmyślanego
zmyślanej
C. zmyślanemu
zmyślanemu
zmyślanemu
zmyślanemu
zmyślanej
B. zmyślanego
zmyślanego
zmyślany
zmyślane
zmyślaną
N. zmyślanym
zmyślanym
zmyślanym
zmyślanym
zmyślaną
Ms. zmyślanym
zmyślanym
zmyślanym
zmyślanym
zmyślanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zmyślani
zmyślani
zmyślane
zmyślane
D. zmyślanych
zmyślanych
zmyślanych
zmyślanych
C. zmyślanym
zmyślanym
zmyślanym
zmyślanym
B. zmyślanych
zmyślanych
zmyślanych
zmyślane
N. zmyślanymi
zmyślanymi
zmyślanymi
zmyślanymi
Ms. zmyślanych
zmyślanych
zmyślanych
zmyślanych

odpowiednik aspektowy: zmyślić

Składnia

Rzosobowy + zmyślać +
(CO)
Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json