UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

upominek

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Rzeczownik od przedrostkowego czasownika upominać (zob.) z rozwojem semantycznym 'to, co przypomina o kimś, o czymś' (skąd w st.pol. 'przestroga, ostrzeżenie') ewoluującym w kierunku współczesnego 'podarunek na pamiątkę'; zob. pomnieć

Definicja

przedmiot dawany na własność osobie, której ktoś chce sprawić przyjemność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Połączenia

  • cenny; kosztowny; drobny, mały, skromny; piękny; niespodziewany; gwiazdkowy, imieninowy, okolicznościowy, świąteczny, urodzinowy upominek
  • upominek od adoratora, kochanka, matki, męża, ojca, wielbiciela, żony
  • sklep z upominkami
  • dać/dawać, przysłać/przysyłać, wręczyć; dostać, otrzymać, przyjąć upominek; rozdać/rozdawać upominki
  • dać/dawać, przynieść, przywieźć; dostać, otrzymać coś w upominku

Cytaty

Dla upamiętnienia wspólnie przeżytej niebezpiecznej przygody Smuga ofiarował Tomkowi upominek. Wręczył mu rewolwer bębenkowy [...] wraz z futerałem, pasem i nabojami.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1995

Rzadko kiedy zjawia się bez jakiegoś upominku, dla wręczenia którego wynajduje tysiące sposobów. To wsunie w rękę, to położy po prostu na stole albo, jeśli to są kwiaty, włoży do wazonu.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1995

Święty Mikołaj rozdał upominki, a inżynier [...] odśpiewał polską kolędę.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. upominek
upominki
D. upominku
upominków
C. upominkowi
upominkom
B. upominek
upominki
N. upominkiem
upominkami
Ms. upominku
upominkach
W. upominku
upominki
Data ostatniej modyfikacji: 03.12.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj