UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

grzmieć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *grьměti 'huczeć, grzmieć'

1. o burzy

Definicja

o burzy: słychać grzmot

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

groźnie, mocno grzmi
grzmi i błyska się

Cytaty

Nie widzę stąd dobrze, ale zdaje mi się, że chmury gęstnieją i słyszę, jak grzmi. Burza już blisko.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Choć wokół nich groźnie grzmiało, nie spadła na nich podczas wędrówki ani kropla deszczu.

źródło: NKJP: (BES): Salezjańskie wakacje, Dziennik Polski, 2006-08-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	grzmi

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			grzmiało

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			będzie grzmiało będzie grzmieć

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			grzmiałoby by grzmiało

bezokolicznik: grzmieć

odpowiednik aspektowy: zagrzmieć

2. rozlegać się

Definicja

w głośny sposób rozlegać się po jakimś terenie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

głos grzmiała; kapela, muzyka grzmiała; echo grzmiało; armaty, bębny, dzwony, fanfary; salwy grzmiały
grzmieć od braw; od oklasków
grzmieć na ulicach

Cytaty

Około dziewiątej rano armaty grzmiały gdzieś blisko. Ludzie mówili, że Rosjanie zajmują Nowe Miasto, że tam toczy się bitwa.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

W grzmiącym huku kawały żelastwa i betonu spadały w dół, potężne filary waliły się jak drzewa podczas huraganu.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	grzmię	grzmimy
2 os.	grzmisz	grzmicie
3 os.	grzmi	grzmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	grzmiałem +(e)m grzmiał	grzmiałam +(e)m grzmiała	grzmiałom +(e)m grzmiało	grzmieliśmy +(e)śmy grzmieli	grzmiałyśmy +(e)śmy grzmiały
2 os.	grzmiałeś +(e)ś grzmiał	grzmiałaś +(e)ś grzmiała	grzmiałoś +(e)ś grzmiało	grzmieliście +(e)ście grzmieli	grzmiałyście +(e)ście grzmiały
3 os.	grzmiał	grzmiała	grzmiało	grzmieli	grzmiały

bezosobnik: grzmiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę grzmiał będę grzmieć	będę grzmiała będę grzmieć	będę grzmiało będę grzmieć	będziemy grzmieli będziemy grzmieć	będziemy grzmiały będziemy grzmieć
2 os.	będziesz grzmiał będziesz grzmieć	będziesz grzmiała będziesz grzmieć	będziesz grzmiało będziesz grzmieć	będziecie grzmieli będziecie grzmieć	będziecie grzmiały będziecie grzmieć
3 os.	będzie grzmiał będzie grzmieć	będzie grzmiała będzie grzmieć	będzie grzmiało będzie grzmieć	będą grzmieli będą grzmieć	będą grzmiały będą grzmieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		grzmijmy
2 os.	grzmij	grzmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	grzmiałbym bym grzmiał	grzmiałabym bym grzmiała	grzmiałobym bym grzmiało	grzmielibyśmy byśmy grzmieli	grzmiałybyśmy byśmy grzmiały
2 os.	grzmiałbyś byś grzmiał	grzmiałabyś byś grzmiała	grzmiałobyś byś grzmiało	grzmielibyście byście grzmieli	grzmiałybyście byście grzmiały
3 os.	grzmiałby by grzmiał	grzmiałaby by grzmiała	grzmiałoby by grzmiało	grzmieliby by grzmieli	grzmiałyby by grzmiały

bezosobnik: grzmiano by

bezokolicznik: grzmieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: grzmiąc

gerundium: grzmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	grzmienie	grzmienia
D.	grzmienia	grzmień
C.	grzmieniu	grzmieniom
B.	grzmienie	grzmienia
N.	grzmieniem	grzmieniami
Ms.	grzmieniu	grzmieniach
W.	grzmienie	grzmienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: grzmiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	grzmiący	grzmiący	grzmiący	grzmiące	grzmiąca
D.	grzmiącego	grzmiącego	grzmiącego	grzmiącego	grzmiącej
C.	grzmiącemu	grzmiącemu	grzmiącemu	grzmiącemu	grzmiącej
B.	grzmiącego	grzmiącego	grzmiący	grzmiące	grzmiącą
N.	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącą
Ms.	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	grzmiący	grzmiący	grzmiące	grzmiące
D.	grzmiących	grzmiących	grzmiących	grzmiących
C.	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym
B.	grzmiących	grzmiących	grzmiących	grzmiące
N.	grzmiącymi	grzmiącymi	grzmiącymi	grzmiącymi
Ms.	grzmiących	grzmiących	grzmiących	grzmiących

odpowiednik aspektowy: zagrzmieć

3. mówić

Definicja

mówić głośno, grożąc lub piętnując kogoś lub coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

ksiądz, nauczyciel, przedstawiciel opozycji, sędzia grzmiał; mieszkańcy, radni grzmią
grzmieć na przeciwników;
grzmieć na sali, na sesji
grzmieć przeciwko prostytucji, rasizmowi
grzmieć z ambony

Cytaty

	Z ambony na władzę grzmiał ksiądz Alfons Janik, proboszcz kościoła św. Wojciecha, domagając się postawienia pomnika świętego na Rynku. źródło: NKJP: Renata Cius: Z okrzykami, Trybuna Śląska, 2002-10-09
	- Niemcy nie będą nam mówić, co ma być napisane na naszym pomniku - grzmią mieszkańcy Kromnowa. źródło: NKJP: Alicja Kozak: Wara od tablicy, Gazeta Wrocławska, 2003-11-08
	Dzisiaj walentynki. Jak co roku jedni grzmią, że po co, że dla kogo, że sztuczne, że dla kasy i że generalnie fu! Inni z kolei wystawiają dzióbki, trzepoczą rzęsami i chodzą do kina na słodkie komedie romantyczne. źródło: NKJP: Ewa Drab, Koniec ze słodyczami!, Esensja 2008-03
	Gdyby nie poczciwy ksiądz Topp, który grzmiał o diabelskich sektach i straszył dziadka ekskomuniką, nie zapanowalibyśmy już nad sytuacją. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	grzmię	grzmimy
2 os.	grzmisz	grzmicie
3 os.	grzmi	grzmią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	grzmiałem +(e)m grzmiał	grzmiałam +(e)m grzmiała	grzmiałom +(e)m grzmiało	grzmieliśmy +(e)śmy grzmieli	grzmiałyśmy +(e)śmy grzmiały
2 os.	grzmiałeś +(e)ś grzmiał	grzmiałaś +(e)ś grzmiała	grzmiałoś +(e)ś grzmiało	grzmieliście +(e)ście grzmieli	grzmiałyście +(e)ście grzmiały
3 os.	grzmiał	grzmiała	grzmiało	grzmieli	grzmiały

bezosobnik: grzmiano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę grzmiał będę grzmieć	będę grzmiała będę grzmieć	będę grzmiało będę grzmieć	będziemy grzmieli będziemy grzmieć	będziemy grzmiały będziemy grzmieć
2 os.	będziesz grzmiał będziesz grzmieć	będziesz grzmiała będziesz grzmieć	będziesz grzmiało będziesz grzmieć	będziecie grzmieli będziecie grzmieć	będziecie grzmiały będziecie grzmieć
3 os.	będzie grzmiał będzie grzmieć	będzie grzmiała będzie grzmieć	będzie grzmiało będzie grzmieć	będą grzmieli będą grzmieć	będą grzmiały będą grzmieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		grzmijmy
2 os.	grzmij	grzmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	grzmiałbym bym grzmiał	grzmiałabym bym grzmiała	grzmiałobym bym grzmiało	grzmielibyśmy byśmy grzmieli	grzmiałybyśmy byśmy grzmiały
2 os.	grzmiałbyś byś grzmiał	grzmiałabyś byś grzmiała	grzmiałobyś byś grzmiało	grzmielibyście byście grzmieli	grzmiałybyście byście grzmiały
3 os.	grzmiałby by grzmiał	grzmiałaby by grzmiała	grzmiałoby by grzmiało	grzmieliby by grzmieli	grzmiałyby by grzmiały

bezosobnik: grzmiano by

bezokolicznik: grzmieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: grzmiąc

gerundium: grzmienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	grzmienie	grzmienia
D.	grzmienia	grzmień
C.	grzmieniu	grzmieniom
B.	grzmienie	grzmienia
N.	grzmieniem	grzmieniami
Ms.	grzmieniu	grzmieniach
W.	grzmienie	grzmienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: grzmiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	grzmiący	grzmiący	grzmiący	grzmiące	grzmiąca
D.	grzmiącego	grzmiącego	grzmiącego	grzmiącego	grzmiącej
C.	grzmiącemu	grzmiącemu	grzmiącemu	grzmiącemu	grzmiącej
B.	grzmiącego	grzmiącego	grzmiący	grzmiące	grzmiącą
N.	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącą
Ms.	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	grzmiący	grzmiący	grzmiące	grzmiące
D.	grzmiących	grzmiących	grzmiących	grzmiących
C.	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym	grzmiącym
B.	grzmiących	grzmiących	grzmiących	grzmiące
N.	grzmiącymi	grzmiącymi	grzmiącymi	grzmiącymi
Ms.	grzmiących	grzmiących	grzmiących	grzmiących

odpowiednik aspektowy: zagrzmieć

Składnia

+	grzmieć	+	że ZDANIE + (na KOGO/CO)
+	grzmieć	+	MOWA WPROST + (na KOGO/CO)
+	grzmieć	+	o CZYM

Frazeologizmy

Boże, ty widzisz i/a nie grzmisz

Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2025