UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kret

Chronologizacja

1426, SStp

1. zwierzę

Definicja

niewielkie zwierzę o połyskliwym, czarnym futrze, drążące tunele w ziemi oraz tworzące kopce na jej powierzchni

Pochodzenie

psł. *krъtъ

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta leśne i polne

Połączenia

  • kret i nornica
  • kopiec kreta
  • ślepy jak kret

Cytaty

Zagadał się gdzieś z kimś albo w sadzie stoi i na kreta czeka. Z rana ziemia cicha, to i krety chodzą pod wierzchem. Idź kiedy z samego rana i popatrz, jak się kopce ruszają.

źródło: NKJP: Małgorzata T. Załoga: Okulary XXI wieku, Gazeta Wyborcza, 1999-05-15

Dosiewaj trawę tam, gdzie murawa łysieje. Uzupełniaj miejsca po kopcach kretów, wykopane przez psy, zniszczone przez dzieci.

źródło: NKJP: Trawnik, Polityka, nr 2700, 2009-04-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kret
krety
D. kreta
kretów
C. kretowi
kretom
B. kreta
krety
N. kretem
kretami
Ms. krecie
kretach
W. krecie
krety

2. człowiek

Definicja

pot. 
osoba, która potajemnie dostarcza komuś wiadomości o tym, co się dzieje w jakiejś zamkniętej grupie ludzi

Pochodzenie

Metaforyczne użycie wyrazu kret w zn. 'zwierzę'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Tajemnicą poliszynela jest to, że w miejskiej policji działał kret, policjant sprzymierzony ze złodziejami.

źródło: NKJP: Marian Satała: Strzeż się kieszonkowców, bo policja cię nie obroni, Gazeta Krakowska, 2008-07-30

Na początku każdego odcinka, gdy śledczy elektroniczni przybywają do kolejnej firmy, z której komputerów wyciekają dane, jej szef gubi się w domysłach, próbując wytypować kreta (nielojalnego pracownika).

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: TW Komputer (serial fantasy), Polityka, nr 2677, 2008-10-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kret
kretowie
ndepr
krety
depr
D. kreta
kretów
C. kretowi
kretom
B. kreta
kretów
N. kretem
kretami
Ms. krecie
kretach
W. krecie
kretowie
ndepr
krety
depr

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json